Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Με μια σύνοδο κορυφής σχεδόν λιλιπούτειας διάρκειας οι ηγέτες των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδωσαν τις ευλογίες τους στο επενδυτικό σχέδιο του προέδρου της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, θεωρητικού ύψους 315 δισεκατομμυρίων ευρώ. Και μαζί με αυτό το πράσινο φως επιβεβαίωσαν, όπως τόνισε ο νέος πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, το βράδυ της Πέμπτης, ότι δεσμεύονται να εντείνουν τις μεταρρυθμίσεις και τις προσπάθειες για εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών. «Αυτά τα τρία στοιχεία από κοινού συγκροτούν τη στρατηγική μας για την επιτάχυνση της ανάκαμψης», είπε ο Τουσκ.
Κι ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, έσπευσε να καλέσει τα κράτη - μέλη να βιαστούν, τόσο για να εφαρμόσουν το πρόγραμμα Γιούνκερ -και να αρχίσουν επιτέλους τις επενδύσεις, «με υψηλή απόδοση»- όσο και για να προχωρήσουν στις μεταρρυθμίσεις, «ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στην Ευρωζώνη».
Οι υψηλόβαθμοι υπάλληλοι της Κομισιόν, που επί εβδομάδες έκοβαν κι έραβαν τους αριθμούς ώστε να προκύψει, στα χαρτιά τουλάχιστον, το μαγικό ποσό, πήραν βαθιά ανάσα κι ετοιμάστηκαν να ξεκινήσουν τις χριστουγεννιάτικες διακοπές τους. Άλλωστε η προσπάθειά τους να παρουσιάσουν ένα σχέδιο επενδύσεων 315 δισεκατομμυρίων, χωρίς ουσιαστικά να βάλει κανείς φρέσκο χρήμα, ήταν τουλάχιστον αξιομνημόνευτη.
Το χρονοδιάγραμμα από δω και πέρα έχει ως εξής: Θα συσταθεί μέσα στον Ιανουάριο Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων εντός της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, που θα πρέπει να είναι έτοιμο -και να έχει λάβει όλες τις απαραίτητες εγκρίσεις- έως τον Ιούνιο του 2015, ώστε οι νέες επενδύσεις να μπορέσουν να δρομολογηθούν ήδη από τα μέσα της χρονιάς. Το Ταμείο, εκτός από τους πόρους της ΕΤΕπ και μια προικοδότηση από λιμνάζοντα κοινοτικά κεφάλαια, θα δέχεται εισφορές από τα κράτη - μέλη είτε απευθείας είτε μέσω εθνικών αναπτυξιακών τραπεζών. Συνολικά τα δημόσια χρήματα που θα μπουν θα είναι περί τα 21 δισεκατομμύρια ευρώ - και η Κομισιόν ευελπιστεί ότι θα μοχλευτούν 15 φορές, χάρη στην ανταπόκριση ιδιωτικών κεφαλαίων, που αφενός θα νιώθουν ασφαλή να επενδύσουν, αφετέρου θα γοητευτούν από τις αποδόσεις.
Χαμηλοί τόνοι για την Ελλάδα
Το ευχάριστο κομμάτι της συνόδου κορυφής ήταν η έγκριση του «χριστουγεννιάτικου μποναμά» του Γιούνκερ, το ζόρικο η αμήχανη συζήτηση για την κρίση του ρουβλιού, και το απαραίτητο, στο περιθώριο της συνόδου, η ενασχόληση με την Ελλάδα. Το τι ειπώθηκε μεταξύ των ηγετών δεν το γνωρίζουμε, αλλά οι δηλώσεις τους, στις χωριστές συνεντεύξεις Τύπου που ακολούθησαν, αφήνουν να εννοηθεί ότι επιλέγουν να κρατήσουν χαμηλούς, έως... τρυφερούς, τους τόνους για την Ελλάδα και -για την ώρα τουλάχιστον- να μην αναμειχθούν στην εσωτερική πολιτική σκηνή.
Ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, για παράδειγμα, τόνισε ότι οι Έλληνες χρειάζονται ελπίδα κι όχι στιγματισμό. Και το πιο ενδιαφέρον που είπε ήταν ότι θα ενεργήσει «μαζί με την Άνγκελα Μέρκελ, ώστε το ΔΝΤ και η ΕΚΤ να μην περιπλέκουν πολύ τα πράγματα στην Ελλάδα». Το τι ακριβώς σημαίνει αυτό δεν το διευκρίνισε, πρόσθεσε, όμως, ότι «εάν η χώρα ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις και συνεχίζει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, οι Έλληνες θα πρέπει επίσης να έχουν δικαίωμα στην ελπίδα».
Ο Ολάντ απέφυγε συστηματικά να πάρει θέση στο θέμα της προεδρικής εκλογής στην Ελλάδα και το ενδεχόμενο πρόωρων βουλευτικών εκλογών. «Δεν είναι δικός μου ρόλος να αποφασίζω για λογαριασμό των Ελλήνων βουλευτών ούτε του ελληνικού λαού», είπε, ενώ, σχολιάζοντας την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα, υποστήριξε ότι «υπάρχει πολιτική αβεβαιότητα, αλλά η κατάσταση δεν συγκρίνεται με τίποτε με εκείνη πριν από 2,5 χρόνια, όταν κάποιοι αναρωτιούνταν εάν θα έπρεπε να παραμείνει ή όχι η χώρα στο ευρώ».
Μέρκελ: Ελπίζω να έχει αίσια έκβαση η διαδικασία της προεδρικής εκλογής
Την ίδια ώρα, σε παράλληλη συνέντευξη Τύπου, η Γερμανίδα καγκελάριος Μέρκελ, εμφανιζόταν αισιόδοξη για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, καθώς θεωρεί ότι «κινείται σε σταθερή πορεία». Πάντως, δεν ήταν τόσο αποστασιοποιημένη όσο ο Ολάντ, καθώς εξέφρασε την ελπίδα ότι θα έχει αίσια έκβαση η διαδικασία της προεδρικής εκλογής. Σημειώνεται, πάντως, ότι κανείς δεν ρώτησε τη Μέρκελ για την αναγγελία Ολάντ, πως θα «ενεργήσουν» από κοινού έναντι του ΔΝΤ και της ΕΚΤ, ώστε να μην «περιπλέκουν» πολύ τα πράγματα στην Ελλάδα.
Πιέρ Μοσκοβισί: Να γίνει «πολύ πιο ελαφριά» η επιτήρηση
Ωστόσο, μερικές ώρες αργότερα, ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Πιέρ Μοσκοβισί, μιλώντας στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων, υποστήριξε ότι πρέπει να γίνει «πολύ πιο ελαφριά» η επιτήρηση της Ελλάδας από τους πιστωτές της: «Βγαίνουμε από τη σημερινή λογική της τρόικας, η οποία δεν γίνεται πλέον ανεκτή από τον ελληνικό λαό, ο οποίος έχει την εντύπωση πως βρίσκεται υπό επιτήρηση», είπε.
Ο Μοσκοβισί εκτιμά ότι εφόσον η Ελλάδα, παρά το τεράστιο χρέος της και την υψηλή ανεργία, επέστρεψε στην ανάπτυξη, μπορεί πλέον να περάσει σε «νέο στάδιο» στις σχέσεις της με τους πιστωτές. «Πρέπει τώρα να το εκμεταλλευθούμε αυτό και να περάσουμε σε μια επιτήρηση πολύ πιο ελαφριά από τη σημερινή, με τους Έλληνες να ορίζουν την οικονομική πολιτική της χώρας τους», είπε και διευκρίνισε ότι η τρόικα θα μπορούσε στο μέλλον να έρχεται στην Αθήνα δυο φορές τον χρόνο, αντί να είναι διαρκώς παρούσα, «κάτι που προκαλεί έντονη δυσφορία».
