Οι εικόνες από τους εμπορικούς δρόμους της Μόσχας τις τελευταίες μέρες δεν θυμίζουν κρίση. Αντιθέτως, οι Μοσχοβίτες το έχουν ρίξει στην εορταστική κατανάλωση, παρά το γεγονός ότι τα Χριστούγεννα αργούν ακόμη για την παλαιοημερολογίτικη ρωσική εκκλησία. Αλλά όχι επειδή τους περισσεύουν τα λεφτά για δώρα - στους περισσότερους δεν περισσεύουν. Σπεύδουν να αγοράσουν σήμερα χρήσιμα πράγματα, πλυντήρια, ψυγεία, τηλεοράσεις, κινητά, επειδή ξέρουν ότι αύριο θα είναι πολύ πιο ακριβά. Και τρέχουν να αλλάξουν τα ρούβλια τους με «σκληρό» νόμισμα, όσο ακόμη μπορούν, αφού οι πληροφορίες -ενδεχομένως και μόνο οι φήμες- από την επαρχία είναι ότι στα εκεί υποκαταστήματα των τραπεζών το συνάλλαγμα τελείωσε.
Το ρούβλι πέφτει συνεχώς ήδη από την άνοιξη, αλλά την τελευταία εβδομάδα κατακρημνίζεται. Μόνο μέσα σε μία μέρα έχασε το 24% της αξίας του έναντι του δολαρίου -και το 23% έναντι του ευρώ-, παρά την απελπισμένη κίνηση της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας να αυξήσει τα επιτόκια κατά 6,5% στο 17%. Οι τιμές των εισαγόμενων προϊόντων έχουν εκτιναχθεί στα ύψη -και λόγω κερδοσκοπίας, περισσότερο απ' ότι δικαιολογεί η αλλαγή της ισοτιμίας- ενώ ακριβαίνουν συνεχώς και τα... εδώδιμα, μέσα σ' αυτό το κλίμα πανικόβλητης κατανάλωσης.
Πολλαπλασιασμός...
Προχτές, προς στιγμή το ένα ευρώ στοίχιζε σχεδόν 100 ρούβλια, ενώ μόλις ένα χρόνο νωρίτερα αντιστοιχούσε σε 45. Χτες, πάντως, η κατρακύλα σταμάτησε και το ρούβλι πήρε να ανακάμπτει, μετά τις συντονισμένες προσπάθειες της ρωσικής κυβέρνησης και της Τράπεζας της Ρωσίας, που αφενός είναι έτοιμοι και για νέα αύξηση των επιτοκίων, αφετέρου ετοιμάζονται να προχωρήσουν σε μαζικές πωλήσεις συναλλάγματος. «Το υπουργείο Οικονομικών θα πουλήσει όσο περισσότερο μπορεί και για όσο μεγαλύτερο διάστημα μπορεί» δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Αλεξέι Μοϊσέγιεφ στο ρωσικό πρακτορείο Interfax. Αρχικά, το σχέδιο είναι να πουλήσουν επτά δισεκατομμύρια δολάρια. Ταυτόχρονα, από τους ειδικούς του κλάδου αρχίζει η σπέκουλα ότι η Ρωσία μπορεί να αρχίσει να πουλά και χρυσό. Να σημειωθεί ότι από το 2005 η Τράπεζα της Ρωσίας έχει τριπλασιάσει τα αποθέματα χρυσού στα θησαυροφυλάκιά της.
Η Ρωσία βυθίζεται σε μια οικονομική κρίση που αρχίζει να θυμίζει το δράμα της δεκαετίας του 1990, πρωτίστως εξαιτίας της κατακρήμνισης των τιμών του πετρελαίου, που φαίνεται ότι θα συνεχιστεί, αλλά και εξαιτίας της κόντρας με τη Δύση λόγω της ουκρανικής κρίσης. Δεν είναι μόνο οι κυρώσεις που έχουν επιβάλει οι Δυτικοί στη Μόσχα, αλλά και η φυγή κεφαλαίων στην οποία επιδίδονται οι Ρώσοι ολιγάρχες και οι ξένοι επενδυτές που επιβαρύνουν την οικονομική κατάσταση. Πάντως, οι φόβοι για ενδεχόμενοι χρεοκοπίας της Ρωσίας είναι για την ώρα τουλάχιστον ανυπόστατοι, καθώς η χώρα έχει και μεγάλα συναλλαγματικά αποθέματα, και μεγάλα αποθέματα χρυσού.
Οι γερμανικοί φόβοι
Στο μεταξύ, οι εξελίξεις με το ρούβλι ανησυχούν τα μέγιστα τη γερμανική κυβέρνηση, που φοβάται τις επιπτώσεις στη δική της οικονομία, η οποία σε πολλούς κλάδους είναι αλληλοεξαρτώμενη με τη ρωσική. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χτες έσπευσε να δηλώσει ότι «παρακολουθούμε με πολλή προσοχή τις εξελίξεις», αλλά και να υποστηρίξει ότι το Βερολίνο θεωρεί ότι οι ευρωπαϊκές κυρώσεις παίζουν τριτεύοντα ρόλο στη ρωσική οικονομική κρίση, η οποία «έχει άλλα αίτια, τα περισσότερα από τα οποία προϋπήρχαν της ουκρανικής κρίσης». Μάλιστα, ο εντεταλμένος της γερμανικής κυβέρνησης για τις σχέσεις με τη Μόσχα Γκέρνοτ Έρλερ υποστήριξε ότι «γελιούνται όσοι πιστεύουν ότι εάν σταματούσαν οι κυρώσεις, θα συνερχόταν η ρωσική οικονομία».
Ενδεικτικός για την αυξανόμενη γερμανική ανησυχία είναι ο τίτλος χτεσινού άρθρου του περιοδικού Spiegel, που δεν φημίζεται για την... αγάπη του προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν. «Κανείς λόγος για χαιρεκακία» γράφει, προειδοποιώντας όσους πιθανόν χαίρονται για την αδυναμία της ρωσικής οικονομίας, ότι αυτή είναι επικίνδυνη για όλους. Όχι μόνο για τους Ρώσους πολίτες και τις γειτονικές χώρες που ζουν ουσιαστικά από τη Ρωσία -από τη Μολδαβία μέχρι το Τατζικιστάν- αλλά και για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η γερμανική ανησυχία δεν έχει να κάνει μόνο με την οικονομία, αλλά και με τις πολιτικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει στη Μόσχα η κατρακύλα του νομίσματος. Όλο και περισσότεροι στο Βερολίνο φοβούνται μήπως κλονιστεί ο Πούτιν, τον οποίο ναι μεν δεν αγαπούν, αλλά εκτιμούν ότι ο όποιος διάδοχός του θα ήταν πολύ χειρότερος.
