Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Υψηλή ανεργία, μηδαμινή ανάπτυξη, σχεδόν μηδενικός πληθωρισμός. Μαύρα είναι τα βασικά κομμάτια του παζλ της ευρωπαϊκής οικονομίας, σύμφωνα με τον Οργανισμό για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη, ο οποίος εκφράζει τον φόβο ότι η Ευρώπη είναι αυτή που φρενάρει την παγκόσμια ανάπτυξη.
Κατά την παρουσίαση των προβλέψεων του ΟΟΣΑ, η επικεφαλής οικονομολόγος του, Κάθριν Μαν, υποστήριξε ότι «η Ευρωζώνη είναι βυθισμένη στη στασιμότητα κι έχει εξελιχθεί σε ένα μεγάλο ρίσκο για την παγκόσμια οικονομία, καθώς η ανεργία της επιμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα και ο πληθωρισμός πολύ κάτω από τα επιθυμητά όρια». Για το τρέχον έτος ο ρυθμός ανάπτυξης στην Ευρωζώνη μετά βίας θα φτάσει το 0,8%, ενώ μικρή θα είναι και η επιτάχυνσή του τα επόμενα χρόνια: σύμφωνα με τις προβλέψεις, θα φτάσει το 1,1% το 2015 και το 1,7% το 2016. «Ενδεχομένως μάλιστα η ανάκαμψη στην Ευρωζώνη να είναι πολύ πιο αδύναμη απ' ό,τι υπολογίζαμε πριν από μερικούς μήνες, και ο πληθωρισμός να επιμείνει για πολύ περισσότερο διάστημα σ' αυτά τα χαμηλά επίπεδα», πρόσθεσε η Μαν.
Για τους υπόλοιπους μεγάλους της παγκόσμιας οικονομίας, ο ΟΟΣΑ προβλέπει ισχυρότερη ανάπτυξη για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία και αισθητά μειωμένη ανάπτυξη -σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις- για την Ιαπωνία, που θα κινηθεί σε ρυθμούς Ευρωζώνης. Από τους μεγάλους αναπτυσσόμενους, θετικές είναι οι προβλέψεις για την Ινδία, την Ινδονησία και τη Νότιο Αφρική, ενώ στάσιμη αναμένεται να μείνει η οικονομία της Ρωσίας και θα χάσει λίγο σε ρυθμό η οικονομία της Κίνας. Για την Κίνα, «χάνω ρυθμό» σημαίνει ότι δε θα συνεχίσει να αυξάνει το ΑΕΠ της κατά 7,5% τον χρόνο.
Το μπαλάκι στην ΕΚΤ
Η συμβουλή που δίνει ο ΟΟΣΑ στην Ευρώπη είναι να χρησιμοποιήσει τα «μη συμβατικά» εργαλεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας - κάτι που διχάζει έντονα τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Μάλιστα, ο διεθνής οργανισμός εκτιμά ότι η ΕΚΤ δεν πρέπει να περιοριστεί σε αγορές ενυπόθηκων τίτλων και καλυμμένων ομολογιών -όπως έχει προαναγγείλει ο διοικητής της Μάριο Ντράγκι-, αλλά να προχωρήσει και σε αγορές κρατικών και επιχειρηματικών ομολόγων.
Υπενθυμίζεται ότι την προηγούμενη εβδομάδα ο Ντράγκι άφησε για πρώτη φορά να εννοηθεί ότι σκέφτεται κάτι τέτοιο, κάνοντας έξαλλους τους Γερμανούς, που δεν έχουν ακόμη συμφιλιωθεί ούτε με την ιδέα της αγοράς ενυπόθηκων τίτλων. Ο κεντρικός τραπεζίτης δεν έκρυψε την ανησυχία του για τη στασιμότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, γι' αυτό και θέλει να ρίξει περισσότερα λεφτά στην αγορά, ελπίζοντας ότι θα πάρουν μπρος οι μηχανές. Ωστόσο, εάν το τελευταίο «όπλο» που υπάρχει στο οπλοστάσιο της ΕΚΤ δεν φέρει αποτέλεσμα, η Ευρωζώνη απειλείται με τη μοίρα της Ιαπωνίας. Με μια μακρά εποχή σχεδόν μηδενικής ανάπτυξης, η οποία μάλιστα θα έχει ως αφετηρία μια περίοδο ανεργίας - ρεκόρ, που δεν θα μπορεί να μειωθεί.
Πιέσεις στο Βερολίνο
Κι επειδή το πεπόνι και το μαχαίρι βρίσκονται αυτή την εποχή στα χέρια της γερμανικής κυβέρνησης, ο ΟΟΣΑ κάλεσε το Βερολίνο να αυξήσει τις δημόσιες επενδύσεις για έργα υποδομής, αλλά και για το σύστημα εκπαίδευσης, από τους βρεφονηπιακούς σταθμούς μέχρι τα πανεπιστήμια. «Αυτές οι κινήσεις θα μπορούσαν βραχυπρόθεσμα να αναθερμάνουν την οικονομία», εκτιμά ο ΟΟΣΑ και πιστεύει ότι έμμεσα θα είχαν ως αποτέλεσμα να τραβήξουν και το κάρο της Ευρωζώνης από τη λάσπη. Επιπλέον οι αναλυτές του ΟΟΣΑ προειδοποιούν το Βερολίνο ότι είναι κι αυτό ευάλωτο τόσο στις αναταράξεις των αγορών όσο και στη μείωση της ζήτησης από την Ευρωζώνη.
Ωστόσο, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε επιμένει στον στόχο του ισοσκελισμένου προϋπολογισμού και υποστηρίζει ότι αν και τα πράγματα είναι δύσκολα, η χώρα του ούτε σε ύφεση βρίσκεται ούτε σε οικονομική κρίση. «Δεν θα μας σώσει το περισσότερο μπετόν», είπε χθες στη Βουλή, αποκρούοντας τις έξωθεν πιέσεις για περισσότερες επενδύσεις στις υποδομές, ενώ κάλεσε τους ιδιώτες να κάνουν επενδύσεις κυρίως στους τομείς της έρευνας και της τεχνολογίας.
Η αλήθεια είναι ότι η Γερμανία μετά βίας ξεπέρασε την ύφεση το τρίτο τρίμηνο του 2014 και η οριακή ανάπτυξη του 0,1% οφείλεται αποκλειστικά στην κατανάλωση, η οποία αυξήθηκε κατά 0,7% - πιάνοντας ρεκόρ τριετίας. Αντίθετα, οι επενδύσεις μειώθηκαν, κυρίως στη βιομηχανία, η οποία, σύμφωνα με την κοινή εκτίμηση του συνδέσμου βιομηχάνων και του συνδικάτου μετάλλου, χρειάζεται επιπλέον επενδύσεις 80 έως 100 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως.
