Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Επί εβδομάδες αναρωτιόνταν όλοι μεγαλοφώνως τι συμβιβασμός θα βρεθεί μεταξύ Κομισιόν και Γαλλίας και Ιταλίας, ώστε να «περάσουν» οι προϋπολογισμοί της δεύτερης και της τρίτης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης από την κρησάρα του Συμφώνου Σταθερότητας, παρά το γεγονός ότι ξεκάθαρα παραβιάζουν τους κανόνες. Τελικά, μετά από πολύ παζάρι, πολλές απειλές ότι οι προϋπολογισμοί θα «κοπούν» ή ότι η πολιτική κόντρα μεταξύ των «καλών» μαθητών της λιτότητας και των άλλων στην Ευρώπη θα κλιμακωθεί επικίνδυνα, επικράτησε η συνήθης ψυχραιμία -όταν αφορά τις ισχυρές χώρες της Ε.Ε.- και ο απερχόμενος επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Γίρκι Κατάινεν αποφάνθηκε ότι δεν διαπιστώθηκαν στα σχέδια προϋπολογισμών των δύο χωρών «πολύ σημαντικές» παραβιάσεις του Συμφώνου.
Να σημειωθεί ότι ένα βήμα πίσω έκαναν και οι δύο πλευρές. Η μεν Κομισιόν αποδέχτηκε πως το Παρίσι δεν θα ρίξει το έλλειμμα του κάτω από το κατά Μάαστριχ νόμιμο 3% του ΑΕΠ πριν από το 2017 -ενώ έπρεπε να το έκανε το 2015- ενώ και η Ρώμη θα αργήσει δύο χρόνια να παρουσιάσει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό - ως όφειλε. Την ίδια στιγμή, η γαλλική και η ιταλική κυβέρνηση υποσχέθηκαν ότι θα μειώσουν τα ελλείμματά τους περισσότερο από το αρχικό σχέδιο το 2016, ενώ εξήγγειλαν και νέα μέτρα μείωσης του λεγόμενου διαρθρωτικού ελλείμματος την επόμενη χρονιά, το Παρίσι κατά 0,5% και η Ρώμη κατά 0,3%.
Αυτό σημαίνει ότι οι δύο χώρες έκαναν μεν πίσω στη δήλωσή τους, προ μηνός, ότι «ώς εδώ ήταν η λιτότητα» και βρήκαν να περικόψουν 3,6 δισεκατομμύρια ευρώ η Γαλλία και 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ η Ιταλία από τα σχέδια του προϋπολογισμού τους για το 2015, πλην όμως οι περικοπές ήταν μικρότερες από αυτές που θα απαιτούσε η τήρηση των κανόνων του Συμφώνου - και είχαν και μια δόση δημιουργικής λογιστικής.
Οπότε και οι δύο πλευρές κατάφεραν να περάσουν χωρίς να ταπεινωθούν από τον σκόπελο αυτής της κόντρας, όπως φάνηκε από τις δηλώσεις των υπουργών Οικονομικών της Γαλλίας, Μισέλ Σαπέν, και της Ιταλίας, Κάρλο Παντοάν, χθες στο Βερολίνο, στο περιθώριο του συνεδρίου του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη για τη φοροδιαφυγή. Και οι δύο τόνισαν ότι έχουν λύσει τις διαφορές τους με την Κομισιόν κι ότι δεν περιμένουν να υπάρξουν επιπρόσθετα προβλήματα. Η αντίδραση των αγορών στο συμβιβασμό ήταν άμεση, οι επενδυτές έσπευσαν να τοποθετηθούν σε γαλλικά και ιταλικά ομόλογα.
Το βρετανικό αγκάθι
Αντίθετα, η κόντρα μεταξύ Κομισιόν και Βρετανίας συνεχίζεται, μετά το αίτημα των Βρυξελλών στο Λονδίνο να πληρώσει 2 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον στον κοινοτικό κορβανά, μετά την αναθεώρηση στα στοιχεία του ΑΕΠ των κοινοτικών χωρών. Ο Κάμερον επιμένει ότι δε θα δώσει δεκάρα, η Κομισιόν απειλεί ότι εάν δεν πληρωθεί μέχρι την 1η Δεκεμβρίου, θα επιβάλει πρόστιμο στη Βρετανία - και η Γερμανία, διά του εκπροσώπου του υπουργείου Οικονομικών, τάσσεται υπέρ της Κομισιόν: «Οι χώρες θα πρέπει να συμμορφώνονται με τους κανόνες και να καταβάλλουν τη συνεισφορά τους στον κοινοτικό προϋπολογισμό».
«Αντίο» τραπεζικό απόρρητο
Πάντως, η καλή είδηση χθες από το Βερολίνο ήταν ότι 50 χώρες, από τις πλουσιότερες της Γης, συμφώνησαν ουσιαστικά να άρουν από το 2017 το τραπεζικό απόρρητο για τις φορολογικές αρχές, για την ακρίβεια να ενημερώνουν αυτόματα η μια χώρα την άλλη για τους πολίτες που έχουν τραπεζικούς λογαριασμούς στην αλλοδαπή, τους τόκους και τα μερίσματα που εισπράττουν και τους φόρους που πρέπει να αποδώσουν. Τη σχετική συμφωνία -που έχει κατώτατο όρια τα 50.000 δολάρια, άρα αφήνει και πάλι παραθυράκια σε επίδοξους φοροφυγάδες- υπέγραψαν όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Βρετανίας και των «άτακτων» Λουξεμβούργου και Αυστρίας συμπεριλαμβανομένων, αλλά και γνωστοί φορολογικοί παράδεισοι, όπως το Λίχτενστάιν, οι Βερμούδες και τα νησιά Κεϊμάν.
Η συμφωνία έχει δύο θετικά στοιχεία: Πρώτον, ότι δεν αφορά μόνο φυσικά πρόσωπα, αλλά και ιδρύματα, τραστ και διαχειριστές κεφαλαίων, που ειδικεύονταν στην απόκρυψη της ταυτότητας των αληθινών καταθετών και επενδυτών. Δεύτερον, η παρακράτηση του φόρου δεν θα γίνεται στην πηγή και θα αποδίδεται στην πατρίδα του καταθέτη -άρα θα ήταν ένα ποσό κατ' αποκοπή-, αλλά η πληροφορία θα δίνεται στις εθνικές φορολογικές αρχές, ώστε αυτά τα εισοδήματα να φορολογούνται προοδευτικά, ανάλογα με τα συνολικά εισοδήματα του φορολογούμενου.
«Η φοροδιαφυγή θα γίνει πιο δύσκολη στο εξής», δήλωσε ικανοποιημένος ο οικοδεσπότης του συνεδρίου του ΟΟΣΑ, Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, και πρόσθεσε ότι «το τραπεζικό απόρρητο στην παλιά του μορφή μάς τελείωσε», ενώ ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ Άνχελ Γκουρία εκτίμησε ότι έτσι θα υπάρξει το εργαλείο για να παταχθεί ένα μέρος από τη φοροδιαφυγή ύψους δύο τρισεκατομμυρίων δολαρίων τοω χρόνο, που ήταν σχετικά εύκολη λόγω της έλλειψης της αυτόματης ενημέρωσης των εθνικών φορολογικών αρχών από τις τράπεζες των 50 χωρών.
