Το σαββατοκύριακο που διανύουμε γιορτάζεται με κάθε επισημότητα και ενθουσιασμό στον Πειραιά, και όχι μόνο, η συμπλήρωση των 100 χρόνων του Ολυμπιακού. Ένας αιώνας ζωής που συνοδεύεται από μια ιδανική συνθήκη στην οποία βρίσκεται το ποδοσφαιρικό τμήμα των «ερυθρόλευκων», καθώς γιορτάζει αυτά τα γενέθλια φορώντας ακόμη το στέμμα της κατάκτησης ενός ευρωπαϊκού τίτλου, του πρώτου στα ελληνικά ποδοσφαιρικά χρονικά, του Conference League. Εκατό χρόνια ερυθρόλευκης ιστορίας και θα μπορούσε κάποιος να απαριθμήσει απλώς τα τρόπαια, τους τίτλους, τις κατακτήσεις, τα σπουδαία παιχνίδια σε ένα σχετικό αφιέρωμα… Αλλά, αλήθεια, ποιος μπορεί να φανταστεί τις ποδοσφαιρικές ομάδες αποκομμένες από την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομική ζωή του τόπου τους;
Ο Ολυμπιακός υπήρξε από τη γέννησή του άρρηκτα συνδεδεμένος με μια πόλη, ένα λιμάνι, τις δύσκολες συνθήκες φτώχειας και επιβίωσης, την προσφυγιά αλλά και την αναγέννησή της. Το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας ήταν ο τόπος στον οποίο φύτρωσε στις 10 Μαρτίου 1925 ο σπόρος του Ολυμπιακού Συνδέσμου Φιλάθλων Πειραιώς. Από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ζωής του ο Ολυμπιακός ταυτίστηκε με την εργατιά και τους αγώνες. Όχι μόνο τους ποδοσφαιρικούς. Βλέπετε, υπάρχουν οι σελίδες περηφάνιας στην ιστορία του «Θρύλου» και δεν αναφερόμαστε μόνο σ’ εκείνες που απαριθμούν τις κατακτήσεις του μέσα στα γήπεδα.
Σελίδες περηφάνιας...
Οι σελίδες περηφάνιας, που θα έπρεπε να αναδειχτούν κάποια στιγμή και από τον ίδιο τον επίσημο σύλλογο, αναφέρονται στα πρόσωπα που φόρεσαν τη φανέλα του και αγωνίστηκαν για την ελευθερία, τη Δημοκρατία. «… Για να ζούνε όλοι οι άνθρωποι ίσα», όπως είχε πει κάποτε ο «γίγας» Ανδρέας Μουράτης σε συνέντευξη που παραχώρησε στον αείμνηστο δημοσιογράφο Πάνο Γεραμάνη.
Ο ιστορικός Σπύρος Αλεξίου στο βιβλίο του «Ένας Θρύλος με πολλά πρόσωπα - 100 χρόνια Ολυμπιακός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Τόπος, αναφέρει σχετικά: «Ο αγράμματος Μουράτης, που βέβαια δεν είχε διαβάσει μαρξιστικά εγχειρίδια, είπε την αλήθεια του µε τον δικό του τρόπο: “Πήγα στον ΕΛΑΣ για να ζουν όλοι οι άνθρωποι ίσα!”». Στη μάχη έξω από το εργοστάσιο της Ηλεκτρικής ήταν ακροβολιστής. Έριξε βολές εναντίον γερμανικού τανκ και, ενώ οι Γερμανοί ετοιμάζονταν να ανταποδώσουν τα πυρά, ο Μουράτης πήρε την ομάδα του και έφυγαν μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου, σώζοντας τους συντρόφους του γιατί οι κατακτητές έριξαν οβίδες.
Προς το παρόν ας μείνουμε στα λόγια µε τα οποία έκλεισε τη συνέντευξη στον Πάνο Γεραµάνη, λόγια που θα έπρεπε να είναι χαραγμένα σε μια μεγάλη πλάκα έξω από το «Καραϊσκάκης»: «Εγώ γεννήθηκα και θα πεθάνω σ’ αυτή τη γειτονιά. Ζω για τον Ολυμπιακό. Σε µία ακτίνα πεντακοσίων μέτρων είναι όλη µου η ζωή. Από του Κεράνη έως το Καραϊσκάκη. Ήμουν µία ζωή φτωχός, αλλά πάντα τίμιος, γεια σου φίλε…». Θα έπρεπε, όμως δεν είναι…
...και οι παραλείψεις
Η επισήμανση του συγγραφέα περικλείει όλη την ουσία όσον αφορά τις… παραλείψεις του επίσημου Ολυμπιακού σχετικά με την ιστορία του. Δεν έχει περάσει, άλλωστε, πολύς καιρός από τότε που ο Νίκος Γόδας αναφερόταν ως «εκτελεσμένος από τους Γερμανούς». Ένα λάθος που διορθώθηκε μεν, αλλά χρειάζεται ακόμη να γίνει σοβαρή δουλειά ώστε να αναδειχτούν οι σπουδαίες προσωπικότητες του συλλόγου και παράλληλα η ιστορία του όπως πραγματικά είναι…
Σε αντίστοιχες σελίδες περηφάνιας θα έπρεπε να κυριαρχεί η μορφή του Νίκου Γόδα, σπουδαίου ποδοσφαιριστή αλλά και λοχαγού του ΕΛΑΣ, που εκτελέστηκε τα ξημερώματα της 19ης Νοεμβρίου 1948 στη νησίδα Λαζαρέτο της Κέρκυρας. Σύμφωνα με μαρτυρίες συγκρατουμένων του, μετά από επιθυμία του μεταφέρθηκε στο εκτελεστικό απόσπασμα φορώντας τη φανέλα του Ολυμπιακού. Συγκεκριμένα, στο βιβλίο του «Ώσπου να ξημερώσει» ο Σταμάτης Σκούρτης, συγκρατούμενος του Γόδα, αναφέρει: «Έβαλε κατάσαρκα όπως τότε το λευκό παντελονάκι και την ερυθρόλευκη φανέλα που τα ’χει στη βαλίτσα του κρυμμένα επί τούτου. “Σύντροφοι, χαίρομαι που σαν αθλητής θα κόψω αύριο το πρωί το νήμα, χαρίζοντας σ’ όλους τους φιλάθλους την ωραιότερη νίκη της ζωής μου. Νενικήκαμεν - Ζήτω οι Ολυμπιονίκες του Σοσιαλισμού. Γεια σας, συναθλητές μου” θα φωνάξει για τελευταία φορά. Το καράβι που παίρνει την ομάδα για τον Πειραιά ξεκινάει το πρωί σαν σκάει ο ήλιος πίσω απ’ τα βουνά και δεν ξέρεις τι είναι πιο κόκκινο, η φανέλα που φοράει κατάσαρκα ο Νίκος που οι λευκές λωρίδες της κοκκίνισαν απ’ το αίμα ή ο ήλιος;».
Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου «Ένας Θρύλος με πολλά πρόσωπα» περικλείονται και εκείνες οι σπουδαίες προσωπικότητες που διαμόρφωσαν το λεγόμενο DNA του σπουδαίου συλλόγου: «100 χρόνια που μέσα από αθλητικές και κοινωνικές συγκυρίες-ρωγμές έρχονται στο προσκήνιο ο Αναματερός, ο Γόδας, ο Μουράτης. Ο Δαρίβας με τη φανέλα της ομάδας της Μακρονήσου. Ο Ρωσσίδης κι ο Φουστέρ με τον ματωμένο επίδεσμο στο κεφάλι. Ο Μήτσου, ο Σάββας Παπάζογλου κι ο Μπέσης που τους έβγαζε η ΚΥΠ από την ενδεκάδα για τα φρονήματά τους. Ο πολιτικός πρόσφυγας Γιούτσος, ο Μπούκοβι κι ο Ρομαίν Αργυρούδης που τους έδιωξε η χούντα! 100 χρόνια βαθιών αντιφάσεων, όπως συμβαίνει, άλλωστε, με όλα τα κοινωνικά φαινόμενα, που όλες εκτοξεύτηκαν στα ουράνια την “Άγια νύχτα” της 29ης Μαΐου του 2024».
