Η απαγόρευση της διάδοσης, χρήσης και πώλησης του χασίς εφαρμόστηκε στην Ελλάδα το 1919, ως μέτρο καταστολής «της αλητείας και της επαιτείας». Σχεδόν έναν αιώνα μετά, επιτέλους νομιμοποιείται και στη χώρα μας η χρήση της κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς, μια εξέλιξη που ικανοποιεί ένα χρόνιο και αγωνιώδες αίτημα συλλόγων γονέων και ασθενών.
Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου δεσμεύθηκε χθες να προωθήσει «τη λήψη μέτρων, ώστε οι ασθενείς με συγκεκριμένες παθήσεις, οι οποίες περιλαμβάνονται στις θεραπευτικές ενδείξεις, να αποκτήσουν πρόσβαση σε φαρμακευτικά σκευάσματα με αποδεδειγμένο κλινικό όφελος».
Προηγήθηκε η σύνταξη πορίσματος της Ομάδας Εργασίας που συστήθηκε με σκοπό την αποτίμηση της σύγχρονης εμπειρίας και της υφιστάμενης νομοθεσίας για την ιατρική χρήση της κάνναβης, η οποία παραδόθηκε στον υπουργό Υγείας Ανδρέα Ξανθό. Το πόρισμα περιέχει και προτάσεις για τη δημιουργία κανονιστικού πλαισίου που θα ρυθμίζει το ζήτημα.
Στο πόρισμα της Ομάδας Εργασίας, υπό την Κατερίνα Αντωνίου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Φαρμακολογίας και προέδρου της Επιτροπής για την Ιατρική Χρήση της Κάνναβης, μεταξύ άλλων, αναφέρονται ότι «είναι αποδεκτές οι φαρμακολογικές ιδιότητες και οι υπό διερεύνηση επακόλουθες θεραπευτικές ενδείξεις της κάνναβης κατόπιν εγκριτικών διαδικασιών, είτε με τη μορφή δραστικών ουσιών που περιλαμβάνονται στο φυτό είτε εκχυλισμάτων ή τμημάτων του φυτού».
Ποιες νόσους αφορά
Το προφίλ της σχέσης κλινικού οφέλους / ανεπιθύμητων ενεργειών είναι ευνοϊκό για μια σειρά από νόσους, όπως «καχεξία / ανορεξία στο HIV/AIDS, επιληψία, χρόνιος πόνος, νευροπαθητικός πόνος, ναυτία και έμεση στη χημειοθεραπεία, σπαστικότητα που σχετίζεται με την πολλαπλή σκλήρυνση κ.ά.».
Επίσης, στο πόρισμα επισημαίνεται ότι «οι θεραπευτικές προοπτικές των κανναβινοειδών μπορεί μελλοντικά να επεκταθούν στη θεραπεία του γλαυκώματος, της οστεοπόρωσης, της σχιζοφρένειας και του φαινομένου του εθισμού και της εξάρτησης».
Χαρακτηρίζονται «αποδεκτές οι φαρμακολογικές ιδιότητες» και οι «υπό διερεύνηση επακόλουθες θεραπευτικές ενδείξεις της κάνναβης κατόπιν εγκριτικών διαδικασιών είτε με τη μορφή δραστικών ουσιών που περιλαμβάνονται στο φυτό είτε εκχυλισμάτων ή τμημάτων του φυτού».
Τέλος, σημειώνεται ότι «το ισχύον νομοθετικό καθεστώς επιτρέπει και ρυθμίζει ειδικά τόσο την παραγωγή όσο και τη διάθεση κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς, προβλέποντας για τη διαδικασία αυτή κρατικό μονοπώλιο, δίνοντας αποφασιστική αρμοδιότητα στον υπουργό Υγείας και γνωμοδοτικό ρόλο στην Επιτροπή Ναρκωτικών».
Γονείς παιδιών ζητούσαν το δικαίωμα στη θεραπεία
Σύλλογοι γονέων παιδιών με ασθένειες όπως η επιληψία, αλλά και σύλλογοι ασθενών, επί σειρά ετών αγωνίστηκαν για την αποποινικοποίηση της κάνναβης για φαρμακευτική, ερευνητική και ιατρική χρήση, στην Ελλάδα. Στην Ευρώπη, περισσότεροι από 250 εκατομμύρια άνθρωποι σε 14 χώρες έχουν νόμιμη πρόσβαση σε κάνναβη για ιατρικούς - θεραπευτικούς σκοπούς.
Το Ισραήλ από το 2007 έχει νομιμοποιήσει την ιατρική εφαρμογή της κάνναβης και πολλές εταιρείες με αποκλειστική άδεια από το κράτος παράγουν ετησίως τόνους για 22.000 εγγεγραμμένους ασθενείς και για σημαντικές εξαγωγές σε πολλά κράτη, όπως στις ΗΠΑ. Στην Ιταλία, για να μειωθούν τα έξοδα εισαγωγών φαρμάκων από κάνναβη, το κράτος αποφάσισε το 2015 την καλλιέργεια ιατρικής κάνναβης από τον στρατό για εγγεγραμμένους ασθενείς.
Καταγραφές σε αρχαία κείμενα
Οι πρώτες αναφορές σχετικά με τις θεραπευτικές ιδιότητες της κάνναβης χρονολογούνται από το 8500 π.Χ., σε κινεζικά κείμενα, ενώ οι φαρμακευτικές ιδιότητες του φυτού περιγράφονται για πρώτη φορά σε περσικό κείμενο του 600 π.Χ.
«Ο Βρετανός παθολόγος William O' Shaughnessy θεωρείται ο 'πατέρας' της διάδοσης της κάνναβης, ως θεραπευτικής ουσίας, στον δυτικό κόσμο καθώς πρώτος περιέγραψε τις χρήσεις της στην Ινδία για τη θεραπευτική αντιμετώπιση συμπτωμάτων όπως η διάρροια, η δυσκοιλιότητα, οι σπασμοί, η ναυτία, ο έμετος, ο ρευματικός πόνος και επίσης νοσημάτων όπως το άσθμα, η επιληψία και ο τέτανος» σημειώνεται στο πόρισμα. Η κάνναβη καταχωρίστηκε για πρώτη φορά επίσημα στη Βρετανική Φαρμακοποιία το 1845, σε μορφές βάμματος και εκχυλίσματος. Στην Ελλάδα, ο Αφεντούλης το 1875 στο σύγγραμμά του της Φαρμακολογίας αναφέρει το "οινοπνευματώδες εκχύλισμα καννάβεως" και «το βάμμα καννάβεως της ινδικής» με την ένδειξη "καταπραϋντικό και υπνωτικό φάρμακο».
