Μια εντυπωσιακή, πρωτοποριακή έκθεση, τουλάχιστον ως προς τον σχεδιασμό της, o οποίος βασίστηκε στην τρισδιάστατη αποτύπωση ενός από τα εκθέματά της, προσκαλεί το κοινό της Θεσσαλονίκης να γνωρίσει τις συναρπαστικές όψεις ενός πολιτισμού ο οποίος κατάφερε να ριζώσει εδώ και δώδεκα χιλιάδες χρόνια πριν στα Haida Gwaii (Νησιά των Ανθρώπων) και διατηρεί ακόμα και σήμερα τη ζωτικότητά του, κατά μήκος της βορειοδυτικής ακτής του Καναδά.
Στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης όλα είναι έτοιμα για να υποδεχτεί τη Δευτέρα 26 του μηνός την έκθεση "Haida: Ζωή. Πνεύμα. Τέχνη" στην πρώτη της έξοδο από τα καναδικά εδάφη. "Επιλέξαμε αυτή τη συμβολική ημέρα στη γιορτή της πόλης να εγκαινιάσουμε μια σπουδαία έκθεση" έλεγε χθες η διευθύντρια του Μουσείου Πολυξένη Βελένη στη συνέντευξη τύπου στο αμφιθέατρο του υπουργείο Πολιτισμού.
H έκθεση για τους Haida αποτελεί το καναδικό "αντίδωρο" στην πολύ επιτυχημένη ελληνική έκθεση "Οι Έλληνες. Από τον Αγαμέμνονα στον Μέγα Αλέξανδρο" που από τον περασμένο Δεκέμβριο παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία στο Μόντρεαλ και την Οτάβα και τώρα ταξιδεύει στο Μουσείο Field στο Σικάγο, όπου θα εγκαινιαστεί στις 24 Νοεμβρίου, και στη συνέχεια στο μουσείο National Geographic στην Ουάσιγκτον.
Παράλληλα παρουσιάστηκε ο τόμος που συνοδεύει την έκθεση των "Ελλήνων", κατατοπιστικό εργαλείο για την κατανόηση του πορτρέτου του Έλληνα έτσι όπως αποτυπώνεται στην τέχνη από τη νεολιθική εποχή έως τους ελληνιστικούς χρόνους, όπως επισήμανε η κ. Βλαζάκη προσθέτοντας ότι πρόκειται να εκδοθεί και στα ελληνικά από το ΤΑΠ, αφού η έκθεση είναι δύσκολο να παρουσιαστεί στη χώρα μας εξ' αιτίας της μακρόχρονης απουσίας των έργων από τα μουσεία τους.
Τη σημασία των δύο εκθέσεων ως "μοναδική ευκαιρία για αμοιβαία γνωριμία και κατανόηση της πλούσιας ιστορίας και του πολιτισμού τους", αλλά και ως συνεργασία που μπορεί "να αποτελέσει την αρχή ευρύτερων πολιτιστικών ανταλλαγών στο πλαίσιο της σταθερής φιλίας που έχει αναπτυχθεί μεταξύ των δύο χωρών" επισήμανε ο υπουργός Πολιτισμού Αριστείδης Μπαλτάς στον χαιρετισμό του που διάβασε η γεν. γραμματέας του υπουργείου Μαρία Βλαζάκη, καθώς ο ίδιος συμμετείχε στην ελληνική αντιπροσωπεία επαφών με τη γαλλική αντιπροσωπεία στο πλαίσιο της επίσκεψης του Γάλλου προέδρου Φρανσουά Ολάντ στη χώρα μας.
Στο ίδιο πνεύμα και ο διευθυντής του Καναδικού Μουσείου Ιστορίας της Οτάβα Ζαν Μαρκ Μπλαι που παρευρέθηκε στη συνέντευξη. "Την ίδια εποχή που οι Καναδοί επισκέπτες θαυμάζουν τους εξαίσιους θησαυρούς από τις συλλογές 21 ελληνικών μουσείων που παρουσιάζονται στον Καναδά, οι επισκέπτες του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης θα έχουν την ευκαιρία να γευτούν την πλούσια ιστορία της χώρας μας στον τόπο τους" τόνισε, ενώ έκανε λόγο για "μια έκθεση που θα ενισχύσει την κατανόηση για τους σημαντικούς και ανθεκτικούς στον χρόνο αυτόχθονες πολιτισμούς μας".
Περιοδική έκθεση που φέρει τη σφραγίδα του Καναδικού Μουσείου Ιστορίας της Οτάβα και του Μουσείου ΜcCord του Μόντρεαλ σε συνεργασία με το Μουσείο Ηaida Gwaii, η "Ηaida" απευθύνεται στο παγκόσμιο κοινό, ωστόσο οι Θεσσαλονικείς θα έχουν την ευκαιρία να θαυμάσουν τα 100 εκθέματά της με έναν μοναδικό τρόπο, ακολουθώντας το τρισδιάστατο έργο "Σχέδιο φάλαινας δολοφόνου των Haida". "Το σχέδιο του έργου, που αποτελεί ένα έμβλημα, χρησιμοποιήθηκε ως βάση για τη μορφοποίηση και την ανάπτυξη των θεματικών ενοτήτων της έκθεσης, ενώ αποτυπώνεται και στο δάπεδο της αίθουσας ανοίγοντάς μας τον "δρόμο" για τον κόσμο των Haida" εξηγούσε χθες η κ. Βελένη δείχνοντας τις αντίστοιχες φωτογραφίες.
Διαφορετικές πτυχές της ζωής των ιθαγενών του νησιωτικού συμπλέγματος στον βορειοδυτικό Καναδά, από τις καθημερινές επιβιωτικές δραστηριότητές τους, την τέχνη, την τεχνολογία, τη μουσική αλλά και τις τελετουργίες τους αποτυπώνονται στην έκθεση. Περίτεχνα κουτιά από λυγισμένο ξύλο, ζωγραφισμένα ψάθινα καπέλα, γλυπτά αγκίστρια ψαρέματος, ακόμα και μοντέλα για κατασκευή τοτέμ μεταφέρουν τους επισκέπτες στα μακρινά νησιά "ζωντανεύοντας μια ζωή άμεσα συνδεδεμένη με τη φύση αλλά και τον κόσμο των πνευμάτων, που κατέχει κυρίαρχη θέση στην κοσμολογία και τις τελετουργίες τους" είπε η κ. Βελένη προσθέτοντας ότι η έκθεση "με τη 'φωνή' των σημερινών Haida, όπως αυτή αντικατοπτρίζεται στις ταινίες, τα αποφθέγματα και τις εικόνες, προβάλλει τη συνέχεια του αρχαίου πολιτισμού τους στην κοινότητα του σήμερα".
Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 20 Απριλίου 2016.
Πόλυ Κρημνιώτη