Ρεπορτάζ: Θάνος Παναγόπουλος
Νέο φορολογικό σκηνικό έρχεται το 2016 με το προς κατάρτιση νομοσχέδιο, το οποίο θα κατατεθεί στη Βουλή εντός του Οκτωβρίου. Στο επίκεντρό του θα βρίσκεται πακέτο αλλαγών στη φορολογία εισοδήματος και ζητούμενο είναι να καταστεί απλούστερο και δικαιότερο το σύστημα φορολόγησης μέσω ενοποίησης είτε των διαφορετικών φορολογικών κλιμάκων είτε των διαφορετικών συντελεστών, που συχνότατα επιβάλλουν άνισα φορολογικά βάρη για ισόποσα εισοδήματα.
Οι αλλαγές αυτές δεν στοχεύουν όμως μόνο στην απλούστευση και μεταβολή επί το δικαιότερον του συστήματος όσον αφορά τις διαφοροποιημένες επιβαρύνσεις ισοϋψών εισοδημάτων, αλλά και μέσω της ενσωμάτωσής τους στο νέο φορολογικό νομοσχέδιο, της κάλυψης ενός από τα προαπαιτούμενα, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την εκταμίευση -σε υποδόσεις- της δόσης των 3 δισ. ευρώ.
Τις αλλαγές προανήγγειλαν την περασμένη Τετάρτη ο απελθείς υπηρεσιακός υπουργός Οικονομικών Γιώργος Χουλιαράκης και ο διάδοχος (αλλά και προκάτοχός του) Ευκλείδης Τσακαλώτος και, σύμφωνα με πληροφορίες, μερικά από τα εναλλακτικά σενάρια που επεξεργάζεται η κυβέρνηση (δίχως αυτό να σημαίνει ότι δεν εξετάζονται και άλλες εκδοχές) προβλέπουν:
1. Φορολόγηση του αθροίσματος όλων των εισοδημάτων από διαφορετικές πηγές, όπως:
* Από μισθούς και συντάξεις με τα πρώτα 9.545 ευρώ αφορολόγητα, τα επόμενα 10.455 ευρώ φορολογητέα με 22%, τα επόμενα 5.000 ευρώ με 30% και το τυχόν υπερβάλλον με 42%.
* Από ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα με 26% έως τα 50.000 ευρώ και με 33% πάνω από το επίπεδο αυτό.
* Από ενοίκια και άλλα εισοδήματα από ακίνητα με 11% έως τα 12.000 ευρώ και με 33% πάνω από το επίπεδο αυτό.
* Από γεωργική δραστηριότητα με 13% με ενιαία και «προοδευτική» φορολογική κλίμακα, με ή χωρίς αφορολόγητο όριο.
2. Εναλλακτικά θα υπάρξει φορολόγηση κάθε πηγής εισοδήματος και πάλι με ξεχωριστή κλίμακα, αλλά με συντελεστές ίδιους για όλες τις πηγές.
3. Ενσωμάτωση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης 1% - 8%, στην οποία ωστόσο ισχύει αφορολόγητο όριο 12.000 ευρώ, που είτε θα διατηρηθεί και κατά την ενσωμάτωση είτε θα μειωθεί είτε θα καταργηθεί πλήρως.
4. Επανεξέταση 700 ρυθμίσεων που προβλέπουν απαλλαγές και εξαιρέσεις από την επιβολή φόρων ή μειωμένες φορολογικές επιβαρύνσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογουμένων, όπως στα αφορολόγητα όρια μεταβιβάσεων ακινήτων, κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές, στα τεκμήρια διαβίωσης, στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, τα τέλη ταξινόμησης και τα τέλη κυκλοφορίας κ.λπ. Οι ισχύουσες φοροαπαλλαγές ανέρχονται σε 700 και επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό κατά 3,6 δισ. ευρώ.
Παράλληλα η κυβέρνηση επιδιώκει τη γενίκευση της χρήσης πλαστικού χρήματος προς αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και της παραοικονομίας. Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Τρύφων Αλεξιάδης έχει ταχθεί με δηλώσεις του υπέρ της σύνδεσης του αφορολόγητου με τη χρήση πλαστικού χρήματος, ενώ η επέκταση της χρήσης πλαστικού χρήματος έχει περιληφθεί στις δεσμεύσεις της χώρας έναντι των δανειστών και πρέπει να γίνει πράξη από τον Μάρτιο του 2016.
Στο μεταξύ αλλαγές στη ρύθμιση των 100 δόσεων μέσα στο επόμενο διάστημα προανήγγειλε ο Τρύφων Αλεξιάδης, τονίζοντας ωστόσο ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας των πολιτών. Σύμφωνα με τον Τρ. Αλεξιάδη, η ρύθμιση αυτή απευθύνθηκε σε πολύ μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού, με πρωτοφανή αριθμό, που ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο ΑΦΜ χαρακτηρίζοντας "πολύ μεγάλο" τον αριθμό και διαπιστώνοντας ταυτόχρονα "και λάθη και υπερβολές", αφού διαπιστώθηκε ότι φορολογούμενοι οι οποίοι είχαν την οικονομική δυνατότητα εντάχθηκαν στη ρύθμιση, όχι για να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους, αλλά για να εκμεταλλευτούν το Δημόσιο.
Σύμφωνα με τις υπάρχουσες προβλέψεις, έρχονται οι εξής αλλαγές:
Θα αυξηθεί σε 5% (από 3%) το επιτόκιο επιβάρυνσης οφειλετών με χρέος άνω των 5.000 ευρώ. Για χρέη χαμηλότερα θα διατηρήσουν το μηδενικό επιτόκιο υπό τις εξής προϋποθέσεις:
* Οφειλέτης φυσικό πρόσωπο που δεν ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα.
* Ακίνητη περιουσία οφειλέτη αντικειμενικής αξίας έως 150.000 ευρώ.
* Υπαγόμενη στη ρύθμιση βασική οφειλή άνω του 50% του δηλωθέντος ετήσιου εισοδήματος του οφειλέτη.
Τη ρύθμιση θα χάνουν όσοι δεν έχουν πληρώσει τις νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές τους εντός τριών μηνών από την προθεσμία πληρωμής. Παράλληλα, καθιερώνεται δυνατότητα μείωσης του αριθμού των δόσεων, εάν ο οφειλέτης μπορεί (με βάση τα οικονομικά του δεδομένα) να πληρώνει την οφειλή του σε λιγότερες δόσεις. Επίσης, στην πάγια ρύθμιση των 12 δόσεων μειώνεται το επιτόκιο από το 8% στο 5% για νέες ρυθμίσεις και ανεξόφλητες δόσεις υφιστάμενων ρυθμίσεων.