ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. ΑΠΟΣΤΟΛΗ: ΚΩΣΤΑΣ ΤΕΡΖΗΣ
Τον πρόωρα χαμένο φίλο του Φεστιβάλ από τον Καναδά, τον σκηνοθέτη, παραγωγό και κριτικό κινηματογράφου Πίτερ Ουιντόνικ, και τον Γάλλο ντοκιμαντερίστα Νικολά Φιλιμπέρ, τιμά φέτος με δύο μεγάλα αφιερώματα το 16ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης.
Από τις ταινίες του υπόλοιπου προγράμματος, ξεχωρίσαμε μέχρι στιγμής το ντοκιμαντέρ "Παλικάρι - Ο Λούις Τίκας και η σφαγή του Λάντλοου" του Νικόλαου Βεντούρα που προβλήθηκε χθες βράδυ στην αίθουσα "Φρίντα Λιάππα" και εστιάζει σε ένα καθοριστικό γεγονός του αμερικανικού εργατικού κινήματος, τη σφαγή στο Λάντλοου του Κολοράντο, τον Απρίλιο του 1914. Ο Τίκας (το πραγματικό του όνομα ήταν Ηλίας Σπαντιδάκης, από το Ρέθυμνο) ήταν από τους ηγέτες της μεγάλης απεργίας που κατέληξε στη σφαγή, τη Δευτέρα του Πάσχα 19 Απριλίου του 1914, όταν η ιδιωτική φρουρά των ορυχείων και η εθνοφυλακή με μυδραλιοβόλα άνοιξαν πυρ κατά των απεργών σκοτώνοντας 50 από αυτούς. Η ταινία προέκυψε μετά από ρεπορτάζ που έκανε ο σκηνοθέτης το 2008, μαζί με τη δημοσιογράφο Λαμπρινή Θωμά.
«Σκεφτήκαμε ότι άξιζε να διερευνήσουμε αυτή την ιστορία σε μεγαλύτερο βάθος. Θέλαμε να αποδώσουμε το κλίμα της εποχής των αρχών του 20ού αιώνα, των μεταναστευτικών διεκδικήσεων και την επίθεση στα εργατικά δικαιώματα, ζητήματα που μας αφορούν και σήμερα. Θέλαμε να δούμε τι έχει μείνει στους απογόνους των απεργών και στην ιστορική μνήμη της κοινωνίας. Είναι και ένα είδος έμπνευσης για το πώς άνθρωποι πριν από εμάς αντιστάθηκαν και κέρδισαν» επισήμανε ο Νικ. Βεντούρας. Πρόκειται για μια ταινία, που, όπως λέει ο δημιουργός της, «είναι παντελώς χειροποίητη, έγινε εκ των ενόντων». Η σφαγή του Λάντλοου ενέπνευσε τη φολκ μουσική και ένα από τα γνωστότερα τραγούδια που αναφέρεται σε αυτό το γεγονός είναι το «Ludlow Massacre» του θρυλικού Γούντι Γκάθρι. Στη σφαγή αναφέρεται και ο ιστορικός Χάουαρντ Ζιν στο βιβλίο του «Η ιστορία του λαού των Ηνωμένων Πολιτειών», που παρουσιάζει την "άλλη" ιστορία των ΗΠΑ μέσα από τα εργατικά κινήματα. Η προσωπική διάσταση του ντοκιμαντέρ αποτυπώνεται στις συνεντεύξεις των απογόνων των απεργών. «Οι γιοι των απεργών για πολλά χρόνια ένιωθαν αίσθηση ήττας, γιατί μετά τη σφαγή υπήρχε μεγάλη καταστολή, οι γονείς τους δεν έβρισκαν δουλειά. Όμως μέσα στην οικογένειά τους υπήρχε η αίσθηση της περηφάνιας», λέει ο Νικ. Βεντούρας.
