«Κρίση και σύγχρονη πόλη» ονοματίστηκε η τρίτη κατά σειρά ξενάγηση - συζήτηση που έγινε προχθές στη Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων στο πλαίσιο της έκθεσης «Κρίσιμη τέχνη, τέχνη στην κρίση» με έργα των Άννας Κινδύνη, Βλάση Κανιάρη, Γιάννη Ψυχοπαίδη και Δημήτρη Κατσούδα. Αφετηρία αποτέλεσαν τα έργα του καλλιτέχνη Δημήτρη Κατσούδα, τα πλασμένα από χαρτόκουτα ως κλίνη ενός αστέγου ανθρώπου που έφτιαξε σε αντιδιαστολή με την κενή κλίνη στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Τη συζήτηση άνοιξε ο ιστορικός Βαγγέλης Καραμανωλάκης, ο οποίος μίλησε για τις πρωτόγνωρες εικόνες που ο καθένας μας αντικρίζει στους δρόμους της πόλης, το σήμερα του γέρου που έχει στήσει το σπίτι του από χάρτινες κούτες σ' ένα παρτέρι και το χθες των πεινασμένων της Αθήνας. Μετέφερε τις απορίες του, απορίες κοινές, για το «τι κουβαλά ένας άστεγος στο καρότσι του;»,για το «πώς μπορείς να μιλήσεις για κάτι για το οποίο είσαι πάντα παρατηρητής;»,
Ο ποιητής Ντίνος Σιώτης κατέγραψε την κρίση με στίχους της Κικής Δημουλά και άλλων σύγχρονων ποιητών, με αναφορές σε δείγματα της παγκόσμιας τέχνης του λόγου, για να αποφανθεί ότι «η μεγάλη ποίηση ανέκαθεν γραφόταν σε εποχές κρίσης».
Ο ψυχίατρος Δημήτρης Πλουμπίδης προέβαλλε τη βαθιά τάφρο που χωρίζει τους πολίτες της Αθήνας σήμερα σε δύο κατηγορίες, με βάση το τεκμηριωμένο παράδειγμα των Αθηναίων «που δεν πήραν είδηση ότι υπήρξε κατοχή»: Εκείνους που τα χάνουν όλα κι εκείνους που χάνουν λίγα και θέλουν το ρήγμα, γιατί δεν αντέχουν «προβλήματα που δεν είναι ικανοί να λύσουν».
Ο καθηγητής της Αρχιτεκτονικής στο ΕΜΠ Τάσης Παπαϊωάννου παρουσίασε την πόλη ως καθρέφτη και «δοχείο»της ζωής μας, σύμφωνα με τη ρήση του Άρη Κωνσταντινίδη "Πες μου ποιος είσαι να σου πω πώς χτίζεις, πες μου πώς χτίζεις να σου πω ποιος είσαι". Τόνισε τη σημασία της διάσωσης της μνήμης της πόλης, που εκφράζει η έκθεση αυτή, και των τραυμάτων της, όπως οι σφαίρες των Δεκεμβριανών που βλέπουμε ακόμα σε κάποια κτήρια. Γιατί «αν σβήσει η μνήμη, επανέρχεται ως εφιάλτης στα μορφώματα των νεοναζί».
Οι παρεμβάσεις των ακροατών για τον ρόλο της τέχνης, τις ευθύνες των πολιτών στη δημιουργία της κρίσης, έδειξαν το πόσο καίρια μπορεί να αποβεί μια ουσιαστική εικαστική παρέμβαση. Ανέδειξαν το ζήτημα της διαμόρφωσης μιας σύγχρονης ταυτότητας της πόλης μέσα από το παρελθόν και το παρόν της με τη συμμετοχή των πολιτών της.
Λήδα Καζαντζάκη
