Σε εκτενές δημοσίευμά του ο Guardian κάνει αναφορά στην προσπάθεια της Ελλάδας να συμπεριληφθεί ο Όλυμπος στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.
Η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς αναμένεται να ξεκινήσει τη συζήτηση για την υποψηφιότητα την Κυριακή, κατά τη διάρκεια της 48ης συνόδου της, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας. Η ετήσια συνάντηση ολοκληρώνεται στις 29 Ιουλίου.
Η Ελλάδα πρότεινε για πρώτη φορά το 2014 την ένταξη του βουνού στον κατάλογο των τόπων που η UNESCO θεωρεί «εξαιρετικής αξίας για την ανθρωπότητα», επικαλούμενη τόσο την πολιτιστική όσο και την περιβαλλοντική του σημασία.
Η περιοχή ανακηρύχθηκε εθνικό δάσος – ο πρώτος της χώρας – το 1938, ως φόρος τιμής στη μοναδικότητα του τοπίου, το οποίο καλύπτεται όχι μόνο από καταπράσινα δάση, αλλά και από αλπικά λιβάδια, φαράγγια, χαράδρες και πηγές, όλα σε άμεση γειτνίαση με τη θάλασσα. Αναγνωρίζοντας την πλούσια χλωρίδα και πανίδα , η UNESCO ανακήρυξε τον Όλυμπο αποθεματικό βιόσφαιρας το 1981. Περαιτέρω περιβαλλοντική προστασία παρασχέθηκε με προεδρικό διάταγμα, όταν το βουνό ανακηρύχθηκε εθνικό πάρκο, το 2021.
Μιλώντας στον Guardian o Ευάγγελος Γερολιόλιος, δήμαρχος Δίου – Ολύμπου, δήλωσε ότι «η ένταξή του στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς δεν θα ήταν σημαντική μόνο για τους Έλληνες. Θα αφορούσε ολόκληρο τον πλανήτη». Όπως είπε «ο Όλυμπος βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τον Παρθενώνα και είναι ζωτικής σημασίας να προστατεύσουμε αυτό το περιβάλλον του μύθου και της ιστορίας. Για εμάς, η προστασία είναι το άλφα και το ωμέγα».
Πέρυσι, η Επιτροπή προχώρησε στην ένταξη 26 νέων μνημείων στον κατάλογο της UNESCO, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό σε 1.428, σε 170 χώρες. Από τα 21 ελληνικά μνημεία που περιλαμβάνονται στη λίστα, μόλις δύο έχουν χαρακτηριστεί μεικτά μνημεία πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς.
Σύμφωνα με μια διεθνή σύμβαση που εποπτεύεται από την UNESCO, μνημεία όπως το Σινικό Τείχος, οι Πυραμίδες της Αιγύπτου και το Ταζ Μαχάλ αποκτούν αυτομάτως καθεστώς προστατευόμενης ζώνης.
Ολοένα και περισσότερο, ο χαρακτηρισμός αυτός θεωρείται ως ανάχωμα απέναντι στις συνέπειες της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης και του υπερτουρισμού. Όπως και σε μεγάλο μέρος της Ελλάδας, η δημοτικότητα του Ολύμπου έχει αυξηθεί θεαματικά την τελευταία δεκαετία, με περίπου 500.000 επισκέπτες να καταγράφονται πέρυσι.
Ο αριθμός αυτός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί λόγω της αναζωπύρωσης του ενδιαφέροντας για τον αρχαίο κόσμο μετά την κυκλοφορία της ταινίας «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν στις 17 Ιουλίου, μέρος της οποίας γυρίστηκε στην Ελλάδα, με το ελληνικό κράτος να συμμετέχει και στην επιδότησή της, προσθέτει ο Guardian στο σχετικό δημοσίευμα,
«Είμαστε χαρούμενοι που έχουμε τουρίστες, αλλά περισσότεροι επισκέπτες σημαίνουν και περισσότερους κινδύνους», δήλωσε ο Δημήτρης Παππάς, αναπληρωτής διευθυντής του φορέα διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Ολύμπου.
«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, εάν η περιοχή ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αυτό θα συμβάλει στην προστασία του βουνού. Εάν χάσουμε όσα έχουμε, θα είναι καταστροφή».
Σύμφωνα με τον Παππά, η μεγαλύτερη απειλή για την περιοχή είναι οι δασικές πυρκαγιές, οι οποίες επιδεινώνονται εξαιτίας της κλιματικής κρίσης.
«Θα μπορούσαν να περιοριστούν με πρόσθετη χρηματοδότηση για τη βελτίωση των μέτρων πυροπροστασίας, όπως ο καθαρισμός των μονοπατιών και η κατασκευή καταφυγίων. Θα μπορούσαν, επίσης, να αναβαθμιστούν οι γέφυρες και οι δρόμοι».
Τα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς λαμβάνουν τεχνική υποστήριξη και οικονομική βοήθεια από την UNESCO, η οποία παρέχει παράλληλα εξειδικευμένες συμβουλές για τη διατήρησή τους.
Οι τουρίστες που επισκέπτονται τον χώρο αυτή την εβδομάδα δήλωσαν ότι ο χαρακτηρισμός δεν είναι μόνο δικαιολογημένος, αλλά έχει καθυστερήσει.
Το αποτέλεσμα της υποψηφιότητας δεν είναι ακόμη βέβαιο. Συμβουλευτικά όργανα του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Χώρων (ICOMOS) και της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης φέρονται να έχουν φέρονται να έχουν ζητήσει πρόσθετα στοιχεία, με το σχέδιο ημερήσιας διάταξης της συνεδρίασης της UNESCO στο Μπουσάν να υποδηλώνει ότι ο φάκελος ενδέχεται να επιστραφεί στην Ελλάδα για συμπληρώσεις, παρατείνοντας ακόμη περισσότερο τη διαδικασία.
Σε μια εποχή τουριστικής άνθησης, αυτό ανησυχεί τον Γερολιόλιο. «Όλα έχουν να κάνουν με την ισορροπία», είπε . «Η φέρουσα ικανότητα του Ολύμπου έχει φτάσει στα όριά της».
Ο χαρακτηρισμός ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς θα «έθετε μεγαλύτερη ευθύνη και στη δική μας πλευρά για την προστασία του περιβάλλοντος», πρόσθεσε.
«Ακόμη, όμως, και εάν δεν τα καταφέρουμε, δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Πρέπει να ληφθούν επιπλέον μέτρα προστασίας».
