Ένας μαγευτικός κόσμος από το παρελθόν ζωντανεύει από σήμερα στις αίθουσες του Μουσείου Μπενάκη, στο κεντρικό κτήριο του οποίου παρουσιάζεται η έκθεση «Η τέχνη της φιλοξενίας. Ζωγραφισμένοι δίσκοι του 19ου αιώνα από την Ελλάδα και την Τουρκία».
Χρηστικά αντικείμενα πολυτελείας οι δίσκοι αυτοί, μαζί με ό,τι βρισκόταν επάνω τους, "αναδίδουν το ήθος υποδοχής του Άλλου, που χαρακτήριζε τις κοινωνίες του 19ου αιώνα και που τόσο δραματικά λείπει από τις δικές μας σήμερα" τόνισε χαρακτηριστικά ο διευθυντής του μουσείου, Άγγελος Δεληβορριάς, κατά τη χθεσινή παρουσίασή της.
Βασικό μέρος του τελετουργικού της καθημερινής ζωής, οι δίσκοι σερβιρίσματος, λακαρισμένοι και ζωγραφισμένοι τις περισσότερες φορές στο χέρι, τοποθετούνται στο μεταίχμιο χειροποίητου και βιομηχανοποιημένου, αποτυπώνοντας, με τα εικονογραφημένα θέματά τους, μια περίοδο εντεινόμενου εκσυγχρονισμού τόσο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία όσο και στο νεοσύστατο Ελληνικό Βασίλειο.
Όπως σημείωσαν οι επιμελήτριες της έκθεσης, Φλάβια Νέσι-Γιατζιτζόγλου και Μυρτώ Χατζάκη, χρειάστηκαν τέσσερα χρόνια έρευνας προκειμένου να συγκεντρωθούν οι περίπου εκατό δίσκοι που παρουσιάζονται στην έκθεση, οι οποίοι προέρχονται κυρίως από Έλληνες συλλέκτες και μουσεία. Σε αυτούς αποτυπώνεται η πλήρης γκάμα των εικονογραφικών διακοσμητικών θεμάτων που μεταχειρίζονταν οι τεχνίτες της εποχής: πορτρέτα διασημοτήτων της εποχής (βασιλείς και αργότερα εθνικοί ήρωες, τραγουδίστριες της όπερας κ.ά.), εξιδανικευμένες γυναικείες μορφές (είτε δυτικότροπες είτε οριενταλιστικές), αστικά τοπία (κυρίως της Κωνσταντινούπολης), νεκρές φύσεις με περίτεχνα διακοσμητικά μοτίβα.
Πρόκειται για ένα ταξίδι στην ιστορία του 19ου αιώνα και κοινωνικές ανατροπές που τον συνόδευσαν, σημείωσε η Φλάβια Μέσι, καθώς τα εκθέματα αποτελούν τους "σιωπηλούς μάρτυρες των συμβολικών δρόμων που συνέδεαν την Οθωμανική Αυτοκρατορία με την Ελλάδα και τη Δύση".
Η έκθεση, που θα διαρκέσει έως τις 17 Νοεμβρίου, συμπληρώνεται από διακοσμητικά και χρηστικά αντικείμενα από τις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη (ταμπακοθήκες, πορσελάνινα πιάτα και φλιτζάνια, ναργιλέδες και γυάλινα σκεύη) που στόχο έχουν να ζωντανέψουν την εποχή και να φωτίσουν τη χρήση τους.
