Η πλέον σημαντική αλλά αναμφίβολα και επιτυχημένη μουσική περιοδεία του καλοκαιριού ήταν το «Πάντα γελαστοί και γελασμένοι» με τραγούδια του Θάνου Μικρούτσικου σε στίχους κυρίως - αλλά βέβαια όχι και αποκλειστικά – του αξέχαστου Αλκη Αλκαίου και ερμηνευτές τους Μανώλη Μητσιά, Γιάννη Κότσιρα, Δημήτρη Μπάση και Ρίτα Αντωνοπούλου η οποία ξεκίνησε με μιαν αληθινά θριαμβευτική συναυλία στο Ηρώδειο και συνεχίστηκε με μια σειρά άλλων σε όλη την Ελλάδα που όλες είχαν εξαιρετικά μεγάλη απήχηση. Η τελευταία και γι' αυτό και πολυαναμενόμενη από αυτές τις συναυλίες επρόκειτο να είναι την Δευτέρα 23 Σεπτεμβρίου, αύριο δηλαδή, στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη» και με αφορμή αυτήν είχα μια σύντομη συζήτηση με δύο εκ των ερμηνευτών της, τον Μανώλη Μητσιά και την Ρίτα Αντωνοπούλου, κάνοντας τους μερικές κοινές ερωτήσεις και από μία προσωπική. Την Πέμπτη όμως, όπως ήδη είναι γνωστό, έφτασε στα δημοσιογραφικά γραφεία η παρακάτω ανακοίνωση:
Σκοπεύαμε να ολοκληρώσουμε τη φετινή θριαμβευτική περιοδεία της παράστασης «Πάντα γελαστοί και γελασμένοι» με μια συναυλία γιορτή στο θέατρο Βράχων του Βύρωνα, τη Δευτέρα 23 Σεπτεμβρίου. Τα τελευταία γεγονότα στο Πέραμα, στο Μελιγαλά και ιδίως η άγρια δολοφονία του συναδέλφου Παύλου Φύσσα από ναζιστές δολοφόνους της «Χρυσής Αυγής», μας πλημμύρισαν όλους με θλίψη και οργή. Το λιγότερο που έχουμε να κάνουμε για την μνήμη του Παύλου Φύσσα είναι εκείνο το βράδυ να μην γίνει γιορτή και ο ήχος μας να σιωπήσει. Το περισσότερο είναι η καθημερινή επαγρύπνηση ενάντια στο φασισμό και στο ναζισμό. «Μεγάλο ποτάμι φουσκωμένο η οργή του λαού». Σ΄ αυτό πρέπει να είμαστε όλοι μαζί.
Θάνος Μικρούτσικος, Μανώλης Μητσιάς, Γιάννης Κότσιρας, Δημήτρης Μπάσης, Ρίτα Αντωνοπούλου
Η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι η συνέντευξη αυτή δεν είχε πια νόημα να δημοσιευθεί, ξαναδιαβάζοντας όμως την ανακοίνωση αποφάσισα ότι τελικά και μπορούσε και άξιζε, τελικά ίσως και απλά να έπρεπε. Γιατί μπορεί μεν γεγονότα όπως η δολοφονία του Παύλου Φύσσα και η συνολική δράση των φασιστών να επιβάλλουν αύριο το βράδυ να «σιωπήσει ο ήχος» μιας τόσο καλής ζωντανής μουσικής αλλά ευτυχώς δεν συνέβη αυτό αρκετές άλλες φορές κατά την διάρκεια του καλοκαιριού. Ακόμα περισσότερο όμως επειδή αν κάποτε η μουσική πρέπει να σιωπά αυτό δεν ισχύει και για τα λόγια που – άμεσα ή έμμεσα – έχουν σχέση και τοποθετούνται ενάντια σε τέτοιες όχι απλά αποτρόπαιες αλλά και απάνθρωπες πράξεις οι οποίες αποκαλύπτουν το αληθινό πρόσωπο των εχθρών του λαού και της δημοκρατίας. Και προφανώς αυτό ισχύει ακόμα περισσότερο για τους λειτουργούς μιας μουσικής τέτοιας υψηλής ποιότητας όσο αυτή του Θάνου Μικρούτσικου η οποία τόσο δρα παραμυθητικά όσο και ενδυναμώνει ψυχικά και διανοητικά τον κόσμο που τόσον έχει υποφέρει και δοκιμαστεί τα τελευταία χρόνια...
Το «πάντα γελασμένοι» δυστυχώς είναι σχεδόν αυτονόητο πια, πόσο εύκολο όμως το να είστε και «γελαστοί» με όσα ζούμε εδώ και τρία χρόνια;
:ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΗΤΣΙΑΣ: Λίγο δύσκολο να είμαστε «γελαστοί», πάντα «γελασμένοι» είμαστε και δεν επιδέχεται καμιά αμφισβήτηση αυτός ο όρος. Ταυτόχρονα γελασμένος και γελαστός είναι λίγο δύσκολο, τουλάχιστον για εμένα.
ΡΙΤΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ: Εύκολο φυσικά δεν είναι…Ίσως ένα καλό πρώτο βήμα είναι να κλείσουμε τις τηλεοράσεις μας. Αλλά όπως και να έχει είμαστε λαός με ενέργεια και ζωντάνια, φυσική μας κατάσταση είναι το γέλιο…θα το ξαναβρούμε!
Τα συγκεκριμένα τραγούδια του Θάνου Μικρούτσικου στην πλειοψηφία τους έχουν ή έστω και εμπεριέχουν ένα ακόμα πιο συγκεκριμένο πολιτικό νόημα. Πως το αντιλαμβάνεστε οι ίδιοι προσωπικά στις παρούσες συνθήκες και πώς και κατά πόσον αισθάνεστε ότι είστε σε επαφή μαζί του;
Μ. Μ.: Τα τραγούδια του Θάνου είναι καταπληκτικά, εμπεριέχουν όλο το νόημα της εποχής, έχουν απήχηση σε όλο τον κόσμο. Προσωπικά εμένα με αγγίζουν πάρα πολύ και θα ήθελα να είχα τραγουδήσει μερικά από αυτά.
Ρ. Α.: Προσωπικά είναι τα τραγούδια με τα οποία ταυτίζομαι περισσότερο και θέλω να ερμηνεύω, τα συμπεριλαμβάναμε στο πρόγραμμά μας ακόμη κι όταν δεν ήταν καθόλου εμφανή τα σημάδια της κρίσης. Το ανησυχητικό ξέρεις ποιο είναι; Ότι τα τραγούδια αυτά έχουν στην πλειοψηφία τους γραφτεί δεκαετίες πριν και δυστυχώς εξακολουθούν να ισχύουν και να τα νιώθουμε στο πετσί μας σα να γράφτηκαν εχθές, αυτό λέει πολλά για τους δημιουργούς τους αλλά επί του πρακτέου δηλώνει πολλά και για την κοινωνία μας και τον τρόπο που είναι δομημένη.
Τί είναι κατά την γνώμη σας εκείνο που κάνει αυτά τα τραγούδια να παραμένουν τόσο επίκαιρα; Αντίστοιχα όμως μπορεί το όποιο τραγούδι να είναι το φάρμακο ή ακόμα και ένα απλό αντίδοτο σε μια τόσο πολύμορφη κρίση;
Μ. Μ.: Είναι επίκαιρα γιατί είναι τραγούδια αληθινά, δεν είναι κατασκευασμένα. Τόσο οι στίχοι του Αλκαίου όσο και η μουσική του Θάνου είναι εμπνευσμένοι και εμπεριέχουν τόση αλήθεια και ό,τι είναι αληθινό είναι πάντα και επίκαιρο και διαχρονικό. Ανέκαθεν το τραγούδι, εδώ και δεκάδες χρόνια, υπήρξε ο σημαιοφόρος, ο μπροστάρης όλων των λαϊκών εξεγέρσεων. Στη δικτατορία και μετά από αυτήν, για οποιαδήποτε κοινωνική ή πολιτική εκδήλωση, πάντα τα τραγούδια «βάζανε μπροστά» και κατέβαινε ο κόσμος, τραγουδούσε και έπαιρνε δύναμη για να διεκδικήσει τα δικαιώματά του. Έτσι λοιπόν και τώρα τα τραγούδια του Θάνου είναι ολόκληρη η σημερινή εποχή, ο κόσμος τα ακούει, εμπνέεται και διεκδικεί τα δικαιώματά του.
Ρ. Α.: Οπως προανέφερα η Ιστορία φαίνεται να κάνει κύκλους, είναι σαν κάποια πράγματα να μην αλλάζουν ποτέ. Όσο δεν βρίσκεται η ισορροπία μεταξύ λαών και κυβερνήσεων και τελικά μεταξύ των ίδιων των ανθρώπων η κατάσταση δεν θα αλλάξει και πολύ. Η τέχνη δεν είναι πανάκεια και φυσικά ούτε μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Όμως έχει τεράστια επίδραση στην ψυχική μας υγεία και επίσης μπορεί να αφυπνίσει…λίγο δεν το λες!
Ποιες ήταν οι εμπειρίες σας από όλο αυτό τον κύκλο συναυλιών, τόσον από την ανταπόκριση του κοινού όσο και από την ερμηνευτική σας συνύπαρξη καθώς καθένας/ία σας έχει διαφορετικές καταβολές και εξίσου διαφορετικό ύφος; Και τι περιμένετε οι ίδιοι αλλά και τι να αναμένει το κοινό από την τελευταία συναυλία στο Θέατρο Βράχων;
Μ. Μ.: Οι εμπειρίες μου από αυτές τις συναυλίες με τον Θάνο είναι καταπληκτικές. Πέραν του ότι μας εμψυχώνει μας εμπνέει με την παρουσία του μας δείχνει καινούργιους δρόμους ερμηνείας, είναι μοναδικός σε αυτά τα πράγματα. Οι νέες ενορχηστρώσεις που έχει κάνει είναι εκπληκτικές, το ίδιο και ο τρόπος με τον οποίο παίζουν οι μουσικοί αλλά επίσης και πιο σύγχρονος, ως και πιο ροκ θα έλεγα.
Ρ. Α.: Οπου και αν πήγαμε ο κόσμος ήταν απλά συγκινητικός, το μοίρασμα που ένιωσα ήταν το δυνατότερο σε όλα αυτά τα χρόνια που τραγουδάω και αυτό σίγουρα σημαίνει κάτι. Δεν έχει σημασία το διαφορετικό ύφος των ερμηνευτών ή οι καταβολές τους, σημασία έχει μόνον η αλήθεια τους και ο τρόπος με τον οποίο υπηρετούν το τραγούδια, αυτό τα ενοποιεί όλα. Νομίζω η συναυλία στο Θέατρο Βράχων θα είναι το τέλειο κλείσιμο αυτής της υπέροχης περιοδείας, από την μια το περιμένω πως και πως και από την άλλη δεν θέλω να τελειώσει…Είμαι σίγουρη ότι και εκεί θα ζήσουμε μαγικές στιγμές με τον κόσμο!
Είναι γνωστή η στενή σχέση σας με τον νυν πρωθυπουργό αλλά από όσο αντιλαμβάνομαι δεν είστε καθόλου ευχαριστημένος από τον τρόπο που η κυβέρνηση του διαχειρίζεται τα πράγματα. Πιστεύετε λοιπόν ότι μπορεί ο ίδιος ή κάποιος άλλος να δώσει μια πολιτική διέξοδο σε αυτή την τόσο οδυνηρή κρίση; Στην δεύτερη περίπτωση από ποιον χώρο την βλέπετε να έρχεται;
Μ. Μ.: Ναι, με τον πρωθυπουργό είμαστε φίλοι εδώ και σαράντα χρόνια, τον ξέρω από τότε που ήμασταν πολύ νέοι και ήταν ακόμα φοιτητής και βέβαια δεν παρεμβαίνω στο πως πολιτεύεται, εκείνος ξέρει καλύτερα πως να κυβερνήσει. Από την άλλη όμως στεναχωριέμαι για διάφορα πράγματα που γίνονται σε βάρος του κοσμάκη και γι' αυτά του έχω εκφράσει την δυσαρέσκεια μου πολλές φορές. Τώρα για το πώς θα λυθεί το πρόβλημα της κρίσης...Πιστεύω ότι αυτό θα γίνει με μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας, αυτή είναι η προσωπική μου άποψη. Ακόμα και απλά το να κάτσουν κάτω και να αποφασίσουν όλοι μαζί - γιατί δεν μου αρέσουν οι λαϊκισμοί στην πολιτική – θα ήταν κάτι, αυτή την άρνηση των πολιτικών να κάνουν τα αυτονόητα πληρώνουμε όλα αυτά τα χρόνια. Να κάτσουν κάτω, να τα βρουν και να προχωρήσουν για να δώσουν λύση στα τεράστια προβλήματα που έχει σήμερα ο ελληνικός λαός...
Πώς ένιωσες ;όντας η νεότερη και έχοντας να αναμετρηθείς μετά από τόσα χρόνια με τραγούδια τέτοιου «βάρους» τα οποία επιπλέον έχουν ταυτιστεί με πολύ σπουδαίες αλλά βέβαια και πολύ γνωστές φωνές;
Ρ. Α.: Νιώθω τιμή και λίγο άγχος, ακόμα περισσότερο όμως νιώθω ικανοποίηση για το ότι ο ίδιος ο δημιουργός των σπουδαίων αυτών τραγουδιών με έχει επιλέξει, άρα και εμπιστευτεί, με τόσο όμορφο τρόπο. Αυτό μου δίνει δύναμη και πίστη στον εαυτό μου και προσπαθώ να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ!
Δεν μπορεί κανείς να μην συμφωνήσει με την Ρίτα Αντωνοπούλου και ίσως και να ευχηθεί να συμβεί κάποτε αυτή η στοιχειώδης έστω συνεννόηση των πολιτικών δυνάμεων για το καλό του λαού μας την οποία επιθυμεί ο Μανώλης Μητσιάς όσο και αν προσωπικά το θεωρώ πάρα πολύ δύσκολο. Και φυσικά το μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης για αυτό δεν ανήκει στην αριστερά, έστω και αν αρκετά μέρη της αντιτίθενται ακόμα και στην ένδον συνεννόηση της...
