Δεν είναι γρήγορη η πρόσβαση στο Pesaro, αυτή τη μικρή, παραθαλάσσια λουτρόπολη της Αδριατικής που είχε το προνόμιο να κληροδοτήσει στην παγκόσμια μουσική τον Gioacchino Rossini. Από την Αθήνα δυόμισι ώρες πτήση για το αεροδρόμιο Malpensa του Μιλάνου, από εκεί με λεωφορείο επί μία ώρα στον μνημειακής αρχιτεκτονικής κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό της λομβαρδικής μητρόπολης, εν συνεχεία με «αεροδυναμική» αμαξοστοιχία (και σέρβις πάλαι ποτέ αεροπορικής εταιρείας!) στην εξίσου ιστορική Bologna και, τέλος, με την αξιοπρεπέστατη και στιβαρή «ταχεία», στον διόλου εντυπωσιακό, σχεδόν μεθοριακό σταθμό μας.
Το φυσικό και οικιστικό τοπίο, αρχικά συγγενές με αυτό του νοτιογερμανικού χώρου, σταδιακά προσλαμβάνει μεσογειακά στοιχεία βλάστησης και δόμησης σε μιαν αρμονική σύντηξη ευρωπαϊκής συναντίληψης, πολύ μακριά μέχρι τέλους από την ατέρμονη ελληνική μάντρα οικοδομών της καθημερινής μας εμπειρίας.
Απαιτείται δαπάνη χρόνου μισής μέρας, λοιπόν, για τη μετάβαση στο Πέζαρο, τόπο διεξαγωγής του 34ου ήδη Rossini Opera Festival (διεθνώς συντομογραφημένου ως ROF), και άλλης μιας σχεδόν για την επιστροφή, διαστήματα διόλου ευκαταφρόνητα για καταφρονεμένους αδειούχους του Δημοσίου της ελληνικής κρίσης, που επιμένουν, ιδία δαπάνη, να αίρουν το ιστορικό βάρος συνέχισης της ελληνικής μουσικής κριτικής. Ακόμη μεγαλύτερη φαίνεται η απόσταση αν αναλογισθεί κάποιος ότι, χρόνια τώρα, από το 2003 (!), ανηφορίζαμε, σχεδόν κάθε Αύγουστο, στο βορειοβαυαρικό Bayreuth, μυστικιστική κοιτίδα της λατρείας του Richard Wagner, μιας λατρείας ολοένα και πιο διανθισμένης από αδιανόητες και -προϊόντως- ακατανόητες ου μην και ανόητες, σε κάθε δε περίπτωση αυθαίρετες, παρεκβάσεις στη δημιουργία του.
Η απροθυμία μας να εκστασιαστούμε από τις πλέον πρόσφατες «εξυπνάδες» του υπεύθυνου της επετειακής Τετραλογίας, του Frank Castorf, αιρετικού διευθυντή της βερολινέζικης Volksbühne, ήταν μάλλον προφανής στους υπεύθυνους του γραφείου τύπου του περιζήτητου Φεστιβάλ, αφού οι μόνες εκδηλώσεις που είχαμε ζητήσει να παρακολουθήσουμε ήταν οι 3 συναυλιακές παρουσιάσεις πρώιμων έργων του συνθέτη (Rienzi, Die Feen και Das Liebesverbot), στις αρχές του περασμένου Ιουλίου και, φυσικά, εκτός των τειχών του Festspielhaus.
Εάν όντως ισχύει ότι «one man's meat is another man's poison», τότε η σιωπηρή απόρριψη αυτού του αιτήματος μάς επέτρεψε την απροσδόκητη, αλλά ευεργετική γνωριμία με έναν τόπο εφαρμοσμένης έρευνας και καλλιέργειας της μουσικής του Ροσσίνι, απαλλαγμένo από την ιλιγγιώδη μεν, αλλ' αναντιρρήτως καταθλιπτική νοησιαρχία του Γερμανού.
Ο ίδιος ο χώρος δεν επιτρέπει, ήδη εκ πρώτης όψεως, πτήσεις αλαζονείας: δίκην άλλης Αιδηψού, λίγο βορειότερα από τον Αγκώνα και νοτιότερα απ' το ιστορικό αλλά και βιομηχανικό Rimini, το Πέζαρο συγκεντρώνει πλήθος λαϊκών ιταλικών οικογενειών για τα καλοκαιρινά μπάνια σε μια παραλία αμμώδη, αλλά πολύ λιγότερο ελκυστική από το φιλόξενο ελληνικό γαλάζιο. Αυτή είναι η μία μεγάλη κατηγορία επισκεπτών, με πολύ νεαρές οικογένειες και γοερές οιμωγές βρεφών, θέαμα του οποίου η εντεινόμενη παρ' ημίν υποχώρηση σηματοδοτεί τον δημογραφικό μαρασμό της Ελλάδος.
Η άλλη κατηγορία επισκεπτών, εξίσου διακριτή με την πρώτη, είναι εκείνη των πιστών του ROF, κριτικών και φιλόμουσων κάθε είδους και βαθμού σοβαρότητας, που ακόμη δεν έχουν αισθανθεί προδομένοι, όπως τα δεκάδες χιλιάδες μέλη των ανά την υφήλιο σωματείων Βάγκνερ. Δεν είμαστε εξάλλου οι μόνοι που βιώσαμε εφέτος ότι Φεστιβάλ μονογραφικής αναφοράς, όπως το ΡΟΦ, υπηρετούν πολύ πιο σαφή και παραγωγική στρατηγική από αυτή που έχει επιλεγεί (;) για το Μπάυρώιτ (πρβλ. και τον σχετικό εισαγωγικό υπαινιγμό τού -κατά σύμπτωση παρακαθήμενού μου στο Teatro Rossini- διάσημου Γερμανού μουσικολόγου, συγγραφέα και κριτικού Jürgen Kesting στο εκτενές σχόλιό του για την Frankfurter Allgemeine Zeitung).
Εγγύηση πάντως για την προσήλωση του «Φεστιβάλ Ροσσίνι» στη σοβαρότητα συνιστούν οι κεντρικοί μέντορές του, ο προερχόμενος από την Αριστερά, παλαιός αντιδήμαρχος πολιτισμού και ιατρός το επάγγελμα, Sovrintendente Gianfranco Mariotti και ο καλλιτεχνικός διευθυντής του, ο ευρυμαθής και έμπειρος μουσικολόγος και αρχιμουσικός Alberto Zedda, ειδικός στο λυρικό ρεπερτόριο του 19ου αιώνα, παρεμπιπτόντως της ίδιας καλλιτεχνικής γενιάς και αντίληψης με τον προσφάτως αναγορευθέντα από τον Πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας σε ισόβιο γερουσιαστή Claudio Abbado. Στέρεη βάση για το ενδιαφέρον εποικοδόμημα...
(Συνεχίζεται)
