Ο Ηλίας Βαμβακούσης μπορεί να είναι ένας εξαιρετικός και πολυτάλαντος μουσικός (παίζει με άνεση αρκετά όργανα, με κυριότερα την κιθάρα, το ακορντεόν και τα παραδοσιακά και μη κρουστά, ενώ ήταν επί χρόνια συνεργάτης της Μαρίζας Κωχ), αλλά και ένας προικισμένος δημιουργός (ξεκινώντας με την μελοποίηση του έργου του Ανδρέα Παγουλάτου «Πέραμα» και συνεχίζοντας με έναν δίσκο που συνυπέγραψε με την Παυλίνα Κωνσταντοπούλου), όμως μάλλον τον μάθαμε στις αρχές του '12, όταν κυκλοφόρησε το single «Δικαιολογίες» -το οποίο περιείχε και το πολυακουσμένο και αγαπημένο «Το Κοριτσάκι»- με την ευκαιρία του οποίου είχαμε φιλοξενήσει και την πρώτη συνέντευξή του στην "Αυγή". Τώρα ο νεαρός τραγουδοποιός και ερμηνευτής επιστρέφει με το «Κάποια Μέρα», την αναμφίβολα πιο ώριμη, μα και πλέον πολιτικοποιημένη μέχρι τώρα δουλειά του, η οποία διατηρεί μια σχεδόν σοφή ισορροπία ανάμεσα στο λόγιο τραγούδι και το rock και μας μιλάει για το πώς είναι το να κάνεις μουσική στον «καιρό της κρίσης». Ας σημειώσουμε, τέλος, ότι το «Κάποια Μέρα» κυκλοφορεί από την Antelma Music του Στάθη Δρογώση και μπορείτε είτε να το αγοράσετε σε CD είτε να το κάνετε download -καταβάλλοντας ένα συμβολικό ποσό ή και δωρεάν- από το www.antelmamusic.com).
Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα
* «Επιλέγω πλέον συνειδητά έναν πιο πολιτικό τρόπο γραφής...» είχατε πει στη συνέντευξη που είχαμε κάνει λίγο περισσότερο από ένα χρόνο πριν. Να υποθέσω λοιπόν ότι η θεματολογία του «Κάποια Μέρα» είναι ακόμα πιο πολιτική από αυτή του «Δικαιολογίες»; Και αν ναι, κατά πόσον και με ποιο τρόπο;
Το «Κάποια Μέρα» έχει πιο συγκεκριμένο concept, προσπαθεί να περιγράψει την καθημερινότητα. Μιλάω για τα χέρια που στέκονται γροθιά, κόντρα στο καταπιεστικό κλίμα των ημερών, για την κοινωνική και πολιτική μου θεώρηση η οποία απαντάει στον ρατσισμό λέγοντας «όπου γης πατρίς», κάνω ήρωα έναν συνηθισμένο βιοπαλαιστή που, καθώς πηγαίνει στη δουλειά του κάθε πρωί, ξεχνάει μέσα στη λούπα της καθημερινότητας τα ιδεώδη του και την επαναστατική του διάθεση, βάζω τον εαυτό μου στη θέση ενός μαντρωμένου σκύλου που από τη μια έχει ανάγκη από το αφεντικό του και από την άλλη «του τα έχει μαζεμένα». Η επόμενη εικόνα είναι ένας σκύλος που τρέχει ελεύθερος σε μια πορεία, σε μια θολή σύγκρουση αδικητών και αδικημένων... Τέλος, επιστρατεύοντας τις μαγικές δυνάμεις της αθωότητας ενός παιδιού φτιάχνω έναν κόσμο ισότιμο και δίκαιο.
* Ποιες είναι οι άλλες διαφορές του τρίτου από τον δεύτερο (αν μετρώ σωστά) δίσκο σας; Κατά τη γνώμη μου πριν απ' όλα η διάθεση, ίσως και το ύφος, είναι αρκετά πιο ροκ...
Το «Δικαιολογίες» δεν το θεωρώ album μα ένα single. Θεματολογία του είναι ο έρωτας στη γενικευμένη του έννοια, τόσο προς το θηλυκό όσο και προς μιαν ιδέα. Ηχογραφήθηκε μέσα σε μια εβδομάδα και δεν υπήρξε ο παραμικρός πειραματισμός ή έστω ψάξιμο στις ενορχηστρώσεις. Αντίθετα το «Κάποια Μέρα» μου πήρε έναν ολόκληρο χρόνο, δοκίμασα και έψαξα τον ήχο μου. Θα έλεγα πως κατέληξα σε ένα «μεσογειακό» ηχόχρωμα, επηρεασμένο όμως πολύ και από τον μινιμαλισμό του Γάλλου συνθέτη Rene Αubry.
* Για ποιον λόγο ηχογραφήσατε μια δεύτερη εκτέλεση του «Το Κοριτσάκι»;
Το τραγούδι αυτό γράφτηκε και ηχογραφήθηκε μέσα σε ένα βράδυ, ένιωσα πως αυτό το βράδυ έπρεπε να το μοιραστώ και με άλλους, γι' αυτό το έβαλα στο single «Δικαιολογίες». Αργότερα θεώρησα ότι του άξιζε περισσότερη δουλειά στο στούντιο και έτσι προέκυψε η δεύτερη και κατά πολύ βελτιωμένη ελπίζω εκτέλεσή του.
* Τι ακριβώς σημαίνουν μα και τι συμβολίζουν για εσάς τα Εξάρχεια;
Στα Εξάρχεια έγιναν οι πρώτες μου εξορμήσεις στα λυκειακά χρόνια. Τότε χάζευα μουσικά όργανα στις βιτρίνες των μαγαζιών και στα οργανοποιεία, ήταν η περίοδος που άκουγα κασέτες του Άσιμου και του Σιδηρόπουλου, κάτι καθόλου πρωτότυπο δηλαδή για έναν έφηβο τότε. Η δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου έφερε την εξέγερση και τα Εξάρχεια ταυτίστηκαν με αυτήν για ακόμα μια φορά. Το «Νοσότρος» και το αυτοδιαχειριζόμενο πάρκο στη Ναυαρίνου -που όσο πάει και ομορφαίνει- δείχνουν ότι η ανεξάρτητη πρωτοβουλία των πολιτών φέρνει πολύ αξιόλογα αποτελέσματα αλλά και πυρήνες πολιτισμού. Το «Νοσότρος» ήταν επίσης ο χώρος που είχε διαλέξει ο φίλος μου ποιητής Ανδρέας Παγουλάτος για τις ποιητικές του βραδιές, ποιητές και τραγουδοποιοί μαζευόμασταν εκεί σε μια μουσικοποιητική κατάνυξη. Με τον Ανδρέα βρισκόμασταν συνήθως στο πατάρι του Κοραή, στο «Vox» και, όταν έπιαναν οι ζέστες, στα θερινά σινεμά με νάτσους ή ποπ κορν, σε αναλύσεις που μας έδιναν τη λύση της βραδιάς. Jacques Tati, Bunuel, Ingmar Bergman, Μισογκούτσι, Κουροσάβα, αδελφοί Μαρξ... Μετά τη δουλειά, μετά το καλοκαίρι, μετά την πορεία, μετά τις 8 το βράδυ. Και ύστερα η «ξενιτιά» προς τα άστρα, για τη μνήμη που μας υπερβαίνει και μας ζωντανεύει ξανά, κάπου εκεί... Μου έλεγε «όταν δεν είσαι καλά να λες du tonic, θα έχω όρεξη για ζωή». Υπόσχεση! Αναπόφευκτα λοιπόν μετά τον ξαφνικό του θάνατο τα Εξάρχεια για εμένα συνδέθηκαν και με τη μορφή του.
* Νιώθετε στ' αλήθεια «σαν σκύλος»; Γενικότερα πόσο διαφορετικά βλέπετε την κρίση σε σχέση με την εποχή που γράφατε και φτιάχνατε το «Δικαιολογίες»;
Στον τελευταίο μου δίσκο ταυτίζομαι με τρεις διαφορετικούς σκύλους. Ο πρώτος -ισάξιος με τον άνθρωπο και τη γάτα- μοιράζεται ιδεολογία και αυλή, ο δεύτερος κάνει παράπονα στο αφεντικό παρότι του δείχνει τυφλή εμπιστοσύνη και ο τρίτος είναι ο γνωστός σκύλος που βλέπουμε στις πορείες, ελεύθερος και αντιδρώντας σε ό,τι τον ενοχλεί. Μπορεί να μην ξέρει τι ακριβώς συμβαίνει μα ξέρει με ποιους είναι, βιώνει και αυτός την κρίση. Τα τραγούδια αυτά γράφτηκαν την περίοδο '10 - '13, ένα κάθε χρόνο, με τελευταίο αυτό για τον ελεύθερο σκύλο. Επομένως η απάντηση στην ερώτηση σου βρίσκεται μέσα στα ίδια...
* Είστε πιο αισιόδοξος ή απαισιόδοξος από πέρυσι για την πιθανότητα που έχουμε να υπερβούμε αυτή την πολύπλευρη κρίση; Και ποιος είναι ο κυριότερος λόγος για αντίστοιχα την αισιοδοξία ή την απαισιοδοξία σας;
Προσπαθώ πολύ για να διατηρώ την αισιοδοξία μου αλλά μάλλον είμαι κυκλοθυμικός. Είναι φορές που η δύσκολη καθημερινότητα, η τεράστια άνοδος του ρατσισμού, η αδιαφορία και η άγνοια πολύ μεγάλου αριθμού Ελλήνων με τρομάζουν μα όταν ας πούμε βλέπω την «πειρατική» ΕΡΤ και τη θετική στάση του κόσμου απέναντι της νιώθω πιο αισιόδοξος. Έχω επίσης την αισιοδοξία ότι η επόμενη κυβέρνηση θα είναι του ΣΥΡΙΖΑ μα αυτό δεν είναι κάτι που θα μας βγάλει αυτόματα από την κρίση. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα έχει να τα βάλει με το σάπιο κράτος και με την Ευρώπη της Μέρκελ αλλά κυρίως με τη νοοτροπία του Έλληνα που τόσα χρόνια ψήφιζε Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ.
* Τι περιμένετε και τι θα θέλατε να προκύψει από το ιδρυτικό συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ;
Ήλπιζα και ελπίζω να μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση και εύχομαι να μπορέσει να αντιστρέψει το υπάρχον πολιτικό και κοινωνικό σκηνικό.
* Τι σας έκανε να συνεργαστείτε με την Antelma του Στάθη Δρογώση και πώς βλέπετε αυτό το εγχείρημα του;
Όταν έψαχνα εταιρεία για να κυκλοφορήσω τον δίσκο είχα στο μυαλό μου πως μπορώ να το κάνω και μόνος μου ως ανεξάρτητη παραγωγή. Έτσι και έγινε, η Antelma είναι μια ανεξάρτητη εταιρεία που έχει χαρακτήρα συλλογικότητας. Το εγχείρημα του Στάθη Δρογώση είναι πολύ «συντονισμένο» με την παρούσα συγκυρία και ευνοεί τη δημιουργικότητα. Πιστεύω στην ελεύθερη διακίνηση (και) της μουσικής και, κρίνοντας και από τον ίδιο τον εαυτό μου, δεν έχουν όλοι τα χρήματα να αγοράσουν έναν δίσκο. Θεωρώ λοιπόν πολύ τίμιο τον τρόπο που η Antelma διαθέτει τους δίσκους!
* Και τι σχεδιάζετε για το υπόλοιπο της χρονιάς;
Αφού περάσω το υπόλοιπο του καλοκαιριού παίζοντας στα πλακόστρωτα των νησιών από τον Σεπτέμβριο με περιμένει μια πολύ ενδιαφέρουσα συνεργασία με τον Νίκο Ξυδάκη στον κήπο του Μεγάρου Μουσικής. Στη συνέχεια έχω να παρουσιάσω τον δίσκο μου, ενώ συζητάμε και με τον Στάθη Δρογώση για να εμφανιστούμε μαζί στο «Σταυρός Του Νότου».
Θα είναι σίγουρα ένα πολύ ταιριαστό «ζωντανό» δίδυμο χωρίς αυτό προφανώς να σημαίνει ότι και οι συναυλίες που δίνει μόνος του ο Η.Β. δεν είναι εξίσου ενδιαφέρουσες και απολαυστικές...
