Θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος, μια ιστορία που έχει ως κέντρο βάρους τον οίκο των Τιδώρ, πως μπορεί να μιλήσει στον σημερινό αναγνώστη, πέρα του ακαδημαϊκού πλαισίου. Η απάντηση δίδεται με μια ερώτηση: πόσο ενδιαφέρει ή όχι ο βασιλιάς Ληρ, στην εποχή μας. Η Χίλαρι Μαντέλ, είναι μια συγγραφέας που εκτός του ότι πέτυχε το αδιανόητο, κερδίζοντας δις το βραβείο Man Booker τα τελευταία χρόνια (πέρυσι με τα «Γεράκια», όπως και το 2009 με το «Γουλφ Χολ» εκδ Πάπυρος και αυτό), θεωρείται σήμερα άξια συνεχιστής ενός Σαίξπηρ.
Στα 61 της χρόνια η Μαντέλ, καταφέρνει να ανανεώσει το προσδοκούμενο από πολλούς συγγραφείς, ιστορικό γίγνεσθαι, εντός μιας πολυδιάστατης κοινωνικής διεργασίας. Οι Πλανταγενείς βασιλείς Τιδώρ προεξάρχοντος του Ερρίκου του Η', αποτελούν τη πρόσοψη του αυταρχισμού. Την δομική μορφή της εξουσίας, που αντιστρατεύεται το λαϊκό αίσθημα. Ελευθερία και αλυτρωτισμός, μάχονται στα κάστρα των Τιδώρ. Ο έξω κόσμος, μια εξαθλιωμένη κοινωνική συνθήκη. Μοχλός της ιστορίας ο Τόμας Κρόμγουελ. Ένα σκοτεινό πρόσωπο της αγγλικής ιστορίας. Από πρώην σιδεράς, προικοσύμβουλος του βασιλιά. Πως; Με τον κυνισμό του και τις αδιάλλειπτες μηχανοραφίες του. Ένας χρήσιμος «θνητός» που μπαλώνει τις οπές της α-συνήδητης διακυβέρνησης. Ο Κρόμγουελ γράφει την Ιστορία αφεντάδων και υπηκόων, κάθε φορά που αλλάζει οπτική γωνία. Ενας καθεστωτικός Οδυσσέας.
Ο τίτλος απεικονίζει φαινομενολογικά σε πληθυντικό αριθμό, τον θυρεό της Άννας Μπολέιν. Όμως είναι κάτι πολύ βαθύτερο. Είναι οι χαμένες ψυχές, που έχουν πέσει θύματα της ακόρεστης όρεξης για διάκριση και επιτυχία. Οι άρπαγες της εξουσίας, που δεν διστάζουν σε οποιοδήποτε τίμημα. Η συγγραφέας χρησιμοποιεί στην εντέλεια τις παράλληλες αφηγήσεις, μεταθέτοντας το χρόνο, ενώ παράλληλα τον κρατά δεμένο στον ενεστώτα. Εσωτερικοί μονόλογοι, πέφτουν ως επάλληλα κύματα στην διήγηση, δημιουργώντας ένα διαλεκτικό πλέγμα αντικειμενικού-υποκειμενικού. Στην εποχή των Ομολογιακών πολέμων (1530 και πέρα), η Δύση καταλείεται από σχιζοειδής απολυτότητες. Από χαλκεία φεουδαλισμού, που υποτίθεται ότι ο μετέπειτα Διαφωτισμός τα κατέρριψε. Η Μαντέλ εμμέσως πλην σαφώς, λέει ότι ναι μεν ο Διαφωτισμός είχε έδαφος για σοβαρές μεταρρυθμίσεις, αλλά η θεσμική παραβατικότητα της εξουσίας ελέω Θεού, δεν εξέλειψε. Μετατοπίστηκε. Και αυτό το αντιμετωπίζει η Ευρώπη σήμερα, στις ηγεμονικές ελίτ. Μπορεί να έφυγαν οι φραμπαλάδες και οι κορσέδες, όμως ο σχεδιασμός της κάτοψης του πεδίου δράσης των κυριαρχικών ιδεολογημάτων, δεν έχει παραλλαχθεί και πολύ.
Εδώ, βρίσκεται το κλειδί του σκεπτικού της Χίλαρι Μαντέλ. Η οποία μετέρχεται τον μύθο των Τιδώρ, ως μια διακειμενική γέφυρα με την επαείουσα μετάλλαξη που επιφέρει στα υποκείμενα, η κατάχρηση της δύναμης. Και πως καταρρίπεται αυτή η ισχύς; Ο αλγόριθμος που συντονίζει το αίνιγμα της πτώσης, αποτελεί το δεύτερο σημαντικό στοιχείο του μυθιστορήματος. Το σύστημα, κρατιέται όσο οι αρμοί της σήψης, το αγκαλιάζουν. Καθότι είναι σαθρό, από τη στιγμή που ανακυκλώνεται σε έναν ατέρμονο κύκλο στατικών ενδορρήξεων. Η γραφή της Χίλαρι Μαντέλ, αποκαλύπτει το λεπτό στρώμα βρώμας κάτω από τα καθαρά νύχια. Η δόξα, είναι το λασπωμένο τοπίο μιας Λερναίας Ύδρας. Οι ήρωες δεν πέφτουν στη μάχη. Καθηλώνονται στην κημποριμοσύνη ενός χρυσού κλουβιού.
info:
Χίλαρι Μαντέλ
«Γεράκια»
μετάφραση: Εριφύλη Μαρωνίτη
εκδ:Πάπυρος
σελ: 514, τιμή: 20.00
