Η αποστολή του Μαλαπάρτε στην Ελλάδα για να προετοιμάσει τον πόλεμο δεν ήταν άγνωστο γεγονός στην ιταλική κοινή γνώμη. Αν όχι όλοι, οι περισσότεροι Ιταλοί ιστορικοί του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου το αναφέρουν. Αν θυμάμαι καλά, και κάποιος Έλληνας ιστορικός το αναφέρει. Κανείς τους όμως δεν φρόντισε να γράψει έστω μια αράδα για τις ανταποκρίσεις του Μαλαπάρτε πριν ξεσπάσει ο πόλεμος.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα αναρωτιόμουν αν αυτή η αδιαφορία οφειλόταν στο γεγονός πως οι ανταποκρίσεις ήταν απλή φασιστική προπαγάνδα, την οποία βεβαίως οι ιστορικοί θεώρησαν αδιάφορη. Είχα επίσης την υποψία πως ο Μαλαπάρτε λογοκρίθηκε όπως ακριβώς λογοκρίθηκε και η ήττα του ιταλικού στρατού. Φαίνεται αδιανόητο σε εμάς τους Έλληνες, αλλά οι Ιταλοί αυτό δεν το γνωρίζουν, καθώς η επίσημη καταγραφή αυτού του πολέμου από το ιταλικό Γενικό Επιτελείο έχει λογοκρίνει και τη συνεχή υποχώρηση των Ιταλών σε αλβανικό έδαφος και την απεγνωσμένη παράκληση του Μουσολίνι στον Χίτλερ να στείλει γερμανικά στρατεύματα εναντίον των Ελλήνων. Οι Ιταλοί έχουν μείνει με την εντύπωση πως ο Μουσολίνι επιτέθηκε και κατάκτησε την Ελλάδα. Τελεία.
Αυτή ακριβώς η αδιαφορία προς τις ανταποκρίσεις του Μαλαπάρτε με έκανε για πολλά χρόνια να θέλω να ψάξω στην Corriere della Sera του 1940 και να διαβάσω τις ανταποκρίσεις. Όταν κατάφερα και διάβασα τις πρώτες, κατάλαβα πως ο λαμπρός συγγραφέας και δημοσιογράφος αντιμετώπισε το θέμα της αποστολής του με τη γνωστή φαντασία και επιδεξιότητά του. Ήταν καλό λοιπόν και για το ελληνικό αλλά και για το ιταλικό κοινό να διαβαστούν και να γίνουν επιτέλους γνωστές αυτές οι ανταποκρίσεις και να μάθουμε τι άκουσε η ιταλική κοινή γνώμη για την επίθεση στην Ελλάδα πέρα από τη φασιστική προπαγάνδα.
Όταν το Πανεπιστήμιο της Ρώμης διόρισε τον Χρήστο Μπιντούδη καθηγητή Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, του εξήγησα το θέμα του Μαλαπάρτε και ο ίδιος αποδέχτηκε με χαρά να συμμετάσχει στη συγγραφή και στη διαμόρφωση ενός βιβλίου για το θέμα μας. Πριν ξεκινήσουμε όμως, εγώ μεταφέρθηκα στην Αθήνα κι έτσι ο καθηγητής ανέλαβε μόνος του έρευνα στη βιβλιοθήκη των ανταποκρίσεων. Όταν τις μαζέψαμε όλες, κάναμε μια προσεκτική επιλογή και προσθέσαμε μια εισαγωγή που να παρουσιάζει τον Μαλαπάρτε και τη στάση του απέναντι στο φασιστικό καθεστώς. Είμαστε και οι δύο πολύ ικανοποιημένοι για το βιβλίο και νομίζουμε πως και οι αναγνώστες μας θα χαρούν να μάθουν κι αυτοί ό,τι έμαθαν οι Ιταλοί αναγνώστες την παραμονή του πολέμου.
* Ο Δημήτρης Δεληολάνης είναι δημοσιογράφος, συγγραφέας.
Με εντολή του Μουσολίνι
Όταν ο Μουσολίνι αποφάσισε να κηρύξει πόλεμο στην Ελλάδα, ανέθεσε στον τότε διάσημο συγγραφέα και δημοφιλή δημοσιογράφο Κούρτσιο Μαλαπάρτε να επισκεφθεί τη χώρα μας, και να στέλνει στη μεγαλύτερη ιταλική εφημερίδα, την Corriere della Sera, ανταποκρίσεις που θα έπειθαν την κοινή γνώμη ότι η επικείμενη εισβολή ήταν απαραίτητη και απολύτως δικαιολογημένη. Αυτά τα κείμενα μεταφράστηκαν και προσφέρονται για πρώτη φορά στον Έλληνα αναγνώστη. Οι κατά παραγγελία ανταποκρίσεις του Μαλαπάρτε βρίθουν, βεβαίως, των αναμενόμενων επιχειρημάτων εναντίον της «εχθρικής» Ελλάδας, ωστόσο πίσω από τη ρητορική του φασισμού διαφαίνεται ότι ο Μαλαπάρτε διατήρησε κατά κάποιον τρόπο το δικαίωμα στη δική του άποψη. Τα κείμενά του αναπαράγουν βεβαίως το αφήγημα του Μουσολίνι ότι δήθεν η Ελλάδα ήταν μια μεγάλη βρετανική βάση έτοιμη να επιτεθεί στην Ιταλία. Ανάμεσα σε αυτόν τον ιστό, όμως, ο Μαλαπάρτε ύφανε αριστοτεχνικά την προσωπική του ματιά, εμφύτευσε όχι και τόσο αδιόρατες κριτική και υπονοούμενα για το τυραννικό φασιστικό καθεστώς. Και οπωσδήποτε δεν θα περάσουν απαρατήρητα από τον αναγνώστη ο οποίος γνωρίζει καλά τι είναι ο φασισμός και πόσο ταπεινώθηκε από τους Έλληνες στο αλβανικό μέτωπο.
Βιογραφικό Δημήτρη Δεληολάνη
Ο Δημήτρης Δεληολάνης έζησε στη Ρώμη από το 1967, ως πολιτικός πρόσφυγας, έως το 2017. Σε αυτά τα 50 χρόνια σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο La Sapienza της Ρώμης, κατόπιν εργάστηκε επί τρεις και πλέον δεκαετίες ως δημοσιογράφος ανταποκριτής της ΕΡΤ και άλλων ελληνικών μέσων ενημέρωσης. Μελέτησε ιδιαιτέρως την περίοδο της Στρατηγικής της Έντασης, καθώς και την τρομοκρατία στην Ιταλία. Το πρώτο βιβλίο του, «Το Φαινόμενο της Τρομοκρατίας», εκδόθηκε από τις εκδόσεις Λιβάνη. Ακολούθησαν το «Βίος και Πολιτεία του Σίλβιο Μπερλουσκόνι», εκδόσεις Καστανιώτη, ενώ στην Ιταλία κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Fandango τα βιβλία «Come la Grecia» για την ελληνική κρίση, «Alba Dorata» για τη Χρυσή Αυγή, «La Sfida di Atene» για την πρώτη κυβέρνηση Τσίπρα στην Ελλάδα, «Colonnelli Il Regime Militare Greco e la Strategia di Terrore in Italia» για την ελληνική Χούντα και τις σχέσεις της με τους Ιταλούς φασίστες. Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Στοχαστής τα βιβλία του «Αντόνιο Γκράμσι Δημοσιογραφία και Τύπος» και «Ποιος σκότωσε τον Αντόνιο Γκράμσι».
