Live τώρα    
30°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Ελαφρές νεφώσεις
30 °C
28.2°C30.2°C
2 BF 53%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Ελαφρές νεφώσεις
30 °C
29.3°C31.0°C
3 BF 54%
ΠΑΤΡΑ
Αίθριος καιρός
29 °C
28.3°C30.0°C
2 BF 57%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Αίθριος καιρός
29 °C
28.8°C29.1°C
4 BF 61%
ΛΑΡΙΣΑ
Σποραδικές νεφώσεις
30 °C
29.6°C30.1°C
2 BF 38%
Βιβλιοπαρουσίαση / Η εξεγερμένη γυναίκα
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Βιβλιοπαρουσίαση / Η εξεγερμένη γυναίκα

Η Στέλλα Χαιρέτη μετά από δύο ποιητικές συλλογές και ένα θεατρικό έργο γράφει τον θεατρικό μονόλογο «Τση Λένης η μiλιά», για τον οποίο της απονεμήθηκε έπαινος για συγγραφή θεατρικού έργου στα Κρατικά Βραβεία Συγγραφής Θεατρικού Έργου για το 2022. Ο θεατρικός αυτός μονόλογος πήρε τη μορφή νουβέλας και κυκλοφορεί από τη σειρά «λ» των εκδόσεων Νήσος με τον αμφίσημο, διφορούμενο και με έντονο το στοιχείο του συμβολισμού τίτλο «Της Λένης η μ[i]λιά», καθώς η κεντρική ηρωίδα έχει κληρονομήσει από τον πατέρα της ένα χωράφι, το οποίο έχει ως φυσικό του σύνορο μία μηλιά, αλλά που, καθώς ξεδιπλώνεται η αφήγηση, δεν είναι πάντα ξεκάθαρο αν πρόκειται για αυτή τη μηλιά ή την άλλη μιλιά, με το «ι» στη θέση του «η», την οποία προσπαθεί να βρει η ηρωίδα για να αρθρώσει τον δικό της λόγο. Έναν λόγο που θα αποτινάξει από πάνω της περιορισμούς και προκαταλήψεις σύμφυτα με την πατριαρχική δομή της κοινωνίας, που ξεπηδούν και υπηρετούνται ακόμη και από την ίδια τη γλώσσα.

Η Λένη προσπαθεί να συλλάβει τα όρια της γλώσσας για να μπορέσει ίσως έτσι να τα υπερβεί. Λέει: «Μονολογώ ώρες για το τι είναι αντρικός και τι γυναικείος λόγος. Φτιάχνω μόνη μου τα επιχειρήματα και των δύο πλευρών. Προσπαθώ να τα καταρρίψω παίρνοντας το μέρος πότε της μιας και πότε της άλλης ομάδας. Στο τέλος παραιτούμαι. Κοινές είναι οι λέξεις. Ένας είναι ο λόγος. Στέκει πάνω από μας άφυλος, όπως και άυλος. Μα τότε σκέφτομαι ότι η γλώσσα εξυπηρετεί τα πρόσωπα κατά το δοκούν. Οπότε και αυτή υποκύπτει στο φύλο. Σεσημασμένος είναι και ο λόγος μας, όπως και οι πράξεις μας που μας καθορίζουν». Αυτός ο σεσημασμένος λόγος βρίσκεται στον πυρήνα της νουβέλας της Χαιρέτη. Ένας σύγχρονος και διαχρονικός προβληματισμός, δηλαδή, για τα έμφυλα χαρακτηριστικά της γλώσσας και πώς αυτά εξυπηρετούν και διαιωνίζουν στερεότυπα και κομφορμιστικά ιδεώδη. Η γλώσσα δεν είναι αθώα. Η γλώσσα αναδεικνύει ή αποκρύπτει κατά το δοκούν.

Η Λένη -η μόνη που ονοματίζεται, ενώ οι άντρες ήρωες παραμένουν ανώνυμοι έτσι ώστε να τονίζονται τα γενικά χαρακτηριστικά που έχουν να κάνουν με το φύλο τους- προσπαθεί να βρει αλλά και να αφηγηθεί τη θέση της μέσα σε ένα ασφυκτικά ανδροκρατούμενο περιβάλλον, έχοντας και η ίδια κληρονομήσει, θέλει δεν θέλει, την υποτακτική τάση της μητέρας της και των άλλων γυναικών, προκειμένου να επιβιώσουν με τις λιγότερες δυνατές απώλειες. Ο κόσμος όπου μεγάλωσε είναι αυτός που αναγκάζει τις γυναίκες να «επαναστατήσουν» κάνοντας θηλυκά παιδιά. «Αν και καμιά φορά μ’ αρέσει να σκέφτομαι ότι αυτή η υπάκουη και σιωπηλή γυναίκα, η μάνα μου δηλαδή, έκανε μέσα από εμένα την πρώτη της επανάσταση». Και η δεύτερη επανάσταση της μάνας είναι το γεγονός πως πεθαίνει πριν από τον πατέρα και τον αφήνει μόνο, να μην έχει κανέναν να υπηρετεί τις ανάγκες του. «Ο πατέρας μου έβαλε τις φωνές. Όχι γιατί πέθανε, από πόνο δηλαδή, αλλά γιατί τον εγκατέλειψε. Είχε θυμώσει. Η μάνα μου, βλέπεις, επαναστάτησε απέναντί του για δεύτερη φορά».

Η Λένη, όμως, δεν μένει σ’ αυτό, δεν ησυχάζει. Το σύνορό της είναι η Αρετή, η μηλιά που έχει το όνομα της μάνας της. Όνομα συμβολικό. Σύνορο της πατρικής επιβολής που εκείνη όμως έμαθε να σέβεται και, στο τέλος, γίνεται το σύμβολο της πορείας της προς μια δύσκολη αυτογνωσία, προς τη διαμόρφωση της προσωπικής της φωνής και της προσωπικής της ελευθερίας. Η μηλιά γίνεται το ορόσημο της προσωπικής της διαδρομής. Όταν ο νέος ιδιοκτήτης του διπλανού χωραφιού θα διεκδικήσει την αλλαγή των συνόρων, οι ισορροπίες θα διαταραχθούν. Η Λένη προκειμένου να μην χάσει τη μηλιά της θα ψάξει εναγωνίως τη δική της μιλιά. Η ηρωίδα αποτινάζει από πάνω της περιοριστικούς ρόλους έμφυλων στερεοτύπων. Δεν έχει σημασία αν το κάνει συνειδητά ή ιδιοσυγκρασιακά. Η Λένη, καθώς ο τόπος και ο χρόνος της αφήγησης δεν προσδιορίζονται, συμβολίζει την εξεγερμένη γυναίκα που διεκδικεί τη φωνή της με όσα και ό,τι μέσα διαθέτει.

Ο πρωτοπρόσωπος μονόλογος της Λένης συμπληρώνεται με ακόμη δύο μονολόγους: του Κρητικού και του Κάτοικου. Η Χαιρέτη, δηλαδή, παραδίδει ένα πολυφωνικό έργο όπου μέσα από τις τρεις αφηγήσεις δημιουργείται μια ενιαία ιστορία. Αυτό που αλλάζει από μονόλογο σε μονόλογο είναι η οπτική. Καθένας καταθέτει τη δική του αλήθεια, το δικό του βίωμα και το δικό του συναίσθημα. Καθένας, με άλλα λόγια, γράφει τη δική του ιστορία. Στο κέντρο, όμως, βρίσκεται η Λένη. Η δική της ιστορία εντέλει γράφεται, συμπληρώνεται, υπονομεύεται ή διεκδικείται.

«Της Λένης η μ[i]λιά» είναι ένα εξαιρετικά πυκνό κείμενο, με προσεγμένη γλώσσα, το οποίο βρίθει συμβολισμών, πατώντας όμως σε έναν στέρεο ρεαλισμό που έχει το σθένος να διεκδικεί και να εξεγείρεται.

INFO:

Στέλλα Χαιρέτη

«Της Λένης η μ[i]λιά»

Εκδόσεις Νήσος

Σελίδες: 102

Τιμή: 10 ευρώ

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL