Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα
Πάρα πολλοί μουσικοί αναφέρουν την παραπάνω φράση και επαγγέλλονται το απλούστατο -μα και τόσο σημαντικό, ειδικά στην εποχή μας- νόημά της, αλλά ελάχιστοι της δίνουν ουσιαστικό περιεχόμενο και ακόμα λιγότερο μένουν πιστοί σε αυτό. Ο Άγγελος Μπαλτάς όμως είναι αναμφίβολα ένας από τους τελευταίους... Η μουσική που δημιουργεί με το -καθόλου τυχαία επιλεγμένο...- ψευδώνυμο Φανταστικοί Ήχοι, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά ηλεκτρονικά ηχητικά μέσα και εκκινώντας από θραύσματα (samples στη διεθνή μουσική ορολογία) ήχων του παρελθόντος, μπορεί μεν να καταταχθεί ως προς τον τρόπο παραγωγής της, αλλά είναι αδύνατον να ταξινομηθεί ως προς το είδος της, ακόμα και υφολογικά, για τον πολύ απλό λόγο ότι κάθε κομμάτι της εμπεριέχει διαφορετικά ιδιώματα και διαθέσεις και στο σύνολό της περιλαμβάνει τα περισσότερα μουσικά ιδιώματα και διατρέχει μια ευρύτατη γκάμα συναισθημάτων.
Το γεγονός αυτό ήταν ήδη φανερό στην πρώτη δουλειά του Άγγελου Μπαλτά, ένα διπλό album με τίτλο «Masters Of The Universe» που κυκλοφόρησε το 2008 και του οποίου την ηχογράφηση και την διάθεση χρηματοδότησε ο ίδιος (πλέον διατίθεται για δωρεάν download από τον προσωπικό του ιστότοπο). Ο ομώνυμος δίσκος των Φανταστικών Ήχων όμως που κυκλοφόρησε στα τέλη της περυσινής χρονιάς από τη -γνωστή και μη εξαιρετέα- Inner Ear δεν αποτελεί απλώς το δεύτερο βήμα τους, αλλά κυριολεκτικά ένα άλμα στο... διάστημα και μάλιστα στο απώτατο, όπως φαίνεται ήδη από το εξώφυλλο του, μιαν ευφυέστατη παραπομπή στην αριστουργηματική, κλασική μεν αλλά και αειθαλώς φουτουριστική ταινία «2001: Οδύσσεια Του Διαστήματος» του σπουδαίου Στάνλεϊ Κιούμπρικ (και σε σενάριο του κορυφαίου συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας Αρθουρ Κλαρκ). Στο album αυτό οι ήχοι του Α.Μ. γίνονται όντως «φανταστικοί», με «υπόγειους» και γι' αυτό λίαν υποβλητικούς ρυθμούς και υποηχητικές, κάποτε σχεδόν... σπηλαιώδεις χαμηλές συχνότητες, που περισσότερο κατευθύνονται προς το νευρικό σύστημα (ίσως και το... στομάχι!) του ακροατή παρά επιδιώκουν να θέσουν σε κίνηση τα πόδια του υπεράνω των οποίων ίπτανται αινιγματικές ως προς την προέλευση και την φύση τους μα γι' αυτό ακριβώς και τόσο σαγηνευτικές παρά την «αλλόκοτη» επιφάνειά τους μελωδίες.
Πρόκειται για αληθινά θαυμάσια και απόλυτα σύγχρονη μουσική που ισορροπεί με αξιοζήλευτη δεξιοτεχνία ανάμεσα στην downtempo electronica και την dark ambient και για την οποία τελικά η καλύτερη μάλλον περιγραφή θα ήταν «ένα έκκεντρο μεν διαστρικό ταξίδι στην περιφέρεια της ίδιας της φύσης τού -ακουστικού όσο και διανοητικού, ακόμα και ψυχολογικού- φαινομένου του ήχου αλλά με προορισμό ένα καθόλου νοητό μα απολύτως υπαρκτό κέντρο, την ίδια την καρδιά του»...
* Ποια ήταν η τυχόν μουσική παιδεία σας αλλά και η πορεία σας στη μουσική μέχρι που αρχίσατε αυτό το project;
Έχω σπουδάσει Music, Technology & Innovation σε αγγλικό πανεπιστήμιο και λίγο πριν επιστρέψω στην Ελλάδα άρχισα να δουλεύω την πρώτη δουλειά των Φανταστικών Ήχων. Πέραν από αυτό δεν έχω καμία -επίσημη ή μη- μουσική παιδεία.
* Φανταστικοί Ήχοι σημαίνει ότι η μουσική που δημιουργείτε είναι προϊόν της φαντασίας (σας) ή πάρα πολύ όμορφη; Και γιατί αλήθεια επιλέξατε ένα μάλλον «απρόσωπο» όνομα για ένα τόσο προσωπικό project, το οποίο μάλιστα υλοποιείτε εντελώς μόνος;
Σημαίνει μάλλον και τα δύο ταυτόχρονα, ξεκίνησε σαν αστείο μεταξύ της παρέας μου. Η μουσική δεν χρειάζεται πρόσωπο, τουλάχιστον όχι η δική μου. Για εμένα οτιδήποτε άλλο πέραν από την ίδια την ακουστική εμπειρία δημιουργεί προκαταλήψεις. Μου αρέσει το μυστήριο, όταν ακούω κάτι και είναι σαν να έρχεται από το διάστημα, δεν ξέρω ποιος μπορεί να το έχει γράψει, δεν μπορώ να προσδιορίσω το πού ή το πότε και φυσικά δεν έχω την παραμικρή ιδέα για τον δημιουργό του, ποια μπορεί να είναι η ηλικία του, τι άλλο έχει κάνει, τις απόψεις του, τι φοράει, πού μένει, πώς μοιάζει... Με αφορά μόνον η ίδια η μουσική και βρίσκω το «απρόσωπο» σε έναν δημιουργό τόσο μυστηριώδες όσο και γοητευτικό.
* Πιστεύετε ότι αυτό που κάνετε είναι δημιουργία νέας μουσικής ή βλέπετε τον εαυτό σας απλά ως παραγωγό και «συν-διαμορφωτή» ήδη υπαρχόντων ήχων;
Το να επανατοποθετείς τους ήχους σε ένα διαφορετικό νοηματικό πλαίσιο είναι αυτόματα δημιουργία καινούργιας τέχνης και δεν είναι καθόλου νέο σαν μέθοδος. Το θέμα είναι εάν το αποτέλεσμα δικαιολογεί την ίδια τη μέθοδο... Πολλές φορές μπορεί να είναι στείρο καλλιτεχνικά, εάν ο δημιουργός δεν φροντίσει να εκφράσει τον εαυτό του επαρκώς μέσα από αυτή τη διαδικασία.
* Ποιους εντοπίζετε ο ίδιος ως κυριότερες επιρροές σας;
Τα Krautrock, περισσότερο ή λιγότερο ηλεκτρονικά, γκρουπ της δεκαετίας του '70, το BBC Radiophonic Workshop, με άλλα λόγια το φημισμένο εργαστήριο ηχητικής έρευνας της δημόσιας βρετανικής ραδιοφωνίας, τα ονόματα της δισκογραφικής εταιρείας Warp τη δεκαετία του '90, προφανώς μάλλον τον Brian Eno και μερικούς Ευρωπαίους κινηματογραφικούς συνθέτες.
* Αντίστοιχα βλέπετε ομοιότητες ανάμεσα σε αυτό που κάνετε και στη δουλειά άλλων ελληνικών ονομάτων; Για παράδειγμα νομίζω ότι υπάρχουν αρκετά κοινά με τα «κολλάζ» των Baby Guru...
Με τους Baby Guru έχουμε κοινές αναφορές, οι οποίες φαίνονται στον ήχο μας, αλλά κάνουμε κάτι αρκετά διαφορετικό. Συγκριτικά πάντως με τα υπόλοιπα εγχώρια σχήματα, ναι, είμαστε κοντά.
* Γιατί προτιμάτε ελληνικές ηχογραφήσεις και μάλιστα ενός συγκεκριμένου είδους ως πρωτογενή πηγή του υλικού σας;
Τελευταία αποφεύγω το να χρησιμοποιώ δείγματα, σε ελάχιστες περιπτώσεις φαίνονται πλέον κάπου μέσα στα layers του ήχου μου. Πάντως, όταν συμβαίνει, δεν αυτοπεριορίζομαι, sample-άρω ψυχεδέλεια, Νέο Κύμα, soundtracks, οτιδήποτε μου κινήσει το ενδιαφέρον. Ο κύριος λόγος για την προτίμηση μου στο υλικό που ανέφερες είναι απλά ότι μου αρέσει η ελληνική δισκογραφία.
* Μπορεί να παιχτεί ή έστω να αναπαραχθεί ζωντανά η δουλειά σας ή εκ φύσεως είναι αποκλειστικά εντοπισμένη στο περιβάλλον του στούντιο;
Οι ζωντανές μου εμφανίσεις είναι συνήθως DJ sets στα οποία παίζω ακυκλοφόρητο δικό μου υλικό αλλά και κομμάτια άλλων τα οποία μου αρέσουν, κυρίως funk, afro, world και psychedelic.
* Κινητήρια δύναμη αλλά και σκοπός αυτού που κάνετε είναι απλά η ικανοποίηση από τη δημιουργία νέων και όσο το δυνατόν πιο πρωτότυπων και φυσικά θελκτικών στο άκουσμα ήχων ή υπάρχει και κάποιο βαθύτερο αισθητικό, ίσως ακόμα και φιλοσοφικό αίτημα;
Κομμάτια της προσωπικής μου θεώρησης των πραγμάτων κρύβονται συνήθως σε τίτλους, εικόνες (φτιαγμένες από τον πολύ καλό φίλο μου Mickey Dreamkey) η ποίηση άλλων, σπάνια όμως συμβαίνει αυτό. Θεωρώ τη μουσική ιδιαίτερα εκφραστική ως εκφραστική οδό, ταυτόχρονα όμως και αρκούντως ανοιχτή σε διαφορετικές ερμηνείες. Δεν μου αρέσει να περιορίζω τον ακροατή...
* Και τα επόμενα σχέδιά σας;
Δουλεύω το επόμενο album για την Inner Ear όσον αφορά την Ελλάδα καθώς και πολλά διαφορετικά μουσικά projects για διεθνή labels. Επίσης δημιουργώ ένα mixtape 60 λεπτών με τα προσωπικά μου ακούσματα κάθε Κυριακή βράδυ στον ραδιοσταθμό Εν Λευκώ 87,7. Τέλος αναρτώ οτιδήποτε κάνω στο προσωπικό μου blog (fantastikoihxoi.blogspot.com), όπου μπορεί όποιος ενδιαφέρεται να βρει και να ακούσει το σύνολο της μέχρι τώρα δουλειάς μου.
Εμείς απλά θα σας προτρέψουμε τουλάχιστον να επισκεφτείτε και να εξερευνήσετε τον προαναφερθέντα ιστότοπο, καθώς θα ανακαλύψετε εκεί μουσική που σίγουρα δίνει στον όρο «ηχητική μέθεξη» υπόσταση μα και ουσιαστική έννοια...
