Συναντηθήκαμε με τον Αντώνη Λουδάρο σε μια πλατεία στο κέντρο της πόλης, με το φως και τη σκιά να αποτελούν τα φωτογραφικά συστατικά του Παύλου Παρασκευά. Αφορμή για αυτή μας τη συνάντηση ήταν η παράσταση «Άντρες με τα όλα τους» (ουσιαστικά ο ελληνικός τίτλος της γνωστής ταινίας «Full Monty» που έχει γίνει μέχρι και μιούζικαλ), που ανεβαίνει για δεύτερη χρονιά στο Θέατρο Βέμπο, σε σκηνοθεσία και απόδοση της Θέμιδας Μαρσέλλου. Αλλά ακόμα μια αφορμή ήταν και η παράσταση που σκηνοθετεί στο Θέατρο Σοφούλη στη Θεσσαλονίκη «Ρόζα Εσκενάζυ. Η βασίλισσα του ρεμπέτικου» του Παναγιώτη Μέντη, ένα έργο για το οποίο έψαξε τα πάντα και είναι και πολύ περήφανος, όπως χαρακτηριστικά θα πει. Και αυτές οι δύο αφορμές έγιναν και αιτία για να μας πάει πίσω στα χρόνια του Εθνικού, να μας μιλήσει για αυτά τα 35 χρόνια θέατρο, για την τηλεόραση και για όλα αυτά που ήρθαν στο φως. Ακομπλεξάριστος και αφιλτράριστος, ο Αντώνης Λουδάρος κοιτάζει προς τη φωτεινή πλευρά των πραγμάτων χωρίς να κλείνει τα μάτια στα σκοτάδια ούτε της δουλειάς ούτε της ζωής, δουλεύοντας σκληρά και αδιάκοπα, υπηρετώντας την κωμωδία με πάθος και συνέπεια. Ίσως αυτή τη συνέπεια, ίσως αυτή του την αγάπη για τη δουλειά να αναγνωρίζει και ο κόσμος, που χρόνια τώρα τον ακολουθεί πιστά σε ό,τι κι αν κάνει. Εμάς μας άφησε να τον γνωρίσουμε λίγο καλύτερα. Αυτός είναι ο Αντώνης Λουδάρος.
Συνέντευξη στον Χρήστο Τζίφα
Φωτογραφίες για την ΑΥΓΗ: Παύλος Παρασκευάς
Πες μου γι’ αυτή την κωμωδία στο Θέατρο Βέμπο που είναι βασισμένη στην ταινία «Full Monty» και κάνει χαμό.
Κοίταξε πώς τα φέρνει η ζωή. Είναι μια ταινία που μου άρεσε πολύ και ήταν από τις πρώτες εκείνης της εποχής που ήταν κωμωδία με κοινωνικό υπόβαθρο. Δεν ήταν μια κωμωδία που είχα γελάσει πολύ. Είναι μια κοινωνική κωμωδία. Αργότερα, αυτή η παράσταση έκανε τόσο μεγάλη επιτυχία, που έγινε και μιούζικαλ στο Λονδίνο και στην Αμερική. Ήμουν και την πρώτη φορά που ανέβηκε αυτή η παράσταση ως μιούζικαλ στο Θέατρο Πόρτα, σε σκηνοθεσία του Σταμάτη Φασουλή. Κάπως με κυνηγάει.
Πιστεύεις ότι σήμερα που ανεβαίνει έχει μεγαλύτερη σημασία;
Απλώς κουμπώνει. Πάντα υπάρχουν άνθρωποι που είναι σε δύσκολη κατάσταση και με προσωπικά αδιέξοδα. Η παράσταση ανεβαίνει τώρα μετά την πανδημία και μετά την οικονομική κρίση στην Ελλάδα, οπότε αμέσως σε βάζει σε μια ελληνική πραγματικότητα του τώρα. Αυτό που βιώνουμε όλοι, που προσπαθούμε να ορθοποδήσουμε και μας πιάνει μια τρέλα για το πώς θα τα καταφέρουμε. Μας έχει ξεπεράσει πάλι. Ακριβαίνουν όλα. Πας μια μέρα στο σούπερ μάρκετ και από εκεί που με 50 ευρώ αγόραζες τρία προϊόντα, τώρα παίρνεις ένα.
Πιστεύεις ότι έχει μεγαλύτερη σημασία να κάνεις κωμωδία τώρα;
Ναι, έχει μεγάλη ανάγκη ο κόσμος την κωμωδία. Δεν είναι εύκολο να κάνεις κωμωδία με όλα αυτά που συμβαίνουν στη χώρα μας. Πέρυσι περάσαμε αρκετές φορές δύσκολα παίζοντας την παράσταση. Όταν έχουν συμβεί τα Τέμπη και τα θέατρα δεν κλείνουν, και εσύ πρέπει να παίξεις κωμωδία, είναι δύσκολο. Εγώ πέρασα πάρα πολύ δύσκολα. Είχα θυμώσει και μ’ εμάς που παίζαμε και με το κοινό που ερχόταν. Μου έλεγαν οι συνάδελφοι: «Αντώνη, μην το βλέπεις έτσι, για να έρχονται και αυτοί οι άνθρωποι από κάτι θέλουν να ξεφύγουν, να πιαστούν από κάπου και είμαστε εμείς εδώ για να δώσουμε το χέρι». Εκείνη τη μέρα τη θυμάμαι. Έβριζα. Ένιωθα πως είμαστε όλοι αναίσθητοι και δεν μας νοιάζει τίποτα. Συνέβησαν διάφορα πράγματα μέσα στον χειμώνα που δυσκόλευαν την κωμωδία. Δεν είναι εύκολο σε μια περίοδο που η μαυρίλα έχει εγκατασταθεί στην ψυχή μας να κάνεις κωμωδία. Κανείς διπλάσιο αγώνα. Γιατί κάνεις και έναν αγώνα με τον εαυτό σου να φύγεις από την προσωπική σου μαυρίλα για να μπορέσεις να κάνεις κωμωδία. Να κάνεις τον άλλον να γελάσει. Και όχι να ξεχαστεί, που λένε. Το σιχαίνομαι αυτό σαν φράση. Τι θα πει να ξεχαστεί; Δεν μου αρέσει καθόλου αυτή η λέξη.
Δεν το λένε αυτό για την κωμωδία όμως; Ότι κάνει τον κόσμο να ξεχαστεί;
Με νευριάζει αυτό. Δεν είναι ωραίο πράγμα η λήθη. Πρέπει να ξέρουμε ανά πάσα στιγμή πού είμαστε, τι κάνουμε και όχι να ξεχνιόμαστε. Να επιλέγω να γελάσω γιατί έχω δικαίωμα και στη χαρά, ναι.
Τελειώνεις το Εθνικό και πας πολύ προς την κωμωδία, σπάνιο για απόφοιτο του Εθνικού.
Με πήγε η ζωή, δεν πήγα εγώ. Ποτέ δεν ένιωσα ότι η κωμωδία δεν είναι σοβαρή. Είναι ένα δύσκολο είδος και δεν το αντιμετώπισα ποτέ σαν κάτι ελαφρύ. Οι ήρωες που έχω παίξει αυτά τα τριάντα πέντε χρόνια πάντα περνάν τις δυσκολίες τους. Οι κωμικοί ρόλοι που έχω κάνει, η σκιά τους είναι λίγο βαριά. Πάντα βρίσκω χαραμάδες που να είναι λίγο πιο δραματικές. Μια σωστή κωμωδία πρέπει να περνάει από αυτά που έχει πάθει ο ήρωας. Έχω πάντα μια δραματική προσέγγιση στους κωμικούς ρόλους και νομίζω ότι και οι δραματικοί θέλουν το αντίστροφο. Να έχει χιούμορ ο δραματικός ρόλος.
Επιβεβαιώνεις το κλισέ που λένε ότι οι κωμικοί ηθοποιοί δεν είναι έτσι στην προσωπική τους ζωή;
Φαντάζεσαι εγώ να είμαι συνέχεια στα ταβάνια από ενέργεια; Δεν είμαι. Δεν είμαι αυτό που μπορώ και παρουσιάζω στη σκηνή. Και μπορώ και το παρουσιάζω γιατί δεν είμαι στη ζωή μου. Αυτό δεν σημαίνει ότι είμαι δυσάρεστος. Αλλά δεν είμαι αυτό που είμαι πάνω στη σκηνή. Συχνά οι ηθοποιοί είναι μετρημένοι και λιγομίλητοι. Σκέφτομαι διάφορους κωμικούς Έλληνες ηθοποιούς που ξέρω πώς είναι στη ζωή τους. Οι κωμικοί ηθοποιοί βεβαίως έχουν χιούμορ στη ζωή, βλέπουν τη ζωή με αυτόν τον τρόπο, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Εμένα μου αρέσει πολύ η σιωπή. Αγαπάω τη σιωπή, ενώ μικρότερος τη φοβόμουν. Η σιωπή έχει από κάτω κείμενα. Απλώς, πρέπει να τα ακούς. Να τα βλέπεις. Να τα αισθάνεσαι. Όταν ένας άνθρωπος σωπαίνει, κάτι θέλει να πει με αυτό. Το εκτιμώ πολύ αυτό και στους φίλους μου και εκτιμώ που εκτιμούν τη δικιά μου τη σιωπή. Ξέρω ότι θα σεβαστούν τις σιωπές μου όταν θέλω να κάτσω να δω το ταβάνι μου. Τους λατρεύω που το καταλαβαίνουν αυτό.
Οι φίλοι σου είναι από τον χώρο;
Ναι, γιατί έχω να μοιραστώ πράγματα, σκέψεις, όνειρα.
Άρα, δεν είναι αυτός ο χώρος μόνο ανταγωνισμός, όπως λένε;
Καθόλου όμως. Οι ηθοποιοί είμαστε και λίγο παιδιά. Δεν είναι πραγματικός ανταγωνισμός. Να κάνω τέρατα για να υπάρξω πάνω από σένα. Δεν μου έχει τύχει αυτό. Παραπονάκια μπορεί να εκφραστούν, που ο άλλος θέλει απλώς να τραβήξει λίγο την προσοχή σου. Τα κατανοώ και τα δικαιολογώ. Σε σπάνιες περιπτώσεις δεν τα έχω συγχωρέσει. Όταν νιώθω ότι υπάρχει μεγάλη τοξικότητα και κακία άνευ λόγου. Εκεί λες, λύσ’ τα, φίλε μου. Όλοι έχουμε καλές πλευρές και κακές πλευρές. Δεν είμαστε εκεί για να βγάζουμε τα μάτια μας. Μια δουλειά πάμε να κάνουμε. Και δεν θέλω σώνει και ντε να κάνω φίλους στη δουλειά μου. Αν προκύψει, τους έχω σαν φυλαχτό, τους κρατάω. Δεν επιδιώκω, όμως, σε κάθε δουλειά να κάνω κολλητούς. Θέλω να περάσω καλά, να σεβόμαστε ο ένας τον άλλον, να έχουμε ένα ωραίο αποτέλεσμα. Δεν πηγαίνω στη δουλειά να κάνω φίλους.
Μιλάς με ένα φως για το θέατρο. Όλα αυτά τα σκοτεινά που ήρθαν στο φως σε εξέπληξαν;
Βγήκε ένα σκοτάδι από δυο τρεις ανθρώπους. Δεν χαρακτηρίζει το σκοτάδι αυτό ολόκληρο το θέατρο. Δεν ένιωσα καμία έκπληξη για όλο αυτό. Είναι ένας πολύ δύσκολος χώρος το θέατρο. Δεν είναι ένας εύκολος χώρος. Ούτε είναι μόνο φώτα και λάμψη. Υπάρχουν και σκοτάδια μεγάλα στους ανθρώπους, τι να κάνουμε; Είναι, όμως, και τι θέλεις εσύ να βλέπεις. Μπορεί με τον ίδιο άνθρωπο εγώ να έχω περάσει τέλεια και να μην με έχει ακουμπήσει το σκοτάδι του και εσένα να σε έχει τσακίσει. Και τα δύο είναι αλήθεια. Δεν είμαστε εκεί για να τσακίζουμε τους ανθρώπους. Είναι εμετικό. Όταν νιώσεις ότι έχεις εξουσία, σε οποιοδήποτε επάγγελμα, είναι άσχημο πράγμα. Προτιμώ να βλέπω το φως. Όχι σαν να είμαι τυφλός. Προτιμώ την πιο φωτεινή πλευρά. Έτσι κι αλλιώς, δεν υπάρχει φως χωρίς σκοτάδι και το αντίστροφο. Ακούσαμε τέρατα. Είναι ένα επάγγελμα τρομερά εγωκεντρικό. Πουλάς τον εαυτό σου και όχι ένα αντικείμενο που φτιάχνεις. Πουλάμε την ψυχή μας. Πουλάμε την ύπαρξή μας. Αυτό κάνει τα πράγματα πολύ δύσκολα. Χάνεται η μπάλα εύκολα. Όταν νιώσεις ότι πουλάς και συμβαίνει χρόνια, γίνεται γοητευτικό. Νιώθεις ότι μπορείς να το χρησιμοποιήσεις και είναι μεγάλο λάθος αυτό.
Σου ήρθαν εύκολα τα πράγματα σε αυτή τη δουλειά;
Γεννήθηκα στη Δάφνη από έναν μπαμπά τορναδόρο και μια μαμά οικιακά με εφτά παιδιά. Ούτε στο πιο τρελό μου όνειρο δεν το είχα φανταστεί όλο αυτό. Ήταν σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Είμαι ευγνώμων. Δούλεψα πολύ σκληρά για να τα καταφέρω. Ο δρόμος αυτός στο περπάτημά του είχε και ευκολίες και τύχη, δυσκολίες, στεναχώρια και μαυρίλα. Παίζεις συνέχεια σε μια ζυγαριά τού αξίζω δεν αξίζω. Αυτό σε εξουθενώνει. Μπαίνεις σε ένα τριπάκι που πρέπει διαρκώς να αποδεικνύεις ότι σωστά είσαι σε αυτή τη δουλειά.
Με την τηλεόραση πώς είναι πια οι σχέσεις σας; Την έχεις λίγο απομυθοποιήσει;
Ε ναι, μωρέ. Την εκτιμώ και τη σέβομαι. Απλώς, το υλικό που τη φτιάχνεις έχει σημασία. Αν με σκουπίδια πας να φτιάξεις κάτι, θα φτιάξεις κάτι από σκουπίδια. Έχει σημασία η πρώτη ύλη. Θυμάμαι όταν ήμουν στη σχολή του Εθνικού, το να κάνεις τηλεόραση ήταν κατάπτυστο. Το θέατρο ήταν πολύ ψηλά. Αλλά τώρα σου μιλάω ότι δάσκαλοί μου ήταν η Μαίρη Αρώνη, ο Ιάκωβος Ψαρράς, η Βαλάκου. Τώρα οι σχολές προσπαθούν να σε βοηθήσουν να μπεις στην τηλεόραση. Έχει αλλάξει πολύ το σκηνικό. Εγώ έγινα γνωστός αρχικά από το θέατρο. Ο κόσμος με παρακολουθεί αυτά τα τριάντα πέντε χρόνια θεατρικά. Έχω κάνει τέσσερα σίριαλ και τριάντα πέντε χρόνια θέατρο. Η απόσταση είναι τεράστια. Μάλλον είμαι θεατρικός ηθοποιός. Βέβαια, όλα αυτά πια δεν υπάρχουν. Βεβαίως με την τηλεόραση κατάλαβα ότι έγινα ηθοποιός. Και το κατάλαβα στην εφορία. Που περιμένω στην ουρά και κάποια στιγμή ο μπροστινός μου λέει, περάστε. Μου έκανε εντύπωση αυτή η ευγένεια, αλλά ήταν επειδή με γνώρισε από την τηλεόραση. Εκεί κατάλαβα τη δύναμη της τηλεόρασης. Επέβαλε αυτή την ευγένεια, που θα έπρεπε να υπάρχει έτσι και αλλιώς.
Πες μου για την παράσταση που σκηνοθετείς στη Θεσσαλονίκη.
Είναι μια παράσταση που θα πάει δεύτερο χρόνο. «Ρόζα Εσκενάζυ. Η βασίλισσα του Ρεμπέτικου» στη Θεσσαλονίκη, στο Θέατρο Σοφούλη. Είναι η ιστορία αυτής της ρεμπέτισσας που γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, αλλά μεγαλούργησε σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα, και βλέπουμε την πορεία της, τη ζωή της, τους έρωτές της, τα πάθη, και ταυτόχρονα περνάει και η Ιστορία εκείνης της εποχής και της Ελλάδας. Μια πολύ ωραία παράσταση με ζωντανή ορχήστρα, με τα υπέροχα τραγούδια που έχει τραγουδήσει η Ρόζα Εσκενάζυ μεγάλων συνθετών. Είμαι πολύ περήφανος γι’ αυτή τη δουλειά. Έμαθα και έψαξα τα πάντα για εκείνην για να την κατανοήσω. Ο κόσμος και γελάει και συγκινείται και τραγουδάει. Και φέρνει και μια μνήμη από μια Ελλάδα που σε πολλά σημεία μοιάζει με το τώρα, δυστυχώς. Δεν είναι και πολύ καλύτερα τα πράγματα σήμερα, δυστυχώς.
Ποια είναι η σχέση σου με την Αθήνα;
Είναι πολύ πουτάνα η Αθήνα. Είμαι 55 χρόνων, νομίζω ότι την ξέρω και δεν την ξέρω. Υπάρχουν ακόμα και τώρα μέρη που μπορεί ξαφνικά να βρεθώ και να με εκπλήξουν. Σαν μικροί θησαυροί. Τη σιχαίνομαι και την αγαπώ. Με σιχαίνομαι που ζω σε μια πόλη που είναι στο έλεος του Θεού και που κανείς δεν τη φροντίζει. Ό,τι συμβαίνει συμβαίνει από μόνο του. Δεν υπάρχει κανένα νοιάξιμο για αυτή την πόλη.
