Ένας ταξιδιώτης που συνεχίζει την οικογενειακή του παράδοση. Από τη Μικρά Ασία, κάποιοι παππούδες του πήγαν στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και μετά διασκορπίστηκαν σε όλον τον κόσμο: Ελλάδα, Αμερική, Αυστραλία, Γαλλία... Το DNA ενός αιώνιου ταξιδευτή κατατρέχει τον Απόστολο Σιδέρη.
Η μουσική και η κοινωνικοποίηση γύρω απ’ αυτή κινούν την ύπαρξή του. Την ανάγκη για τις τέχνες την κληρονόμησε από την καλή εικαστικό μητέρα του, την πρωτοπόρο στο είδος της καλλιτέχνιδα Δέσποινα Μεϊμάρογλου. Από αυτή έμαθε να εξελίσσει τη δική του τέχνη και -ποτέ- να μην επαναπαύεται. Το οικογενειακό του περιβάλλον, αρχικά με δισταγμό, υποστήριξε την ανάγκη του να εκφραστεί και να δουλέψει επαγγελματικά, «με» και «για» τη μουσική.
Η πρώτη επαφή του με τη μουσική ήταν με ένα κλασικό φλάουτο, μέχρι τη στιγμή που ο μεγάλος του αδελφός τού πρότεινε τις βαθύφωνες χορδές ενός ηλεκτρικού μπάσου, χαρισμένου από έναν καλό φίλο. Το μπάσο αυτό έγινε η βάση των rock συγκροτημάτων της γειτονιάς κάπου στον Δήμο της Γλυφάδας.
Στον ήχο της Motown
Οι πρόβες γίνονταν στην ταράτσα ενός φίλου, στη Δάφνη. Jimi Jendrix, Pink Floyd, Led Zeppelin παιζόντουσαν στις συναυλίες της παρέας στα μπαράκια της Αθήνας. Την ίδια εποχή ο νεαρός Απόστολος άκουγε τους μαύρους ήχους της «Motown»: Stevie Wonder, Marvin Gaye, Earth, Wind & Fire και αγόραζε τα δισκάκια τους από το Μοναστηράκι. Το πιο δύσκολο ήταν όμως να βρει στην Αθήνα μουσικούς να τον συντροφεύσουν σ’ αυτές τις μουσικές επιλογές του. Και ήταν τότε που η jazz τού χτύπησε την πόρτα...
Φίλοι της οικογένειας από την Αμερική του χάρισαν πολύτιμες κασέτες του Charles Mingus και του Charlie Parker, ενώ στο σπίτι ακούγονταν ο Lionel Hampton, η μπάντα του Count Basie ή τα ντραμς του Gene Krupa. Όλη η μουσική εποποιία του swing. Τα πρώτα μαθήματα τα πήρε στο πλευρό του Βαγγέλη Κολίρη, πολύ γνωστού στην αθηναϊκή πιάτσα μπασίστα, με τη μεγάλη δισκοθήκη. Αυτός του δάνεισε το πρώτο κοντραμπάσο.
Η αμερικανική εμπειρία
Η Αμερική -και όλα τα ερεθίσματά της- τον έβαλαν στο δρόμο της μελέτης. Λίγα χρόνια μετά το Berklee College of Music τον εκπαίδευε στον ήχο και στις τεχνικές του ηλεκτρικού μπάσου, ενώ ινδάλματά του ήταν ο Jaco Pastorius και ο Marcus Miller. Εκεί, στη Βοστώνη, αγόρασε το πρώτο εντελώς δικό του κοντραμπάσο, ένα παλιό από τα χρόνια των ’50s. Κι εκεί συνάντησε δεκάδες εκκολαπτόμενους μουσικούς με κοινά ενδιαφέροντα. Συγκάτοικός του ήταν, δίπλα σε σπουδαίους νέους μουσικούς από τη γενιά των «Young Lions», ο τότε μόλις 17χρονος Warren Wolf, ένας βιμπραφωνίστας-φαινόμενο.
Επειτα από έναν χρόνο δουλειάς, παίζοντας σε κλαμπ της Βοστώνης, μαζί με τον φίλο και ομότεχνό του μπασίστα Παναγιώτη Ανδρέου μετακόμισαν στη Νέα Υόρκη. Εκεί, το ένα εξάμηνο στα ελληνικά στέκια της «Μητρόπολης της jazz» έγινε μια ντουζίνα χρόνια. Ο John Patittucci, στο City College of New York, τον συμβούλεψε να επιμείνει. Τα ιδιαίτερα μαθήματα, τα γκρουπ μαζί του και οι νύχτες στα σκυλάδικα της Αστόρια μέχρι το ξημέρωμα γέμιζαν τις μέρες και τις νύχτες του.
Οι δυσκολίες ήταν πολλές και τα λεφτά λίγα: ένα bagel με τυρί ήταν συχνά το γεύμα της ημέρας και το ραδιόφωνο η μόνη συντροφιά στην τρύπα του, το κρύο του διαμέρισμα. Στα γύρω σπίτια οι Chicanos ακούγανε δυνατά salsa, baciata, reggae, Afrocuban jazz και βραζιλιάνικη samba. Στα jam sessions του East Side και του Brooklyn γνώρισε αυθεντικούς μουσικούς απ’ όλον τον κόσμο, που τους ένωνε ένας «κοινός παρονομαστής»: η jazz.
Στους δρόμους της Ανατολής
Ενώ ο Απόστολος έψαχνε και τεκμηρίωνε έμπρακτα τη δική του jazz «φωνή», στις αρχές του νέου αιώνα μπήκε σε ένα στούντιο ηχοληψίας ηχογραφώντας τα -χαμένα στον χρόνο- πρώτα δικά του κομμάτια. Ήταν τότε που ο Έλληνας ουτίστας Δημήτρης Μικέλης του σύστησε την αραβική μουσική «οικογένεια» της Νέας Υόρκης.
Το τουρκικό στοιχείο της πόλης και τα στέκια τους έγιναν δικά του. Εκεί γνώρισε τους δρόμους της Ανατολής παίζοντας για πρώτη του φορά μαζί με ούτι, κλαρίνο, κανονάκι ή μικρά εθνικά κρουστά δίπλα σε Παλαιστίνιους, Αιγύπτιους, Λιβανέζους, Έλληνες και μια οριεντάλ φωνή, συνοδεύοντας τον χορό της κοιλιάς, σε γάμους και σε άλλα μεσογειακά γλέντια.
Εις την Πόλιν (Istanbul)
Η Alev, η -ψυχολόγος το επάγγελμα- Τουρκάλα σύντροφός του, τελείωνε την έρευνα για το διδακτορικό της στο City College, το κρατικό πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Και μετά τον παρέσυρε στην Πόλη! Εκεί ο Απόστολος έστησε το Mecel, το πρώτο του συγκρότημα. Μια φωνή, ένα τουρκικό σάζι, ιρανική λύρα, κρουστά και κοντραμπάσο ενορχήστρωναν παραδοσιακές μουσικές του Κουρδιστάν, του Πόντου, του Αζερμπαϊτζάν και της Τουρκίας.
Το 2014 ο Απόστολος Σιδέρης άρχισε να βγαίνει από την Τουρκία παίζοντας σε χώρες της Μέσης Ανατολής. Με την ορχήστρα του Ziad Rachbani, γιου της Feiruz, βρέθηκε στην Αίγυπτο και στον Λίβανο. Στην Αίγυπτο, για πρώτη φορά το 2017, καλεσμένος της καλής του φίλης τραγουδίστριας Sherin Abdo, ένιωσε ένα περίεργο συναίσθημα όταν εκεί συνάντησε τους ντόπιους μουσικούς, που αγωνίζονται σκληρά για να μπορέσουν να ασχοληθούν με τη μουσική.
Ο Παλαιστίνιος Tarek Abushi -παλιός φίλος από τη Νέα Υόρκη- πιανίστας και σολίστας του αραβικού buzuk, του σύστησε μια Παλαιστίνια συντοπίτισσά του από τη Ραμάλα. Μαζί με τη φωνή της ταξίδεψε στις χώρες του Magreb, σε Τυνησία, Αλγερία έως και το αραβικό «τόξο», Κατάρ, Ιορδανία, Λίβανο, μέχρι την Ευρώπη: Γαλλία, Αγγλία.
«Σummation», back to jazz
Το «Σummation», η άθροιση των μουσικών εμπειριών του Απόστολου Σιδέρη, κυκλοφόρησε λίγο πριν από την πανδημία, τον χειμώνα του 2019, από τη δισκογραφική εταιρεία Fresh Sound, που έχει έδρα της τη Βαρκελώνη
Από το 2016, η jazz «τον πήρε πίσω». Ο Απόστολος Σιδέρης άρχισε να γράφει και να δραστηριοποιείται στην Κωνσταντινούπολη, όπως και σε άλλες πόλεις της Ευρώπης, με μουσικούς που τους είχε γνωρίσει στα φεστιβάλ της Πόλης και στη Γαλλία. Όμως το υλικό του «Σummation» είχε αρχίσει να τον βαραίνει.
O Αργεντίνος Leo Genovese, παλιός γνωστός από το Berklee, ήταν η πρώτη του επιλογή για το πιάνο. Η γνώση του, το feeling του για την αραβική όπως και τη βαλκανική μουσική, η ρυθμική τους ταύτιση ήταν ιδανική. Επόμενή του επιλογή, ο πληθωρικός μουσικός χαρακτήρας του «δικού μας» Δημήτρη Κλωνή στα τύμπανα.
Το νέι του Andrea Romani συμπλήρωνε το σχήμα μαζί με δύο κρουστά και το βιολί του φοιτητή του Erasmus στην Πόλη, με σπουδές στην παραδοσιακή μουσική, Γιάννη Πούλιου. Μπήκαν στο AntArt Studio και τελικά το άλμπουμ ολοκληρώθηκε στη Βαρκελώνη.
Ο δίσκος παρουσιάστηκε με πολύ καλές κριτικές και παίχτηκε σε πολλούς ραδιοφωνικούς σταθμούς, όπως το Radio France – το… Τρίτο Πρόγραμμα της Γαλλίας. Παράλληλα, το γκρουπ περιόδευσε παρουσιάζοντάς τον, μέχρι τη στιγμή που σκόνταψαν πάνω στην απειλή του κορωνοϊού. Κάνοντας ελάχιστα διαδικτυακά μαθήματα και σεμινάρια, ο Αποστόλης κατάλαβε ότι «αυτό» θα κρατούσε καιρό.
Κλεισμένος σ’ ένα διαμέρισμα στο Kurtulus -τα Ταταύλα-, με τη βοήθεια ενός εξπέρ στην ηχοληψία φίλου, εγκατέστησε ένα πολύ απλό home studio με ένα μικρόφωνο και μια κάρτα ήχου και άρχισε να πειραματίζεται. Μέσα από αυτό βγήκε το ψηφιακό άλμπουμ «Hane». Έπαιζαν συνολικά έντεκα μουσικοί από παντού: κανονάκι, πιάνο, κρουστά και φωνές. Ήταν ένα project με έντονο τον κινηματογραφικό χαρακτήρα και ένα διακριτικό, ηχητικό «άρωμα Ανατολής».
«Ignorance is a bliss» («Η άγνοια είναι ευλογία») λένε οι Αμερικανοί και ο δίσκος του Απόστολου το επιβεβαίωσε, δίνοντας χαρακτήρα ξεχωριστό σ’ αυτή τη μουσική. Οι ηχογραφήσεις απέδωσαν μουσικό υλικό ικανό να γεμίσει δύο ή τρεις ακόμη δίσκους και ο ίδιος συνέχιζε να γράφει νέες συνθέσεις. Την άνοιξη του 2022 -με την αίσθηση απαλλαγής από την απειλή του ιού- διοργανώθηκε στην Πόλη μια συναυλία στην οποία συμμετείχαν όλα τα καλά παλιά παιδιά.
Ομως η νέα μουσική του απαιτούσε κρουστά, που δίνουν έναν πιο «γήινο» χαρακτήρα. Γι’ αυτό ο Απόστολος Σιδέρης κάλεσε τον Shakir Ozan Uygan, με τον οποίο έπαιζε από τα χρόνια των Mecel, στα μέσα της δεκαετίας του 2000. Στην Αθήνα, στο στούντιο Sierra, με τον Γ. Μπαξεβάνη στην κονσόλα του ήχου, ηχογραφήθηκε το «Past Presented», με έναν τίτλο που τα λέει όλα.
Με το σχήμα αυτό ο Απόστολος «φεύγει» πιο ανατολικά, καθώς στα δύσκολα χρόνια της πανδημίας άκουγε πολλή ανατολική μουσική. Το βιολί και το νέι, μαζί με το βασικό πιάνο τρίο, τον οδηγούν πιο κοντά στην «τροπική», τη modal μουσική. Πρόσφατη μετεγγραφή, ο 20χρονος ντράμερ Αλέξανδρος Λουλούδης. Γνωρίστηκαν όταν, μόλις 17 ετών τότε, σπούδαζε στο New School of Music στη Νέα Υόρκη. Ο νεαρός Δραμινός κρουστός άρχισε να έρχεται συχνά στην Πόλη παίζοντας με τον Andrea Romani και τον Δημήτρη Μικέλη στα τοπικά κλαμπ.
Ανάμεσα στους πιο άμεσους στόχους του Απόστολου Σιδέρη είναι να μένει όσο περισσότερο μπορεί και του επιτρέπουν οι συγκυρίες στην αγαπημένη του Πόλη του Φωτός. Στη Γαλλία οι ορίζοντές του διευρύνονται, καθώς το κοινό ζητάει, όσο περνάει ο καιρός όλο και πιο πολύ, τον «ασυγκέραστο» ήχο.
Επιμέλεια: Μαρώ Καβαλιέρου
