Οι γονείς του, άνθρωποι με πλούσια δισκογραφική συλλογή, τον ώθησαν ν’ ακούσει την καλή μουσική. Στη μετασεισμική Ζάκυνθο υπήρχε η -γνωστή τα χρόνια εκείνα- νοοτροπία της «κασέτας των 1.000 δραχμών». Παράνομα ή όχι, δεν έχει πλέον σημασία, ο φίλος δισκοπώλης της γειτονιάς έγραφε μια σειρά από κασέτες που καθόρισαν την εφηβική αισθητική του σημερινού καθηγητή Μουσικής. Περιείχαν απ’ όλα: Queen, Elton John, Ennio Morricone, Nino Rota, Michel Legrand, ακόμα και τις χορευτικές επιτυχίες των Boney-M.
Στο Μέγαρο και στον Διογένη
Ποτέ, όμως, ο Σπύρος δεν «σνόμπαρε» την ελληνική μουσική. Με πτήσεις στην Αθήνα, άλλοτε θα τον έβρισκες στο Μέγαρο για μια συναυλία κλασικής μουσικής, άλλοτε στο Διογένης Παλλάς, όπου τραγουδούσαν ο Πάριος, η Βίσση, η Βανδή, ο Κορκολής. Γιατί «η μουσική, είτε την κάνεις με εκατόν είκοσι όργανα μιας συμφωνικής ορχήστρας είτε με μια μπουζουξίδικη κομπανία, είναι μία».
Οταν πια, πέντε ετών, άρχισε να διδάσκεται μουσική στο Κάλβειο Ωδείο του αείμνηστου δεινού Ζακυνθινού συνθέτη Δημήτρη Λάγιου, πρώτη μέριμνά του υπήρξε το πώς θα σημειογραφήσει τις δικές του ιδέες. Στον τρίτο χρόνο και όσο οι γνώσεις του στο πιάνο και στη θεωρία της μουσικής μεγάλωναν, οι ιδέες του αυτές αποτυπώνονταν στις πρώτες δικές του συνθέσεις. Τώρα πια όλα γίνονται στο Sibelius, στο Vegas και στο Reaper, διάδοχο του Q base, στον προσωπικό του υπολογιστή.
Μαχητής της μουσικής
Γεννημένος στη Ζάκυνθο, ο Σπύρος είναι ένας άνθρωπος που ασχολείται συνειδητά και με πάθος με τη μουσική. Συνεπής στα ραντεβού του (στο δικό μας εγώ άργησα!) και πιστός στην ποίηση που αγαπά: Κάλβο, Καβάφη, Καββαδία. Συνθέτει μουσική για το θέατρο και το βωβό σινεμά, αλλά και τραγούδια βασισμένα στην ποίηση του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη και άλλων ποιητών της περίφημης γενιάς του ’30, έργα χορωδιακά, συμφωνικά και μουσική δωματίου.
Ο Σπύρος Δεληγιαννόπουλος ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην Ιστορική Μουσικολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και την ίδια χρονιά κατέκτησε το δίπλωμα πιάνου με Α΄ βραβείο εξαιρετικής επίδοσης στο Σύγχρονο Ωδείο Θεσσαλονίκης. Το 2002 τιμήθηκε με το Master of Music in Composition από το Goldsmiths College του Λονδίνου. Δέκα χρόνια μετά αναγορεύτηκε σε διδάκτορα Σύνθεσης στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΑΠΘ και το 2014 παρακολούθησε τα masterclasses σύνθεσης και νέας μουσικής στο Διεθνές Ινστιτούτο Μουσικής του Darmstaat, έχοντας κορυφαίους δασκάλους. Ως μουσικολόγος, ο Σ. Δεληγιαννόπουλος έχει γράψει περισσότερα από 400 σημειώματα για τα προγράμματα του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου, της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών. Έχει δε συγγράψει την πρώτη στην ςλληνική γλώσσα μονογραφία «Η εξελικτική πορεία της φόρμας του κοντσέρτου».
Τα τελευταία χρόνια ο Σπύρος διδάσκει Σύνθεση, Σύγχρονο Πιάνο, Στιλιστική Αρμονία, Ρεπερτόριο Ελλήνων Συνθετών για πιάνο και ενορχήστρωση στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, στο Παλαιό Φρούριο της Κέρκυρας.
Ταξίδια και ποδόσφαιρο
Φοιτητής ακόμα, στα χρόνια των σπουδών του στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης υπήρξε φίλαθλος ομάδας της πρωτεύουσας. Πριν τη λήξη ενός αγώνα, οι οπαδοί της δικής του δέχθηκαν θανάσιμες απειλές κι έναν οχετό ύβρεων από οπαδούς ομάδας της συμπρωτεύουσας. Από τότε ο Σπύρος δεν ξαναπάτησε σε γήπεδο. Όταν πια μέσω δορυφορικής τηλεόρασης άρχισε να βλέπει «κανονικό» ποδόσφαιρο, συνειδητοποίησε ότι το δικό μας κλοτσοσκούφι είναι... «μία αιωνιότητα και καμία μέρα»!
Μια, όμως, από τις περισσότερο προσφιλείς του συνήθειες είναι τα ταξίδια. Η στιγμή που αναζητεί την πύλη αναχώρησης για την επόμενη πτήση του από το «Ελ. Βενιζέλος». Προορισμοί του, αυτοί που συνδυάζουν τις τέχνες, τη γνώση με την ψυχαγωγία. Οι πλέον πρόσφατοι, το Παρίσι, οι Κήποι του Λουξεμβούργου, το Λούβρο, η Opéra Garnier, το Centre Pompidou.
Μετά τον μεγάλο σεισμό
Από τα πρώτα 18 του χρόνια στη Ζάκυνθο, αλλά μέχρι και σήμερα ο Σ. Δεληγιαννόπουλος είχε τη χαρά να ζει σε υπέροχα τοπία. Το πατρικό του εκεί, στον λόφο του Στράνη, κτήμα όμορο με του εθνικού μας ποιητή -σημείο όπου ο Διονύσιος Σολωμός έγραφε τον εθνικό μας ύμνο, στο σπίτι του πατέρα του conte Solomon-, συνδύαζε τη θάλασσα και το βουνό. Στο Ιόνιο νησί, μετά τον μεγάλο σεισμό του 1953, είχαν καταρρεύσει όλες οι δημόσιες και οι ιδιωτικές δομές. Σπίτια, όπερες, το Θέατρο «Φώσκολος», μικρογραφία της Σκάλας του Μιλάνου, και άπειρες μεσαιωνικές εκκλησίες. Ο Σπύρος μεγάλωσε με ανθρώπους που είχαν αναλάβει να ανοικοδομήσουν το ιστορικό πολιτιστικό παρελθόν του νησιού που είχε ισοπεδωθεί. Οι πιο πολλοί πλούσιοι μεγαλοαστοί έφευγαν για πάντα. Στη θέση των palazzo τους έγινε ο εποικισμός των άκληρων οικοδόμων που είχαν έρθει για δουλειά, κυρίως από την Πελοπόννησο. Συγγενείς του -από τη μεριά του πατέρα του- ήταν οι Δεληγιάννηδες της Αρκαδίας, που, διωκόμενοι, έφτασαν στη Ζάκυνθο αναζητώντας μια νέα ζωή. Κι έτσι ο τρίτος Σ. Δεληγιαννόπουλος αυτού του γενεαλογικού δέντρου, μουσικός κι αυτός, είναι ο προσκεκλημένος μου στην ΑΥΓΗ της Κυριακής.
Η οικογένεια αυτή είχε τις τέχνες και τα γράμματα στο DNA της. Παρήγαγε πολλούς δασκάλους, μουσικούς κι έναν μητροπολίτη, αδελφό του παππού του. Φαναριώτισσα απ’ το Πέραν η μητέρα, βίωσε -αντίστοιχα με τον σεισμό- τον βίαιο εκπατρισμό του 1955. Μία απ’ τις πρώτες αποφοίτους του Φυσικού του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, μετά το τέλος των σπουδών της διορίστηκε στη Ζάκυνθο ως εκπαιδευτικός.
Στην «Αυλή των θαυμάτων»
Φίλος και συνάδελφός του, ο Γιώργος Χατζηνάσιος. Η μουσική του ακουγόταν συχνά στο πατρικό του Σπύρου. Το 2016 ο καλός συνθέτης δήλωσε: «Υπάρχει, λοιπόν, και επίγονός μου, Σπύρος Δεληγιαννόπουλος λέγεται, αναζητήστε τον!». Είχε μόλις ακούσει την «Αυλή των θαυμάτων», ένα πιανιστικό soundtrack-ανάθεση του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ερωτόκριτος» για την παράσταση του έργου του Ιάκωβου Καμπανέλλη, που ανέβηκε την ίδια χρονιά.
Το εκτεταμένο σκηνικό της «Αυλής» έφτανε έως κάτω στην πλατεία, δίπλα στα καθίσματα του κοινού. Ο αντίκτυπος αυτής της παράστασης ήταν θετικός και ο Χατζηνάσιος τον κάλεσε να παίξει στη σκηνή μαζί του, αντικριστά, απέναντι στο κοινό του τόπου γέννησης του Σπύρου. Το δικό τους πρότζεκτ ονομάστηκε «Δύο πιάνα» και περιείχε έργα από την πορεία και των δύο φίλων συνθετών.
Εκτοτε ο Δεληγιαννόπουλος έχει εμφανιστεί πολλές φορές συνεργαζόμενος με άλλους σολίστες, σύνολα μουσικής δωματίου, χορωδίες και ορχήστρες. Έχει δε παρουσιάσει έργα του στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, σε αίθουσες συναυλιών των Πανεπιστημίων Αθηνών, Πατρών και Θεσσαλονίκης και στο εξωτερικό: Αγγλία, Γερμανία, Ρωσία, Ισραήλ, Μάλτα και Νότια Αφρική. Τον επέλεξε και τον πρότεινε ο πρόεδρος Νέλσον Μαντέλα που, για χρόνια σε μια φυλακή, διάβασε και λάτρεψε την ποίηση του Διονύσιου Σολωμού.
Τον Μάιο του τρέχοντος έτους παίχτηκε -σε πρώτη εκτέλεση- στην αίθουσα συναυλιών του Ωδείου Φίλιππος Νάκας το «Paradise lost», ένα έργο που αποτυπώνει ηχητικά για πρώτη φορά στην ελληνική μουσική δημιουργία τους καταληκτικούς στίχους του ομότιτλου ραψωδιακού έπους του John Milton. Το έργο ερμήνευσαν ο Ορέστης Ζαφειρόπουλος με το τσέλο του και ο πιανίστας Παναγιώτης Γιαννακάκης.
Από πιο πρόσφατες συναυλιακές δραστηριότητες του Σ. Δεληγιαννόπουλου άξια να καταγραφεί θεωρώ τη συμμετοχή του στο Φεστιβάλ Αθηνών τον Ιούνιο του 2022. Σε μία συναυλία-αφιέρωμα στα έργα μελών της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών, ένα μικρό ενόργανο σύνολο ερμήνευσε το έργο «Resounding Mirrors» πάνω σε «κατοπτρικά» ποιήματα της βρετανικής λογοτεχνίας.
Προσφιλείς δισκογραφικές δημιουργίες
«Είναι πολύ δύσκολο να συστηθεί στη χώρα μας ένας “σημερινός” Έλληνας συνθέτης και να μην χαρακτηριστεί ψώνιο ή ακόμα και τρελός». Μ’ αυτή τη χαρακτηριστική εισαγωγή του θα προσπαθήσω να παρουσιάσω το συνθετικό έργο του Σ. Δεληγιαννόπουλου.
«Piano works»
Αποτελείται από έργα για σόλο πιάνο. Κάποια απ’ αυτά ανήκουν στον πρώτο από τους αναμενόμενους δύο δίσκους του. Περιέχουν μνήμες του από την περίοδο που ο Σ. Δεληγιαννόπουλος έγραφε διασκευές πάνω στο έργο του Μάνου Χατζιδάκι. Στο σύνολό τους τα έργα του άλμπουμ «Piano works» (για την Irida Classical, 2022) χαρακτηρίζονται από καινοτόμα αρμονία, υπερβατική δεξιοτεχνία και μελωδικές κορυφώσεις.
Πρώτη σύνθεση των «Piano ςorks» η «Αυλή των θαυμάτων», που επιτέλους δισκογραφείται. Ένα κομμάτι που αυτονομήθηκε από την παράσταση και «ακολουθεί τη μοίρα ενός σουξέ», όπως λέει ο δημιουργός του. Παίζεται, μάλιστα, σε κανάλια στο YouTube που αγνοούν το όνομα του συνθέτη και του Ιάκωβου Καμπανέλλη.
Στο άλμπουμ «Piano works» θα βρούμε ακόμα τα «Πέντε Ιόνια νυκτερινά», ερμηνευμένα από τον ίδιο, γραμμένα ανάμεσα στο 2003 και στο 2010, αλλά και τα «Έξι πρελούδια για πιάνο», τα οποία ερμηνεύει η πιανίστρια Αγγέλικα Παπανικολάου. Το «La lune brille pour nous» είναι ένα κομμάτι της περιόδου της καραντίνας, που απέκτησε τίτλο σε ομοφωνία με την προορισμένη ως πρώτη ερμηνεύτριά του Μαρίζα Αργυρίου. Το «Reminesences» του 2016, για τη θεματική συναυλία της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών «Ο Μάνος εμπνέει», γράφτηκε με την προτροπή του αλησμόνητου μαέστρου και συνθέτη Θόδωρου Αντωνίου.
«Music in poetry»
Στους τίτλους του επόμενου, δεύτερου δίσκου του με τίτλο «Music in poetry» περιλαμβάνονται μελοποιήσεις ποιημάτων του Καββαδία, του Λαπαθιώτη, του Καβάφη, του Παπανικολάου. «Γράμμα ενός αρρώστου», «Λυπήσου», «Ένας δόκιμος στη γέφυρα εν ώρα κινδύνου», «Gabrielle Didot», «Τα κεριά», οι «Κωπηλάτες των ονείρων» -βασισμένοι σ’ ένα ποίημα του Θόδωρου Σαντά- και δύο ποιήματα του Άγγελου Τετράδη. Τα περισσότερα γράφτηκαν στη διάρκεια των φοιτητικών του χρόνων. Τα ερμήνευσε ο πρωτοψάλτης, καθηγητής Κιθάρας και Θεωρητικών Βασίλης Αγροκώστας.
