Ξεκίνησαν οι παραστάσεις για το εμβληματικό έργο του Άντον Τσέχωφ, «Ο Θείος Βάνιας», σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά, στο Θέατρο Προσκήνιο. Στον «Θείο Βάνια» ο Τσέχωφ με οξυδέρκεια, χιούμορ και κυρίως συμπόνοια γράφει τέσσερις σκηνές/τέσσερις παρτίδες, στις οποίες συμπυκνώνει όλη την υπαρξιακή αγωνία και το ατελές της ανθρώπινης φύσης. Αφορμή γι’ αυτό το ανέβασμα γίνεται ένα τραπέζι, ένας υπαρξιακός τόπος όπου τα πρόσωπα καταναγκασμένα να συνυπάρχουν ή σα ριγμένα από πάντα εκεί καλούνται να αναμετρηθούν με τη ματαίωση, τις ψευδαισθήσεις και να αποπειραθούν να συμφιλιωθούν με τη ζωή. Ο Φιντέλ Ταλαμπούκας μας μίλησε για το έργο, για την παράσταση αλλά και για πολλά άλλα που τον απασχολούν. Αυτός είναι ο Φιντέλ Ταλαμπούκας.
Τι είναι αυτό που κατά τη γνώμη σας κάνει τα έργα του Τσέχωφ να ανεβαίνουν ξανά και ξανά και να αφορούν τόσο;
Είναι οι ήρωες του. Είναι ανθρώπινοι αλλά όχι φθαρμένοι από την καθημερινότητα, συγκινητικοί και αστείοι, αθώοι και σε μια διαρκή αναζήτηση για κάτι άλλο. Οι ήρωες του, δεν είναι σαν εμάς, αλλά έχουν τις αναζητήσεις που θα είχαμε και εμείς αν ήμασταν λίγο πιο αθώοι και έχουν κάτι ακόμα που δεν υπάρχει σήμερα,μια αισιοδοξία. Ότι οι άνθρωποι σε 100,200 ή 1000 χρόνια θα είναι ευτυχισμένοι.Σήμερα όλοι καταστροφολογούν. Όλοι.
Ο Καραντζάς με τις σκηνοθεσίες του επανανοηματοδοτεί τα έργα ή τα φωτίζει αλλιώς. Τι είναι λοιπόν αυτός ο Θείος Βάνιας;
Ο Δημήτρης , όπως και κάθε σκηνοθέτης, αλλά και κάθε αναγνώστης του Τσέχωφ και οποιουδήποτε συγγραφέα διαβάζει το έργο μέσα από τις δικές του προσλαμβάνουσες , αναζητήσεις και πιστεύω και με αυτό τρόπο φωτίζονται μέσα του διαφορετικά σημεία του έργου. Απλώς η ανάγνωση κάποιων ανθρώπων είναι πιο ενδιαφέρουσα από κάποιων άλλων. Ο Βάνιας του Δημήτρη, είναι ολόκληρο σύστημα κινήσεων και πρακτικών που βρίσκεται σε οριακό σημείο, κοντά στην κατάρρευση του, και ο λόγος αυτής της οριακής θέσης του Βάνια και του συστήματος του, είναι ο χρόνος, η ηλικία που όσο προχωράει τόσο μειώνει την πιθανότητα αλλαγής. Κάθε σύστημα, ως καθημερινή πρακτική, μας βοηθά να περάσουμε την μέρα. Όσο είμαστε πιο νέοι έχουμε πάντα στην πίσω μεριά του μυαλού ότι έχουμε την δυνατότητα κάποια στιγμή να γκρεμίσουμε αυτή τη καθημερινότητα. Όταν όμως φτάνεις στα μισά του δρόμου της ζωής,όπως λέει και Δάντης βρίσκεσαι σε ένα δάσος σκοτεινό, πρέπει να έρθεις αντιμέτωπος με τα ζητήματα που είχες θάψει στην καθημερινότητά σου. Εκεί κάπου ξεκινάει το έργο, και αυτό έχει φωτίσει ο Δημήτρης.
Το έργο είναι βαθιά υπαρξιακό κατά τη γνώμη μου. Κάνετε συνδέσεις με το σήμερα; Με αυτά που συμβαίνουν γύρω μας;
Θα συμφωνήσω μαζί σας ως προς την υπαρξιακή διάσταση του έργου. Και αφού υπάρχει αυτή, τότε δεν νομίζω ότι μας αφορά μια σύνδεση με το σήμερα ή το αύριο αποκλειστικά. Βλέπω συνδέσεις με τους ανθρώπους. Και την ζωή.
Νιώθετε να έχει αλλάξει κάτι στο θέατρο μετά από όλα αυτά που έχουν συμβεί;
Ναι,νιώθω μια αλλαγή. Περιορισμένη αλλά υπάρχει. Οι πιο νέοι σκηνοθέτες έχουν αποκηρύξει την πεποίθηση ότι θέατρο γίνεται μόνο με βρισιές και τασάκια να πετούν γύρω μας. Το ίδιο και οι ηθοποιοί, δεν δέχονται πια κακοποιητικές συμπεριφορές. Το επόμενο βήμα είναι να αντιδρούμε και στις πιέσεις των εργοδοτών μας, εκεί που πραγματικά έχει χαθεί η μπάλα. Απλήρωτες πρόβες, μισθοί εξευτελιστικοι. Αλλά έχω ελπίδα, το σωματείο μας είναι ενεργό και μάχιμο και εξάλλου οι ίδιες οι συνθήκες θα μας αναγκάσουν να διεκδικήσουμε αυτά που μας ανήκουν.
Τι θα θέλατε να αλλάξει στο επάγγελμα του ηθοποιού; Μπορεί ένας ηθοποιός πια να επιβιώσει σε αυτό το χώρο;
Θα ήθελα ένας ηθοποιός να μπορεί να ζήσει, αυτός και η οικογένεια του από την δουλειά του. Δυστυχώς αυτή τη στιγμή δεν γίνεται. Παρά μόνο αν κάνεις και τηλεόραση και δεν γίνεται να κάνουν όλοι τηλεόραση. Θα πρέπει να αλλάξουν πολλά. Θα πρέπει να υπάρχει μια γενναία αύξηση των επιχορηγήσεων αλλά και ένας έλεγχος ώστε τα χρήματα αυτά να φτάνουν σε όλους τους συντελεστές, πχ υποχρεωτική ασφάλιση τουλάχιστον δύο μηνών των ηθοποιών. Να αλλάξουμε και εμείς, να μη δεχόμαστε να παίζουμε για πενταροδεκάρες απλώς για να είμαστε ενεργοί. Πιστεύω και βλέπω μια διαφορά, ότι οι νέοι θα τα αλλάξουν όλα.
