Live τώρα    
4°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Αραιές νεφώσεις
4 °C
1.5°C5.1°C
3 BF 74%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Ελαφρές νεφώσεις
3 °C
2.0°C4.6°C
5 BF 40%
ΠΑΤΡΑ
Σποραδικές νεφώσεις
5 °C
5.4°C7.0°C
4 BF 57%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Αραιές νεφώσεις
7 °C
5.5°C8.2°C
6 BF 75%
ΛΑΡΙΣΑ
Ελαφρές νεφώσεις
3 °C
1.1°C2.9°C
4 BF 41%
Λίνα Μενδώνη / Παρέμβαση-κόλαφος της Μαρίας Καραμανώφ για τις 161 κυκλαδικές αρχαιότητες
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Λίνα Μενδώνη / Παρέμβαση-κόλαφος της Μαρίας Καραμανώφ για τις 161 κυκλαδικές αρχαιότητες

Λίνα Μενδώνη
(INTIME NEWS/ΤΖΑΜΑΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ)

Κόλαφο για το νομοσχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού, που ψηφίζεται στην Ολομέλεια της Βουλής αύριο Πέμπτη και αφορά στην εκχώρηση 161 κυκλαδικών αρχαιοτήτων σε άγνωστο ίδρυμα με τελικό στόχο τον «δανεισμό» του στο ΜΕΤ της Νέας Υόρκης για 50 χρόνια, αποτελεί δήλωση-παρέμβαση της κ. Μαρίας Καραμανώφ, προέδρου του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και τ. αντιπροέδρου του ΣτΕ.

Στην παρέμβασή της με τίτλο «161 Κυκλαδικές αρχαιότητες: Η αντιστροφή του επαναπατρισμού», την οποία κοινοποιεί ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, η κ. Καραμανώφ χαρακτηρίζει τη σύμβαση που έφερε με τυμπανοκρουσίες στη Βουλή η Λίνα Μενδώνη επωφελή για τον ιδιώτη κάτοχο της συλλογής, πολλαπλώς επικερδή για το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης αλλά επαχθή και απαξιωτική για το Ελληνικό Δημόσιο.

Όπως τονίζει χαρακτηριστικά, παρότι το Ελληνικό Δημόσιο είναι κύριος της συλλογής (ιδιότητα την οποία δεν αμφισβητούν οι αντισυμβαλλόμενοί του) «παραιτείται ουσιαστικά από το δικαίωμά του να επιτύχει τον άμεσο και πλήρη επαναπατρισμό της, νομιμοποιεί τη μέχρι τούδε κατοχή της από τρίτους και παρατείνει την παραμονή της στο εξωτερικό για άλλα 50 χρόνια».

«Η σκοπιμότητα της Σύμβασης αυτής είναι ακατανόητη» παρατηρεί. «Το μεγάλο όμως πρόβλημα βρίσκεται στη νομιμότητά της. Όχι μόνο την τυπική, δηλ. την παράκαμψη των διαδικασιών του Αρχαιολογικού Νόμου και την ad hoc τροποποίησή του με την προσφυγή στις συνοπτικές διαδικασίες της κύρωσης μιας Σύμβασης. Το πρόβλημα έγκειται κυρίως στην ουσιαστική νομιμότητα της Σύμβασης αυτής, στο ηθικό της έρεισμα και στις συνέπειες που θα έχει η στάση αυτή για τη χώρα μας, η οποία ως γνωστό βρίσκεται στην κορυφή της παγκόσμιας λίστας των θυμάτων της αρχαιοκαπηλίας» σημειώνει.

«Κάποιοι θα σπεύσουν ίσως να αντιτάξουν στα παραπάνω τη γνωστή λαϊκή παροιμία. Ξεχνούν όμως ότι στην προκειμένη περίπτωση ο "γάιδαρος" ήταν και είναι δικός μας. Ουσιαστικά εμείς τον χαρίζουμε και μάλιστα σ' αυτόν που μας τον είχε πάρει και τους φερόμενους ως διαδόχους του. Είμαστε πάντως ενθουσιασμένοι, αφού μας επιτρέπει να ρίχνουμε πότε-πότε μια ματιά σε κάποια από τα δόντια του» καταλήγει δηκτικά η κ. Καραμανώφ.

Ολόκληρη η δήλωση της Μ. Καραμανώφ

«161 Κυκλαδικές αρχαιότητες: Η αντιστροφή του επαναπατρισμού

Οι 161 Κυκλαδικές αρχαιότητες, η τύχη των οποίων διακυβεύεται τις τελευταίες μέρες, ανήκουν σύμφωνα με το νόμο στο Ελληνικό Δημόσιο. Δεν βρίσκονται όμως στην κατοχή του αλλά, άγνωστο πώς, στα χέρα τρίτου στο εξωτερικό. Ο ιδιώτης αυτός ούτε ισχυρίζεται ούτε βεβαίως αποδεικνύει ότι τα ευρήματα αυτά έχουν περιέλθει στην κατοχή του με νόμιμο τρόπο, δηλ. κατόπιν αδείας του Ελληνικού Δημοσίου.  Άρα, από τη στιγμή που εμφανίσθηκαν, το Δημόσιο οφείλει και δικαιούται να του ζητήσει να μας τα επιστρέψει όλα και αμέσως, αφού προηγηθεί η νόμιμη διαδικασία τεκμηρίωσής τους σύμφωνα με τον αρχαιολογικό νόμο και τη νομοθεσία για την αρχαιοκαπηλία.  Η διαδικασία αυτή δεν είναι άγνωστη ούτε νέα.  Έχει χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά αρκετές φορές στο παρελθόν, με τελευταία επιτυχία τον πρόσφατο επαναπατρισμό, μετά από ενέργειες των διωκτικών αρχών της Νέας Υόρκης, 47 ευρημάτων από τη συλλογή Στάινχαρτ τον Δεκέμβριο 2021.

Και όμως. Το Ελληνικό Δημόσιο, αδιαμφισβήτητος ιδιοκτήτης των 161 αρχαιοτήτων και εκπροσωπούμενο από το Υπουργείο Πολιτισμού, αντί να προσφύγει στη νόμιμη αυτή διαδικασία, σπεύδει να συνάψει Σύμβαση με την οποία η μοναδική αυτή συλλογή, αφού περάσει από τα χέρια του εν λόγω ιδιώτη στην κατοχή νεοσυσταθέντος Ιδρύματος στο Ντέλαγουερ Η.Π.Α., θα καταλήξει στο Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης (ΜΕΤ) όπου θα εκτίθεται για τα επόμενα 50 χρόνια.  Από αυτήν θα μας παραχωρούνται με δόσεις 15 αντικείμενα ανά 5ετία για να εκτίθενται στο Κυκλαδικό Μουσείο με τον όρο ότι θα τα αντικαθιστούμε, για όσο χρόνο θα λείπουν από το ΜΕΤ, με άλλα ίσης αξίας.

Η Σύμβαση αυτή εισάγεται κατεπειγόντως προς κύρωση την Πέμπτη 8/9/2022 στη Βουλή.

Είναι μια Σύμβαση αναμφισβήτητα επωφελής για τον ιδιώτη κάτοχο της συλλογής. Σε ένα δύσκολο για τους αρχαιοκάπηλους διεθνές διωκτικό κλίμα, απαλλάσσεται από τον κίνδυνο να εμπλακεί σε περιπέτειες.

Είναι μια Σύμβαση επωφελής αλλά και πολλαπλώς επικερδής για το ΜΕΤ. Εμπλουτίζει τις συλλογές του με μοναδικά αρχαιοελληνικά ευρήματα χωρίς να διατρέχει τον κίνδυνο κατασχέσεων από τις εισαγγελικές αρχές της χώρας του, αφού η κατοχή των ευρημάτων αυτών θα έχει πλέον νομιμοποιηθεί από την ίδια την Ελληνική Βουλή.

Είναι όμως μια Σύμβαση αναμφισβήτητα επαχθής και απαξιωτική για το Ελληνικό Δημόσιο.  Μολονότι κύριος της συλλογής (ιδιότητα την οποία δεν αμφισβητούν οι αντισυμβαλλόμενοί του), παραιτείται ουσιαστικά από το δικαίωμά του να επιτύχει τον άμεσο και πλήρη επαναπατρισμό της, νομιμοποιεί τη μέχρι τούδε κατοχή της από τρίτους και παρατείνει την παραμονή της στο εξωτερικό για άλλα 50 χρόνια.

Η σκοπιμότητα της Σύμβασης αυτής είναι ακατανόητη.  Το μεγάλο όμως πρόβλημα βρίσκεται στη νομιμότητά της. Όχι μόνο την τυπική, δηλ. την παράκαμψη των διαδικασιών του Αρχαιολογικού Νόμου και την ad hoc τροποποίησή του με την προσφυγή στις συνοπτικές διαδικασίες της κύρωσης μιας Σύμβασης. Το πρόβλημα έγκειται κυρίως στην ουσιαστική νομιμότητα της Σύμβασης αυτής, στο ηθικό της έρεισμα και στις συνέπειες που θα έχει η στάση αυτή για τη χώρα μας, η οποία ως γνωστό βρίσκεται στην κορυφή της παγκόσμιας λίστας των θυμάτων της αρχαιοκαπηλίας.

Κάποιοι θα σπεύσουν ίσως να αντιτάξουν στα παραπάνω τη γνωστή λαϊκή παροιμία.  Ξεχνούν όμως ότι στην προκειμένη περίπτωση ο "γάιδαρος" ήταν και είναι δικός μας. Ουσιαστικά εμείς τον χαρίζουμε και μάλιστα σ' αυτόν που μας τον είχε πάρει και τους φερόμενους ως διαδόχους του. Είμαστε πάντως ενθουσιασμένοι, αφού θα μας επιτρέπει να ρίχνουμε πότε-πότε μια ματιά σε κάποια από τα δόντια του».

ΣΕΑ: Ανήκουστη και πρωτοφανής η συμπεριφορά του υπουργείου Πολιτισμού

Όπως υπογραμμίζει ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, τα όσα αναφέρει στη δήλωσή της η κ. Καραμανώφ επιβεβαιώνονται και από δικηγορικούς κύκλους της Ν. Υόρκης, με τους οποίους επικοινώνησε ο Σύλλογος και οι οποίοι ανέφεραν ότι: από τη στιγμή που το Ελληνικό Κράτος, ο νόμιμος κύριος (ιδιοκτήτης) των 161 κυκλαδικών ειδωλίων, και θύμα της παράνομης πράξης (δηλ. της παράνομης απομάκρυνσης των αρχαιοτήτων από το ελληνικό έδαφος), παραιτείται του εννόμου δικαιώματός του στην διεκδίκησή τους,  το αποτέλεσμα είναι ότι το θύμα ουσιαστικά ισχυρίζεται ότι δεν διαπράχθηκε έγκλημα! Και αυτό πράγματι αποτελεί γεγονός, από την στιγμή που το θύμα συμφωνεί με τα εκθεσιακά σχέδια του θύτη και τωρινού «κατόχου» των αρχαιοτήτων (Stern) και του εκθέτη (ΜΕΤ).

«Κατόπιν τούτου, καθίσταται τρομερά δύσκολο, αν όχι αδύνατο, ύστερα από την ανήκουστη και πρωτοφανή συμπεριφορά του ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού, να βρεθεί Αμερικανός εισαγγελέας (public prosecutor) να εμπλακεί στη δίωξη του θύτη και να ξεκινήσει δικαστικός αγώνας σε αμερικανικό έδαφος» σημειώνει ο ΣΕΑ.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΕΑ χαρακτηρίζει ανυπόστατους τους ισχυρισμούς της υπουργού Πολιτισμού ότι δεν αποκλείεται η δικαστική εμπλοκή στο μέλλον «αφού ο όλος χειρισμός της συμφωνίας οδηγεί σε μια ανέλπιδη δικαστική διεκδίκηση, είτε σε ελληνικό είτε σε αμερικανικό έδαφος, ακριβώς για τους λόγους που προαναφέρθηκαν».

«Πρόκειται για μια πρωτοφανή πρακτική επισήμου κράτους, που ωστόσο ταλανίζεται επί αιώνες από την διαρπαγή της πολιτιστικής κληρονομιάς του, η οποία θα αποτελέσει εγκληματικό προηγούμενο διεθνώς, και για χώρες εξίσου βασανισμένες από την λεηλασία, οι οποίες, ωστόσο, αταλάντευτα αγωνίζονται με νόμιμα μέσα για την διεκδίκηση των θησαυρών τους» υπογραμμίζει ο ΣΕΑ.

Υπενθυμίζεται ότι με κεντρικό σύνθημα «ΚΛΕΜΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ - Οι 161 κυκλαδικές αρχαιότητες να γυρίσουν στις Κυκλάδες» ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων προχωρά σε κινητοποιήσεις αύριο Πέμπτη, ημέρα ψήφισης του νομοσχεδίου Μενδώνη στη Βουλή

Συγκεκριμένα, κήρυξε στάση εργασίας από την έναρξη της βάρδιας έως τις 12 μ.μ., ενώ θα πραγματοποιήσει συγκέντρωση στις 10 π.μ. στο κεντρικό κτήριο του υπουργείου Πολιτισμού στην οδό Μπουμπουλίνας.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL