Συναντηθήκαμε με τη Μυρτώ Αλικάκη στο Θησείο, λίγα λεπτά μετά από μια πολύωρη πρόβα για τη «Μήδεια» του Ευριπίδη σε σκηνοθεσία Αιμίλιου Χειλάκη και Μανώλη Δούνια, όπου μαζί με τη Γιώτα Νέγκα είναι οι κορυφαίες του χορού και κάνει πρεμιέρα στις 29 Ιουνίου στο Θέατρο Πέτρας.
Έφτασε με το μηχανάκι της, τον σύμμαχό της στους γρήγορους ρυθμούς της πόλης, που αγαπά. Μόλις καθίσαμε, είπε στον Παύλο Παρασκευά πως της αρέσουν πολύ οι φυσικές φωτογραφίες και για αυτό δεν βάφτηκε και με αυτή την πρώτη κουβέντα είχα μπροστά μου αυτήν ακριβώς που είχα πλάσει με τη φαντασία μου.
Είναι μια γυναίκα άνετη και ακομπλεξάριστη, που δεν φοβάται τις ερωτήσεις γιατί γνωρίζει καλά τις απαντήσεις της. Μια ηθοποιός που διαχειρίστηκε με απόλυτη επιτυχία την επιτυχία της νιότης και μετέτρεψε τον εαυτό της σε μια ηθοποιό με διάρκεια, δημιουργικότητα και προσεγμένα θεατρικά και τηλεοπτικά βήματα. Αγαπάει το θέατρο και τη δουλειά της και από τις πρώτες λέξεις καταλάβαινες πως η κουβέντα θα έχει ενδιαφέρον όπου και αν πάει.
Μας μίλησε για την περιοδεία που μόλις ξεκινάει, αλλά και για την Αναστασία και τη σκληρή πλευρά της ξαφνικής αναγνωρισιμότητας στα 21 της χρόνια. Παρόντα πάντα το χαμόγελο, η σαφήνεια και η διαύγειά της. Αυτή είναι η Μυρτώ Αλικάκη.
Σε συναντάμε στη Μήδεια του Ευριπίδη. Πες μου γι' αυτό το έργο.
Είναι ένα από τα πιο δύσκολα και αμφιλεγόμενα έργα γιατί έχουμε να κάνουμε με μια γυναίκα η οποία σκοτώνει τα παιδιά της, πράγμα που κανείς μας δεν μπορεί εύκολα να χωνέψει. Εγώ σίγουρα όχι. Επειδή όμως μιλάμε για τρομακτικά μεγέθη, μιλάμε για σύμβολα και όχι για απλούς ανθρώπους, στην ουσία η Μήδεια με αυτό τον τρόπο κάνει μια βαθιά επαναστατική πράξη.
Με έναν τρόπο προστατεύει τα παιδιά της από το αβέβαιο μέλλον που μπορεί να τους επιφυλάσσει η μοίρα ως νόθα παιδιά πλέον του βασιλιά της Κορίνθου. Εγώ νομίζω ότι αυτοκτονεί με έναν τρόπο. Έτσι το αντιλαμβάνομαι. Μπορεί στο τέλος να αποθεώνεται και το άρμα του Ήλιου να την παίρνει μαζί του αλλά εγώ νιώθω ότι σκοτώνοντας τα παιδιά της σκοτώνει σίγουρα ένα κομμάτι του εαυτού της.
Ποιος είναι ο ρόλος σου στην παράσταση;
Είμαστε μαζί με τη Γιώτα Νέγκα οι κορυφαίες του χορού. Η Γιώτα έχει αναλάβει το μελωδικό μέρος και εγώ έχω αναλάβει τον λόγο. Πολλές φορές παντρευόμαστε και με τα υπόλοιπα μέλη του χορού αλλά αυτή είναι η διάκριση που υπάρχει. Ο χορός παραδοσιακά στο αρχαίο δράμα αποτυπώνει και εκφράζει τη κοινή γνώμη. Εδώ έχουμε ένα χορό που στην αρχή είναι απολύτως υπέρ της Μήδειας.
Όταν η Μήδεια αδικείται από τον Ιάσονα και την εγκαταλείπει για να παντρευτεί της πριγκήπισσα της Κορίνθου, όταν έρχεται ο Κρέων να τη διώξει και στην πρώτη σκηνή με τον Ιάσονα που της φέρεται φρικτά και την αντιμετωπίζει σαν σκουπίδι, ο χορός είναι μαζί της. Έρχεται όμως κάποια στιγμή που η Μήδεια εκφράζει την απόφασή της να σκοτώσει τα παιδιά της και εκεί ο χορός παθαίνει αυτό που θα πάθαινε κάθε άνθρωπος ξεχωριστά. Είναι κάτι που δεν μπορεί να το δεχτεί και προσπαθεί να την αποτρέψει.
Πώς αντιλαμβάνεσαι εσύ αυτή τη γυναίκα;
Μιλάμε για μια γυναίκα η οποία σπάει εντελώς κάθε στερεότυπο. Μιλάμε για μια γυναίκα η οποία συνθλίβεται από μια πατριαρχική κοινωνία. Βοήθησε κάποτε τον Ιάσονα να γλιτώσει, έκανε φοβερά πράγματα για να είναι μαζί του, εγκατέλειψε τα πάντα, εγκλημάτησε για να είναι μαζί του και εκείνος την πετάει για την εξουσία. Για να αποκτήσει μια ισχυρή θέση μέσα στην Κόρινθο.
Εκεί πιστεύεις είναι και η ουσία του έργου που το κάνει να έχει νόημα να ανεβαίνει ξανά και ξανά;
Το τρομερό με όλα αυτά τα έργα που έγραψαν οι πρόγονοί μας είναι ότι τα θέματα τους είναι τρομερά διαχρονικά και επίκαιρα όπως και της Μήδειας. Έχουν θίξει τα πάντα με τρόπο απίστευτα ουσιαστικό και βαθύ και δεν είναι τυχαίο ότι έχουν επηρεάσει όλη τη σύγχρονη ψυχολογία και όλες τις αντιλήψεις που υπάρχουν.
Εσύ ως γυναίκα και ως μάνα συνδέεσαι διαφορετικά με αυτό το έργο και την ηρωίδα; Τι γέφυρες και ταυτίσεις κάνεις;
Δεν ξέρω σε τι βαθμό ταυτίζομαι. Και δεν ξέρω αν έχει πολύ μεγάλη σημασία ίσως. Εγώ θεωρώ πως και τα δύο φύλα καταπιέζονται τρομακτικά μέσα στα στερεότυπα. Μπορεί φαινομενικά και ουσιαστικά η γυναίκα να υφίσταται άλλου είδους βία από τον άνδρα, είναι ίσως πιο προφανής ή είναι σωματική, αλλά θεωρώ ότι και τα δύο φύλα στραγγαλίζονται μέσα στις κοινωνίες και μέσα στις παραδόσεις. Θεωρώ φυσιολογικό οι άνθρωποι να προσπαθούν ανά διαστήματα κάτω από αυτή την πίεση να αλλάξουν κάτι. Αυτό είναι που κάνει τον κόσμο να πηγαίνει μπροστά. Με αυτό ταυτίζομαι πολύ.
Είσαι αισιόδοξη γενικά; Ότι θα συμβούν τέτοιες αλλαγές;
Δεν είμαι αισιόδοξη γενικά για την ανθρωπότητα καθόλου. Μπορώ να είμαι αισιόδοξη για ό,τι περνάει από το χέρι μου. Συνολικά η ανθρωπότητα δεν μας έχει δημιουργήσει μια αίσθηση ελπίδας για το μέλλον. Θεωρώ τον άνθρωπο το πιο φονικό ον και ζώο στον πλανήτη. Δεν μπορώ να ξέρω αν έχει γίνει έτσι και δεν ήταν. Είναι εδώ και πολύ καιρό έτσι και δεν ξέρω αν μπορεί να αλλάξει. Αυτό δεν σημαίνει ότι παύεις να προσπαθείς.
Αυτά τα έργα και γενικά το θέατρο έχουν τη δύναμη να προκαλέσουν αλλαγές;
Φυσικά. Το θέατρο είναι μια ατόφια πολιτική πράξη. Αυτό είναι και το νόημά του. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είναι σοβαροφανές ή τραγικό πάντα. Μπορεί να εμπεριέχει και πολύ χιούμορ. Η ιδέα του θεάτρου και της τέχνης γενικότερα είναι να προάγει τη σκέψη και την εμβάθυνση στον εαυτό τού κάθε αποδέκτη.
Πώς επιλέγεις τις συνεργασίες σου πια; Άλλη μια συνάντηση με τον Αιμίλιο Χειλάκη. Πώς προκύπτουν;
Πάντα με ενδιέφερε να δουλεύω με ανθρώπους που περνάω καλά. Ανάμεσα σε κάτι πολύ καλό που θα υποφέρω και σε κάτι λιγότερο καλό στο οποίο θα περάσω καλά, τις περισσότερες φορές θα επιλέξω το δεύτερο. Μου είναι πολύ σημαντική η χαρά στη ζωή και η ψυχική υγεία.
Σε σχέση με τον Αιμίλιο, γνωριζόμαστε πολλά χρόνια, ποτέ δεν είχαμε δουλέψει μαζί αλλά υπήρχε μια αμοιβαία συμπάθεια, δεν είχε τύχει ποτέ να δουλέψουμε μαζί και από πέρυσι που δουλέψαμε για πρώτη φορά υπάρχει πολύ μεγάλη εκτίμηση και αγάπη, όχι με την έννοια ότι είμαστε κολλητοί. Μπορώ να πω ότι ο Αιμίλιος, και πιστεύω πως και αυτός το νιώθει για εμένα, είναι ένας άνθρωπος στον οποίο μπορώ να προστρέξω αυτονόητα καλλιτεχνικά αλλά και προσωπικά. Είναι ένας άνθρωπος που εμπιστεύομαι. Ένας άνθρωπος φερέγγυος. Ένας άνθρωπος καθαρός, που ξέρεις με τι έχεις να κάνεις. Αυτό εγώ το λατρεύω.
Έχεις υποφέρει σε δουλειές;
Όχι ιδιαίτερα. Δεν υποφέρω και εύκολα. Έχω πολύ ισχυρές άμυνες. Έχει τύχει να υποφέρω από ανθρώπους που είτε έχουν υπάρξει φοβερά κυκλοθυμικοί ή, ακόμα χειρότερα, πολύ υπόγειοι, αλλά είμαι πολύ θωρακισμένη. Πάντα ήμουν.
Από που προέρχονται αυτές οι άμυνες;
Υποθέτω ότι έχει να κάνει και με τον χαρακτήρα. Έχω ανατραφεί με την αίσθηση ότι τα πράγματα περνάνε από το χέρι μου, αν δεν θέλω, να λέω δεν θέλω, με το θάρρος της γνώμης μου δηλαδή και με αρκετή αίσθηση αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης.
Και με τσαμπουκά, γιατί από μικρή κάνω πολλά πράγματα μόνη μου. Έχει τύχει πολλές φορές να χρειαστεί να προστατεύσω τον εαυτό μου. Οπότε κάπως αυτό μού έχει γίνει δεύτερη φύση. Δεν μεγάλωσα με πολύ σαφή τα έμφυλα στερεότυπα. Μεγάλωσα πολύ ως αγοροκόριτσο. Και τα δυο πρότυπα που είχα στο σπίτι μου δεν ήταν τα παραδοσιακά. Και αυτό μου επέτρεπε να αναπνέω.
Το είχες αυτό πάνω πάνω όταν έγινες μητέρα και μάλιστα αγοριών;
Πάρα πολύ. Νομίζω μου βγαίνει και αυθόρμητα. Γενικά απεχθάνομαι το να κρίνεις τους άλλους για τις προσωπικές τους επιλογές. Απεχθάνομαι τον ρατσισμό. Και αν με πιάσω από φόβο να κάνω κάποια σκέψη φοβική που μπορεί να με οδηγήσει σε κάτι, είμαι αμείλικτη με τον εαυτό μου.
Διανύουμε τον μήνα Pride. Υπήρξε μια αντίδραση κάποιων ιερέων στο αίτημα για γάμο για όλους. Μιλούν για παρέκκλιση. Τι σκέψεις κάνεις;
Εγώ δεν έχω καμία σχέση με την Εκκλησία. Επειδή δεν θέλω να έχω σχέση. Δεν μπορώ καθόλου αυτή την ηθικοπλαστική λογική. Δεν με ενδιαφέρει καν ο όρος παρέκκλιση. Εντάξει, για να αναπαραχθεί αυτό το είδος, θέλει το αρσενικό και το θηλυκό, αλλά δεν σημαίνει τίποτα αυτό. Από εκεί και πέρα δεν υπάρχει κάτι να πούμε. Είναι εντελώς φυσιολογικό ο καθένας να θέλει το οτιδήποτε, αρκεί να υπάρχει συναίνεση ανάμεσα στους δυο ανθρώπους γιατί, αν δεν υπάρχει, για ό,τι και αν μιλάμε δεν έχει νόημα.
Από την άλλη, σκέφτομαι πως εμείς οι άνθρωποι είμαστε φοβερά εγκλωβισμένοι. Ας πούμε, πολλά ετερόφυλα ζευγάρια εδώ και χρόνια αρνούνται την ιδέα του γάμου γιατί αισθάνονται ότι τους έχει φορεθεί και πως άνθρωποι που δεν το έχουν έχουν την ανάγκη να το διεκδικήσουν. Τι νόημα έχει να θες να παντρευτείς με παπά και με κουμπάρο; Είναι μια ανάγκη που δεν την υποτιμώ και θέλω να είναι σαφές αυτό. Είναι ανάγκη μιας αποδοχής από κάτι που απορρίπτεις. Το καταλαβαίνω, γιατί σε όλους μας συμβαίνει σε κάποιο βαθμό. Απλά το παρατηρώ. Παρατηρώ την ανθρώπινη φύση.
Ποια είναι η σχέση σου με την Αθήνα;
Είναι σχέση λατρείας και εξάρτησης. Είμαι κατά βάση άνθρωπος της πόλης, χωρίς να σημαίνει ότι δεν μου αρέσει να πηγαίνω διακοπές. Με κοροϊδεύουν σταθερά δυο συγκεκριμένες φίλες μου όταν επιστρέφουμε από διακοπές γιατί όταν φτάνω στον Πειραιά χαίρομαι πολύ. Χαίρομαι όταν επιστρέφω από τις διακοπές. Εκτός αν δεν έχω κάνει. Μου αρέσει πολύ στην πόλη το κομμάτι του πολιτισμού. Αυτό που έχουν φτιάξει οι άνθρωποι. Τα σινεμά, τα θέατρα, τα μαγαζιά, οι δρόμοι. Μου αρέσουν οι γρήγοροι ρυθμοί της, γιατί έχω πολύ ενέργεια. Το κέντρο της Αθήνας έχει πανέμορφα μέρη, που δεν τα επισκεπτόμαστε ποτέ, οπότε διαρκώς λέμε πως είναι χάλια. Εγώ έχω μηχανάκι και αποφεύγω τα κακά της στοιχεία.
Τι ακολουθεί λοιπόν καλλιτεχνικά το καλοκαίρι και τον χειμώνα σου;
Εικοσιεννιά Ιουνίου κάνουμε πρεμιέρα με τη «Μήδεια» στο Θέατρο Πέτρας και μετά περιοδεία σε όλη την Ελλάδα. Τον χειμώνα στο πλήρως ανακαινισμένο Θέατρο Αθηνά ανεβάζουμε την παράσταση «Τέλειοι ξένοι», βασισμένη στην ταινία, που θα τη σκηνοθετήσει ο Πέτρος Λαγούτης και ο Γιώργος Πυρπασόπουλος. Οικογενειακή υπόθεση. Θα είμαι στη σκηνή μαζί με τους Παναγιώτη Μπουγιούρη, Κατερίνα Μισιχρόνη, Γιώργο Χρανιώτη, Ντάνη Γιαννακοπούλου, Δημήτρη Λιόλιο και Λυδία Σγουράκη. Θα παίζει μαζί μας και ο Πέτρος Λαγούτης.
Είδα ξανά κάποια επεισόδια του «Αναστασία». Μιλάμε για τις αρχές του ‘90 και είσαι από τις πρώτες γυναίκες που έκαναν τολμηρές ερωτικές σκηνές. Πώς ήταν τότε στον δρόμο, τι σχόλια άκουγες ως γυναίκα;
Ναι, όντως ήμουν από τις πρώτες. Άλλαξε η ζωή μου σε μια μέρα. Και μόνο που γίνεσαι αναγνωρίσιμος νιώθεις πιο ευάλωτος. Οι άλλοι μπερδεύονται μαζί σου. Εσύ δεν έχεις αλλάξει. Ήμουν 21 χρόνων. Ένα αγόρι που κοιτάζει εσένα δεν μπορεί να διαχωρίσει αν κοιτάζει εσένα ή και την Αναστασία μαζί. Αυτό το εισπράττεις και κάνει τα πράγματα πιο δύσκολα. Ενώ πριν ήταν καθαρό. Σε κοιτάζει έναν αγόρι γι' αυτό που είσαι. Έχει μια βία αυτό μέσα. Μου πήρε πολύ καιρό να διαχειριστώ αυτή την κατάσταση. Ήταν το πιο δύσκολο κομμάτι αυτής της ιστορίας. Ήμουν πολύ μικρή και παίζει και αυτό ρόλο. Στα 21 καλά καλά εσύ δεν ξέρεις ποια είσαι.
