Μια παράσταση αφιερωμένη στον κωμικό θεό που έπλασε τον κόσμο χαρακτήρισε την «Ελένη» του Ευριπίδη ο σκηνοθέτης της Βασίλης Παπαβασιλείου, η οποία, σε παραγωγή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, κάνει απόψε πρεμιέρα στην Επίδαυρο.
Όλοι, θίασος και κοινό που είδε έως τώρα την παράσταση σε μια μικρή περιοδεία, μιλούν για τα μεγάλα κέφια του σκηνοθέτη, που, δρώντας ως ένας σύγχρονος Αριστοφάνης, σκηνοθετεί χωρίς να φοβάται να καταδείξει «τη γελοιότητα και την κενότητα του μεγαλείου των ηγετών μας, τολμώντας να γελοιοποιήσει την εξουσία», όπως σχολιάζει στην ΑΥΓΗ η Έφη Σταμούλη, που ερμηνεύει τη Γερόντισσα.
«Είναι μια πολύ απενοχοποιημένη παράσταση, με απίστευτη ελευθερία και ευφρόσυνη διάθεση» λέει και δεν κρύβει τη χαρά και την καλή της τύχη, όπως λέει, για την πρώτη της συνάντηση και συνεργασία με τον Παπαβασιλείου.
Μια συνάντηση σε μια παράσταση συνόλου που συμβαίνει έπειτα από ενάμιση χρόνο πανδημίας και εγκλεισμού. «Δεν θα μπορούσε κανείς να βρει καλύτερο έργο από την ‘Ελένη’ του Ευριπίδη για να γίνει αυτό το άνοιγμα» εξηγεί και διευκρινίζει πως «οι παραλληλισμοί του Βασίλη είναι εξαιρετικοί».
«Ο Ευριπίδης έγραψε το έργο ύστερα από μια μεγάλη καταστροφή των Αθηναίων στη Σικελία κι εμείς ερχόμαστε επίσης να συναντηθούμε μετά από μια πολύ μεγάλη καταστροφή. Ο Ευριπίδης μιλά για το μάταιο του πολέμου, το ‘πουκάμισο αδειανό’, κάτι που είναι το πρώτο fake news της αρχαιότητας, καθώς η τρωική εκστρατεία βασίστηκε πάνω σε μια ψευδή είδηση.
Και ξαφνικά, στη σύγχρονη εποχή μας, τα fake news μας κατακλύζουν. Διαβάζεις κάτι και πρέπει τρεις και τέσσερις φορές να το επαληθεύσεις για να πάρεις θέση φοβούμενος ότι, εάν δεν συμβαίνει, θα εκτεθείς. Η διαχείριση της είδησης είναι πλέον κάτι εφιαλτικό. Το τι είναι αλήθεια και τι ψέμα. Από την άλλη μπορεί να πει κανείς πως η ‘Ελένη’ του Ευριπίδη μόνο τραγωδία δεν είναι.
Ο Βασίλης την ονομάζει είδος ‘μεικτόν, αλλά νόμιμον’ και, τελείως απενοχοποιημένα και χωρίς καθόλου να αυθαιρετεί, ανεβάζει αυτό το έργο μιλώντας με έναν τρόπο που νομίζω ότι μόνο εκείνος μπορεί να κάνει με τέτοια ευστοχία. Το είναι και το φαίνεσθαι της Ελένης με τα πολλά πρόσωπα, που συμπεριφέρεται στον καθένα που συναντά ανάλογα με αυτά που θέλει να ακούσει, προσπαθώντας να επιβιώσει μέσα σε όλα αυτά που της έχουν συμβεί.
Την ίδια ώρα η τραγωδία είναι πάντα για τους μικρούς. Έχει μια στιγμή όπου στην αφήγηση του αγγελιαφόρου ακούγεται η είδηση του χαμού, η τραγική στιγμή όλων εκείνων που οδεύουν στον θάνατο για ένα ψέμα, ‘για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη’».
Ο Βασίλης Παπαβασιλείου έχει επισημάνει από την πλευρά του ότι τα τελευταία δέκα χρόνια ασχολήθηκε με τα δοκίμια διασκέδασης και η παράσταση «Ελένη» αποτελεί αποκρυστάλλωση αυτής της ενασχόλησης, για να συμπληρώσει ότι «η ‘Ελένη’ είναι μια επιθυμία κάθαρσης του όρου διασκέδαση», διερωτώμενος ωστόσο αν η διασκέδαση και η σκέψη μπορούν να «παντρευτούν» συμπορευόμενες.
Μιλώντας για τον θίασο και το θέατρο, δεν έκρυψε ότι «όλοι οι καλλιτέχνες επένδυσαν όλη τους την ενέργεια όλο το διάστημα των προβών και της περιοδείας στο θέαμα αυτό. Είναι ένα έργο κυριολεκτικά συνόλου και το αποτέλεσμα δικαιώνει τον ρόλο ενός θεσμικού θεάτρου. Το ΚΘΒΕ το νιώθω σπίτι μου, όπως και το Θέατρο Τέχνης».
Ο Παντελής Μπουκάλας, που υπογράφει τη μετάφραση του έργου, σημειώνει ότι «ο Ευριπίδης δίνει το δικαίωμα στην Ελένη να πει τη δική της ιστορία. Είναι μεγάλη η χαρά που μοιραζόμαστε μαζί με τους ηθοποιούς το γεγονός της επιστροφής τους στην σκηνή».
Η ηθοποιός Έμιλυ Κολιανδή, «εύθραυστη και σπιρτόζα Ελένη», δεν κρύβει τον ενθουσιασμό και τη συγκίνησή της γι’ αυτή τη συνάντηση, τονίζοντας ότι «πρόκειται για έναν ύμνο στη χαρά, απαλλαγμένη από τα βάρη του παρελθόντος». Δηλώνοντας ιδιαίτερα ικανοποιημένη για τις συνθήκες στις οποίες δούλεψαν όλοι, μετέφερε το κλίμα που έχει εισπράξει από τις έως τώρα παραστάσεις λέγοντας:
«Είμαι πολύ χαρούμενη και ευγνώμων. Κατά τη διάρκεια των παραστάσεων στη Θεσσαλονίκη, στους Φιλίππους και στο Δίον, κατάλαβα ότι υπάρχει λαχτάρα και από εμάς αλλά και από το κοινό. Αυτή η συνάντηση είχε λείψει και από τους δύο μας!».
Το ίδιο επαναλαμβάνει και η Έφη Σταμούλη: «Αισθάνομαι πολύ τυχερή που βρίσκομαι σε αυτήν την παράσταση αυτή τη συγκεκριμένη στιγμή. Όλοι ήμασταν πολύ πιεσμένοι από τον εγκλεισμό που μας συνέβη. Σου εξομολογούμαι ότι σκέφτηκα να μην ξαναπαίξω. Έως ότου μου έγινε αυτή η πρόταση. Ήρθαμε όλοι με μια πολύ μεγάλη χαρά και με μια 'μανία' να συναντηθούμε με το κοινό. Κάτι που έγινε και από το ίδιο».
