Τα ημερολόγια του Τζορζ Τζάρβις, ενός νεαρού Αμερικανού που άφησε πίσω του την τρυφηλότητα της Νέας Υόρκης για να έρθει στην μπαρουτοκαπνισμένη Ελλάδα του 1821, να μάθει ελληνικά, να ενταχθεί στο σώμα των κλεφτών φτάνοντας έως τον βαθμό του αντιστρατήγου με το όνομα «Καπετάν Ζερβής», είναι ένα από τα ιδιαίτερα εκθέματα που περιλαμβάνει η έκθεση της Γενναδείου Βιβλιοθήκης «Γενναίοι και Ελεύθεροι. Αμερικανοί Φιλέλληνες και ο ένδοξος Αγώνας των Ελλήνων», η οποία εξερευνά τη σχέση Αμερικής και Ελλάδας την εποχή του 1821. Ταυτόχρονα διατρέχει και μια μεγαλύτερη χρονική ενότητα, από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των Αμερικανών έως και την Επανάσταση της Κρήτης. Μια έκθεση που επιχειρεί έως και τις 12 Δεκεμβρίου «να καταλάβει τη σχέση Αμερικής και Ελλάδας στον αιώνα των επαναστάσεων», όπως εξηγούσε κατά τη διάρκεια της ξενάγησης η επιμελήτρια Μαρία Γεωργοπούλου, διευθύντρια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης.
Σημαντικός Αμερικανός Φιλέλληνας υπήρξε και ο Σάμουελ Χόου, επιστολές του οποίου παρουσιάζονται στην έκθεση, γιατρός από τη Βοστώνη, που ήρθε στην Ελλάδα το 1824, υπηρέτησε ως επικεφαλής χειρουργός του ελληνικού στρατού και παραμένοντας αφοσιωμένος στη χώρα μας επέστρεψε το 1866 για να συνδράμει την εξέγερση των Κρητικών.
Η έκθεση, εκτός από τη δράση μεμονωμένων ατόμων, αναδεικνύει το εύρος της αμερικανικής υποστήριξης του αγώνα των Ελλήνων αλλά και τις εκτενείς επιπτώσεις του κινήματος του Φιλελληνισμού στο νέο ελληνικό κράτος, όπως εξηγούσε η κ. Γεωργοπούλου, σημειώνοντας πως, ως μέρος της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών, η Γεννάδειος και οι συλλογές της είχαν επικεντρωθεί ιδιαίτερα στην Ελληνική Επανάσταση και τους φιλέλληνες, ενώ αγαπημένος ήρωας του Γεννάδειου υπήρξε ο Βύρωνας, στον οποίο γίνεται αναφορά.
Το σπάνιο αρχειακό υλικό περιλαμβάνει εκδόσεις, φυλλάδια, απομνημονεύματα, εφημερίδες, χαρακτικά, ταξιδιωτικά έργα, χάρτες, ποιήματα, σχολικά βιβλία, πίνακες ζωγραφικής και αντικείμενα, αρκετά από τα οποία προέρχονται από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές.
Σύμφωνα με την επιμελήτρια, «τα αρχαιοελληνικά ιδεώδη της ελευθερίας και της δημοκρατίας δημιούργησαν ισχυρούς δεσμούς μεταξύ της Αμερικής και των Ελλήνων επαναστατών, ενώ, συγκινημένοι από την εξέγερση των Ελλήνων ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία, οι Αμερικανοί φιλέλληνες πυροδότησαν το δημόσιο αίσθημα και τη συμπάθεια υπέρ της Ελλάδας, συγκέντρωσαν χρήματα και προμήθειες για να βοηθήσουν τον Αγώνα και πίεσαν τους πολιτικούς τους εκπροσώπους να αναγνωρίσουν την ελληνική ανεξαρτησία. Αλλά εξαιτίας της κυβερνητικής πολιτικής ουδετερότητας που καθιερώθηκε από το δόγμα Μονρόε, η βοήθεια προς την Ελλάδα δεν ήρθε από το κράτος αλλά από ιδιώτες που στήριξαν την Ελληνική Επανάσταση ιδρύοντας Φιλελληνικά Κομιτάτα σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Μάλιστα ήταν τέτοιο το ενδιαφέρον που οι Αμερικανοί έσπευσαν να συγκεντρώσουν χρήματα, ρουχισμό και τρόφιμα για τον άμαχο ελληνικό πληθυσμό, φαινόμενο που ονομάστηκε «ελληνικός πυρετός»!
Η έκθεση ολοκληρώνεται με ένα διάσημο γλυπτό, την "Ελληνίδα σκλάβα" του Αμερικανού γλύπτη Hiram Power, που αναδεικνύει τον διάλογο μεταξύ Βορείων και Νοτίων σχετικά με τη δουλεία και, όπως ανέφερε η κ. Γεωργοπούλου, «διερευνά τον ρόλο που έπαιξε το δουλεμπόριο, όπως το βίωσαν οι Αμερικανοί Φιλέλληνες στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής, στη διαμόρφωση της συζήτησης για τη χειραφέτηση των σκλάβων στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Η είσοδος στην έκθεση της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Πτέρυγα Ι. Μακρυγιάννη, επί της οδού Σουηδίας 54, είναι ελεύθερη για το κοινό, ενώ παρουσιάζεται και διαδικτυακά.
