Στις 10 Μαΐου 1933, πολύ λίγο αφότου είχαν αναρριχηθεί στην εξουσία οι Ναζί, ρίχνουν στην πυρά να καούν τα βιβλία που δεν χωρούσαν στο εθνοσοσιαλιστικό ιδεολόγημα. Όλα τα επικίνδυνα βιβλία έπρεπε να καούν. Τι οριζόταν ως επικίνδυνο; Βιβλία της Αριστεράς, κομμουνιστικά βιβλία ή βιβλία κομμουνιστών συγγραφέων, βιβλία Εβραίων συγγραφέων, βιβλία διαφωνούντων με το καθεστώς και τον ναζισμό. Ποίηση, λογοτεχνία, φιλοσοφία, επιστήμη, τίποτε δεν γλίτωσε τη φωτιά. Συμπαραστάτες στο έγκλημα, φοιτητικές νεολαίες, ακαδημαϊκοί δάσκαλοι και μέρος του γερμανικού λαού.
8-16 Αυγούστου 1936. Πάλι μόλις λίγες μέρες από την επιβολή της δικτατορίας στη χώρα μας, οι εθνικόφρονες του δικτάτορα Ι. Μεταξά καίνε σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πειραιά και άλλες πόλεις της χώρας επικίνδυνα κομμουνιστικά βιβλία. Πάλι δεν γλιτώνει τίποτε από τη φωτιά. Ζήλεψε τη δόξα του ινδάλματός του ο δικτάτορας και αντέγραψε πλήρως τις πράξεις του.
Γεγονότα γνωστά, που έκτοτε με φρίκη τα ιστορούμε. Όμως αυτή είναι η σχέση του φασισμού με τη γνώση, την επιστήμη, την τέχνη. Στη φωτιά και στην καταστροφή ό,τι δεν συνάδει με το φασιστικό ιδεολόγημα. Οι βιβλιοθήκες της Γερμανίας και της Ελλάδας βρέθηκαν στο στόχαστρο και εκατοντάδες τίτλοι αποσύρθηκαν ή εξαφανίστηκαν από τα ράφια τους.
Ο εχθρός του φασισμού είναι ο άνθρωπος που συλλογάται ελεύθερα. Ο άνθρωπος που μπορεί να αρθρώσει λόγο, βασισμένο στη λογική και στη σκέψη. Ο εχθρός του φασισμού είναι τα βιβλία, που κάνουν τους ανθρώπους να κοιτάζουν τον κόσμο με μάτια ανοιχτά, χωρίς τις παρωπίδες της εκάστοτε προπαγάνδας. Ο εχθρός του φασισμού είναι οι βιβλιοθήκες, γιατί μέσα στις συλλογές τους καθένας μπορεί να βρει ελεύθερα τις πληροφορίες και τις σκέψεις που θα λειτουργήσουν καταλυτικά μέσα του, ανοίγοντάς του νέους ορίζοντες σκέψης, αποδοχής, ανοχής και ελευθερίας.
Η Ιστορία του 20ού αιώνα μάς δίδαξε ποια είναι τα όπλα που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ενάντια στο τέρας του φασισμού. Και αν κάποτε αναγκάστηκαν οι λαοί να χρησιμοποιήσουν πραγματικά όπλα και να καταγάγουν μια τεράστια αντιφασιστική νίκη, το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μετασχημάτισε αυτόν τον αγώνα σε μια διαρκή πάλη ενάντια στο μαύρο, στον θάνατο και την καταστροφή.
Η καταδίκη των εγκληματιών της Χρυσής Αυγής είναι μια μεγάλη αντιφασιστική νίκη του λαού μας, όμως δεν αρκεί αυτή. Ο αγώνας οφείλει να συνεχιστεί στο πεδίο της κοινωνίας, υποστηρίζοντας πάντα όλους τους θεσμούς αυτούς που κάνουν τον άνθρωπο ελεύθερο, σκεπτόμενο και λογικό. Οι βιβλιοθήκες είναι ένα από τα όπλα ενάντια στον ανορθολογισμό, στο μίσος και στην άγνοια. Είναι καθήκον μας να τις στηρίξουμε.
