«Σ’ αυτές τις σκοτεινές κάμαρες που περνώ μέρες βαριές, επάνω - κάτω τριγυρνώ για να βρω τα παράθυρα...» έγραφε ο Αλεξανδρινός Κωνσταντίνος Καβάφης στο ξημέρωμα του 19ου αιώνα. Αληθινά μεγάλος γιατί μιλά τόσο καίρια σήμερα, τούτες τις δύσκολες μέρες του αναγκαστικού εγκλεισμού, κατευθείαν στην ψυχή μας. Κι ας κατεχόμαστε κάποιοι, όπως ο ποιητής, βλέποντας και νιώθοντας την τρομακτική καταστροφή που συμβαίνει και δρομολογείται γύρω μας, από τον φόβο ότι «ίσως το φως θα είναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει;».
Αναζητούμε εναγωνίως ανοίγματα που θα μας κρατήσουν ζωντανούς μέσα στον ασφυκτικό κλοιό της περιστολής των συνταγματικών δικαιωμάτων μας από το ανάλγητο «καθεστώς Μητσοτάκη». Που συνεχίζει χωρίς αιδώ, με αφορμή την πανδημία, το έργο της διαίρεσης και της ανακατανομής της κοινωνίας σε δυο τάξεις. Τους ολίγους και εκλεκτούς, κατέχοντες την εξουσία και τον πλούτο, στους οποίους μοιράζει αφειδώς το δημόσιο χρήμα και επιτρέπει την παράβαση των κανόνων του lockdown. Και τους κοινούς «υπηκόους», που τιμωρεί με αυστηρά πρόστιμα, όταν τολμούν, τηρώντας όλους τους κανόνες ασφαλείας, να καταθέσουν ένα λουλούδι στη μνήμη των νεκρών του Πολυτεχνείου ή, πριν από μερικές μέρες, στον αδικοχαμένο από σφαίρα ειδικού φρουρού έφηβο του Δεκέμβρη του 2008, τον Αλέξη Γρηγορόπουλο... Προσάγοντας όσους θέλησαν να προσεγγίσουν τον χώρο, μεταξύ αυτών και δύο συνηγόρους της πολιτικής αγωγής της Χρυσής Αυγής, γιατρούς, δημοτικούς συμβούλους σε μη αεριζόμενους χώρους. Που αφήνει εργαζόμενους και ανέργους χωρίς στήριξη, αβοήθητους να πεθαίνουν σε κλειστές δομές, φυλακές ή και στα σπίτια τους, εγκαταλείπει τα παιδιά ενός «κατώτερου θεού» με δύσκολη ή χωρίς καθόλου πρόσβαση στην πολυδιαφημιζόμενη τηλεκπαίδευση, στο έλεός του, δίχως μέλλον.
Η τέχνη είναι ικανή να ανοίξει παράθυρα ανθρωπιάς σ’ αυτές τις «σκοτεινές κάμαρες» της απάνθρωπης συνθήκης που βιώνουμε. Να σπάσει τα τείχη της μόνωσης με μια συναυλία σαν αυτήν που διοργάνωσε ο ειδικευόμενος γιατρός Μάξιμος Αγγελίδης με το συγκρότημά του στο προαύλιο του πολύπαθου Νοσοκομείου «Παπανικολάου» αφιερώνοντάς την ονομαστικά σε κάθε έναν και καθεμιά από τους ασθενείς του που την παρακολούθησαν από τα παράθυρα. Να οργανώσει, όπως το Victoria Square Projekt στην πολυπολιτισμική περιοχή της πλατείας Βικτωρίας, καταφύγιο πολλών προσφύγων και μεταναστών εδώ και δεκαετίες, ένα διαδικτυακό πρόγραμμα καλλιτεχνικής εκπαίδευσης για παιδιά και εφήβους. Στέλνοντας σε όσους και όσες εγγράφονται τα απαραίτητα υλικά, χαρτιά, μαρκαδόρους, μολύβια, χρώματα, στα σπίτια τους. Προβάλλοντας στο δελτίο Τύπου ως προμετωπίδα του εγχειρήματος το μινιμαλιστικό έργο του σύγχρονου Αλβανού καλλιτέχνη Adrian Paci «Names». Που εκτέθηκε το 2015 στις Galleries Calfayan. Ένα «μνημείο» από λιτές στήλες, διατεταγμένες όπως σε ένα νεκροταφείο, όπου έχουν χαραχτεί τα πραγματικά ονόματα Αλβανών μεταναστών και όχι εκείνα που τους έδωσαν οι γηγενείς με τη γνωστή ρατσιστική δικαιολογία ότι δεν μπορούσαν να προφέρουν τα ξένα, τα δικά τους. Αναγκάζοντάς τους να ζουν δημόσια με ξένα ονόματα που δεν ήταν τα δικά τους σε μια σχιζοειδή πραγματικότητα που έκοβε την ταυτότητά τους στα δύο και τους απόκοβε από τη θαμμένη μέσα τους προσωπική, αλλά και συλλογική τους ιστορία.
Η τέχνη είναι ικανή με τα μέσα που διαθέτει να μεταμορφώσει την κοινωνία σε έναν τόπο αληθινά ανθρώπινο. Ακόμα και μέσα στην πανδημία. Αρκεί να βρούμε τα παράθυρά της.
Info: βικΤΩΡιΑ ΤΩΡΑ, [email protected]
