Πώς ορίζεται και πόσο επίκαιρη είναι σήμερα η συζήτηση για την έννοια της δημοκρατίας; Είναι το περιεχόμενό της δεδομένο ή μεταβάλλεται σε συνάρτηση με τις προκλήσεις της εκάστοτε ιστορικής συγκυρίας; Σε αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει το βιβλίο «Δημοκρατία. Η δημοκρατία και η δικαιοσύνη της» του ομότιμου καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πρώην υπουργού Δικαιοσύνης Νίκου Παρασκευόπουλου, που κυκλοφόρησε αυτή την εβδομάδα εγκαινιάζοντας τη νέα εκδοτική σειρά του Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ «Βασικές Έννοιες».
Σε μια συγκυρία που επικαθορίζεται, σε παγκόσμιο επίπεδο, από την πανδημική κρίση, το ΕΝΑ αφιερώνει το πρώτο από μια σειρά εισαγωγικών εγχειριδίων στην έννοια της δημοκρατίας. Καθώς η επείγουσα ανάγκη ελέγχου της διασποράς του κορωνοϊού διαμορφώνει πρωτόγνωρα δεδομένα, όχι μόνο για την καθημερινότητα των πολιτών και τη δημόσια υγεία, αλλά και για τους τρόπους και τους όρους άσκησης της πολιτικής και της εξουσίας, επερωτώνται το ίδιο το περιεχόμενο αλλά και τα όρια της δημοκρατίας.
Παρότι γραμμένο πριν από την καινοφανή αυτή συνθήκη, το βιβλίο προσφέρει απαντήσεις σε ερωτήματα που τίθενται πιεστικά και ξαναγίνονται επίκαιρα στη δεδομένη συγκυρία, αλλά όχι μόνο. Η κρίση της δημοκρατίας κατά τα τελευταία χρόνια, μέχρι την πρόσφατη έξαρση της πανδημίας, εκδηλώθηκε διεθνώς με την αναβίωση του ακροδεξιού εξτρεμισμού σε διάφορες εκδοχές του, με ποικίλα φαινόμενα εκφασισμού της πολιτικής και κοινωνικής ζωής και με μία γενικευμένη κρίση εκπροσώπησης.
Αυτά τα φαινόμενα, που στην Ελλάδα στο κεντρικό πολιτικό επίπεδο εκφράστηκαν από τη Χρυσή Αυγή, την οποία η Δικαιοσύνη, σε μια ιστορική προ ολίγων ημερών ετυμηγορία της, αναγνώρισε ως εγκληματική οργάνωση, απειλούν το δημοκρατικό ήθος σε τμήματα των κοινωνιών, υπονομεύουν το δημοκρατικό κεκτημένο και διαβρώνουν τη δημοκρατική νομιμοποίηση.
Σε αυτές τις συνθήκες, λοιπόν, το νεοεκδοθέν βιβλίο θέτει το πλαίσιο για επίκαιρο στοχασμό και αναστοχασμό:
Πώς μπορεί, σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, να περιφρουρηθεί η δημοκρατία έναντι προκλήσεων και απειλών που συνυφαίνονται άμεσα με την ίδια τη διεθνοποιημένη κοινωνία; Πώς συναρθρώνονται οι εγγυήσεις του κράτους δικαίου με το αίτημα της ασφάλειας των πολιτών σε μια δημοκρατικά θεσμισμένη Πολιτεία; Μέχρι ποιου σημείου μπορεί να εκτείνεται ο έλεγχος που η τελευταία επιτρέπεται να ασκεί στον ελεύθερο αυτοπροσδιορισμό και την αυτοδιάθεση των μελών της; Ποια είναι τα βασικά γνωρίσματα της δημοκρατίας που τη διαφοροποιούν ουσιωδώς από αυταρχικά πολιτεύματα και συστήματα; Πόσο κρίσιμες μπορεί να είναι, ιδίως σε στιγμές κρίσης, η κοινωνική και η ψυχολογική διάσταση της δημοκρατίας;
Το βιβλίο του Ν. Παρασκευόπουλου αποτελεί την πρώτη έντυπη έκδοση της νέας σειράς του ΕΝΑ που αποσκοπεί να προσφέρει ολοκληρωμένη εγκύκλια κατανόηση και μια επιστημονικά έγκυρη και εμπεριστατωμένη θεώρηση βασικών εννοιών της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής θεωρίας, εκκινώντας από μια καταστατικά προοδευτική αφετηρία.
Όπως σημειώνουν η πρόεδρος του Δ.Σ. του ΕΝΑ Σταυρούλα Μανώλη, που διατηρεί την εκδοτική επιμέλεια, και ο συντονιστής του Κύκλου Πολιτικής Ανάλυσης του ΕΝΑ Κώστας Ελευθερίου, που έχει την επιστημονική επιμέλεια, τα εισαγωγικά εγχειρίδια της σειράς απευθύνονται σε όσους και όσες έρχονται πρώτη ίσως φορά σε επαφή με τις αντίστοιχες έννοιες, αλλά και σε αυτούς ή αυτές που επιθυμούν να εμβαθύνουν στην κατανόησή τους.
Ενσωματώνοντας κλασικές και σύγχρονες προσεγγίσεις, με κριτική ματιά και σε άμεση σύνδεση με τη συγχρονία, επιχειρούν να διευρύνουν και να εμπλουτίσουν την προοδευτική θεωρία και πρακτική με την ταυτόχρονη επισκόπηση παραδειγμάτων και πρακτικών από τη διεθνή εμπειρία και βιβλιογραφία.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του ΕΝΑ στην ίδια εκδοτική σειρά ακολουθούν οι τίτλοι:
* «Εξωτερική Πολιτική», Σταύρος Δρακουλαράκος.
* «Για το Πολιτικό Κόμμα», Κώστας Ελευθερίου.
* «Αισθητική και Πολιτική», Νίκος Ερηνάκης.
* «Κοινά», Δώρα Κοτσακά.
* «Φιλελευθερισμός», Δώρα Κοτσακά.
* «Νησιωτικότητα», Αγγελική Μητροπούλου.
info
* «Δημοκρατία. Η δημοκρατία και η δικαιοσύνη της» | Συγγραφέας: Νίκος Παρασκευόπουλος | Εκδόσεις: Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ | Εκδοτική Σειρά: Βασικές Έννοιες | Έτος έκδοσης: 2020 | ISBN: 9786188433410 | Αριθμός σελίδων: 205 | Λ. τ.: 9,00 ευρώ
