Από τούτη εδώ τη στήλη γράφουμε κάθε Κυριακή για θέματα που άπτονται των βιβλιοθηκών της χώρας ή του εξωτερικού. Μερικά από τα θέματα που προσπαθούμε να αναδείξουμε είναι η αξία των βιβλιοθηκών ως χώροι πολιτισμού, μόρφωσης και ψυχαγωγίας για όλους, ελεύθερα και δημοκρατικά. Συζητάμε για πολιτισμό και ελευθερία. Αυτές τις μέρες, με τις καταστροφές των αρχαιοτήτων στον σταθμό του μετρό στη Θεσσαλονίκη, την αστυνομική βία σε έξαρση και τις εισαγγελικές προτάσεις για απαλλαγή των κατηγορουμένων της Χρυσής Αυγής, η κουβέντα για πολιτισμό και δημοκρατία και μέσω των βιβλιοθηκών φαντάζει κενή νοήματος.
Οι βιβλιοθήκες μας υπάρχουν και λειτουργούν, προσφέρουν υπηρεσίες και πληροφορίες. Σε ένα περιβάλλον "κανονικότητας" όμως, όπου η αυθαιρεσία, αστυνομική και πολιτική, βαίνει αυξανόμενη, αποδυναμώνεται ο δημόσιος λόγος. Οι βιβλιοθήκες θα συγκεντρώσουν στις συλλογές τους τα τωρινά και τα μελλούμενα τεκμήρια που θα καταγράφουν και θα αναλύουν τα συμβάντα των ημερών μας. Θα τα διαθέσουν στον μελλοντικό ερευνητή για να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Είναι αυτό αρκετό όμως;
Σε μια κοινωνία που επιστρέφει ο φόβος, ο φόβος της "κανονικότητας" όπως κάποιοι την ορίζουν, τι πολιτικές βιβλιοθηκών μπορούμε να περιμένουμε; Τι πολιτικές βιβλίου και πολιτισμού μπορούν να παραχθούν;
Η διαφωνία μας δεν βρίσκεται στην αντίθεση στη νεοφιλελεύθερη οικονομίστικη αντίληψη περί πολιτισμού, για την οποία μπορούμε να κάνουμε συζητήσεις. Η διαφωνία μας έγκειται ακριβώς στον φόβο που γεννά η εφαρμοζόμενη πολιτική, που πολύ απέχει από την αυτοευαγγελιζόμενη φιλελεύθερη σκοπιά της. Γιατί πολιτισμός είναι να διατηρείς τις μνήμες του παρελθόντος σου με όποιο κόστος. Πολιτισμός είναι ο σεβασμός του οικογενειακού ασύλου. Πολιτισμός είναι η Νέμεσις επί εγκλημάτων.
Μια πολιτική που εφαρμόζεται με τέτοιους τρόπους τι μπορεί να επιφυλάσσει για το βιβλίο και τις βιβλιοθήκες; Και ειδικά για τις βιβλιοθήκες που δεν εμφανίζουν άμεσα και προφανή οικονομικά οφέλη; Κι όταν μάλιστα τα αρμόδια υπουργεία και τα συν αυτά ΜΜΕ παράγουν και αναπαράγουν είτε ψευδείς ειδήσεις, είτε μισές ειδήσεις, είτε αγνοούν αυτές τις ειδήσεις, πώς θα μπορέσει η Πολιτεία να εφαρμόσει προγράμματα πληροφοριακής παιδείας μέσω των βιβλιοθηκών της;
Τα πρόσφατα δείγματα εφαρμοζόμενης πολιτικής δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για αισιοδοξία. Αν σ' αυτά προσθέσουμε τις τελευταίες αλλαγές στον Οργανισμό Πνευματικής Ιδιοκτησίας και την επιστροφή ανθρώπων με βεβαρυμένο παρελθόν σε θέσεις κλειδιά, το μέλλον προμηνύεται ακόμη πιο δυσοίωνο.
Παραμονές νέου έτους και ενώ η στήλη θα ήθελε να είναι αισιόδοξη, ως είθισται τέτοιες μέρες, μας είναι αδύνατον...
