Χωρίς τα γνώριμα πετάσματα, που έκρυβαν από τους περαστικούς την είσοδό του, το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης είναι από χθες το απόγευμα και έως 29 Ιανουαρίου ανοιχτό για τους επισκέπτες, φιλοξενώντας στη νέα του στέγη την πρώτη περιοδική έκθεση με τίτλο Κρίσιμοι διάλογοι: Αθήνα - Αμβέρσα.
"Σήμερα είναι η πιο μεγάλη μέρα" εξομολογήθηκε στους δημοσιογράφους η διευθύντριά του Κατερίνα Κοσκινά παρουσιάζοντας την έκθεση με την οποία επανεκκινεί το πρόγραμμα του ΕΜΣΤ, έναν διάλογο ανάμεσα σε δύο μουσεία και τις μόνιμες συλλογές τους, ανάμεσα σε 66 διαφορετικούς καλλιτέχνες που προέρχονται από την Ελλάδα, το Βέλγιο και άλλες χώρες.
"Η έκθεση αναζητά τον διάλογο, δεν δίνει απαντήσεις" τόνισε από την πλευρά του ο Μπαρτ Ντε Μπερ, διευθυντής του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης της Φλάνδρας (ΜΗΚΑ), που συμπλήρωσε: "Η Αθήνα είναι ένα μέρος όπου αναζητούμε απαντήσεις στους προβληματισμούς του σήμερα".
Η συγκρότηση της έκθεσης, που κατανέμεται σε 22 διαφορετικές έννοιες / ενότητες και καταλαμβάνει το σύνολο του χώρου των περιοδικών εκθέσεων του μουσείου, στο ισόγειο και το υπόγειο, έγινε "από τα πάνω προς τα κάτω" και, όπως διαβεβαίωσαν οι δύο διευθυντές / επιμελητές, άλλαζε διαρκώς, μέχρι την τελευταία στιγμή. Αφετηρία, κάθε φορά, το έργο ενός Έλληνα και ενός Βέλγου καλλιτέχνη, μέσα από τον συντονισμό των οποίων προκύπτει μια έννοια η οποία συμπληρώνεται από έναν τρίτο καλλιτέχνη.
Ένα παράδειγμα για τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε αποτελεί η ενότητα "Αντιμετωπίζοντας την καταστροφή", όπου ο Κώστας Βαρώτσος και ο Φρανσουά Κιρλέ συνομιλούν γύρω από δύο διαφορετικές ιστορίες φρίκης: το έγκλημα ενός πάστορα που δολοφόνησε την οικογένειά του και τον διεμβολισμό ενός αλβανικού πλοιάριου γεμάτου μετανάστες από την ιταλική ακτοφυλακή.
Ο Κιρλέ παίρνει δομικά υλικά από το σπίτι του πάστορα και τα μετατρέπει σε σπιτάκια για πουλιά, ενώ ο Βαρώτσος την έλικα του πλοίου, στην οποία προσθέτει "μια άλλη θάλασσα, από γυαλί", όπως είπε, ανεγείροντας ένα μικρό μνημείο για τα θύματα. Ανάμεσά τους ο Ινδός Ν. Σ. Χάρσα, χρησιμοποιώντας κυρίως γεωργικά εργαλεία, αποτυπώνει τον αγώνα των Ινδών αγροτών και τις εντάσεις που προκαλεί η ραγδαία αναπτυσσόμενη αστική κοινωνία.
"Η τέχνη δεν σώζει τον κόσμο", παρατήρησε ο Μπαρτ Ντε Μπερ, "μπορεί όμως να μας βοηθήσει..."