Με κύρια φιλοσοφία του την προστασία των δικαιωμάτων, των δημιουργών, όπως επισήμανε ο υπουργός Πολιτισμού Αριστείδης Μπαλτάς χθες το πρωί, παρουσιάζοντας τα βασικά του σημεία παρουσία της γενικής γραμματέα του υπουργείου Μαρίας Βλαζάκη, το σχέδιο νόμου για τα Πνευματικά Δικαιώματα και άλλες διατάξεις βρίσκεται ήδη στη Βουλή προκειμένου να εισαχθεί το συντομότερο προς συζήτηση στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων για να ακολουθήσει η ψήφισή του στην Ολομέλεια. Το σχέδιο νόμου εισάγει ένα ολοκληρωμένο καθεστώς λειτουργίας για τη συλλογική διαχείριση στην Ελλάδα, ενσωματώνοντας ταυτόχρονα στην ελληνική έννομη τάξη την Οδηγία 2014/26/Ε.Ε. του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2014 για τη συλλογική διαχείριση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων καθώς και για τη χορήγηση πολυεδαφικών αδειών για επιγραμμικές χρήσεις μουσικών έργων στην εσωτερική αγορά.
"Είναι ένα νομοσχέδιο, το οποίο αποδείχτηκε στην πορεία από τα πιο πολύπλοκα που θα μπορούσε κανείς να φανταστεί. Εξαιτίας αυτής της πολυπλοκότητας, παρά τις συζητήσεις και τις προσπάθειες να μπει τάξη στο τοπίο των πνευματικών δικαιωμάτων, οι προηγούμενες κυβερνήσεις δεν τόλμησαν να το φέρουν προς ψήφιση στη Βουλή" τόνισε ο υπουργός Πολιτισμού, διευκρινίζοντας ότι "το τοπίο των πνευματικών δικαιωμάτων για ολόκληρη την Ευρώπη και για ολόκληρο τον κόσμο είναι ένα ανοιχτό ζήτημα, το οποίο κάθε χώρα το αντιμετωπίζει χωριστά στο πλαίσιο της Ε.Ε.", καθώς "το τοπίο γίνεται πιο πολύπλοκο δεδομένου ότι τα ηλεκτρονικά μέσα παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην αναπαραγωγή της πνευματικής δημιουργίας".
Σ' αυτό το τοπίο επιχειρείται "να μπει μια στοιχειώδης τάξη, να γίνει μια στάθμιση συμφερόντων και να φτιαχτεί ένα είδος γραμμής η οποία προφανώς όπως σε κάθε νομοσχέδιο, δεν είναι τέλεια, αλλά πιστεύουμε ότι είναι επαρκώς δίκαιη" ανέφερε ο υπουργός.
Αναφερόμενος τα επτά βασικά σημεία του νομοσχεδίου τόνισε ότι "αφορούν μηχανισμούς εποπτείας και ελέγχου, διαδικασίες για τους προσδιορισμούς αμοιβής, αλλά και για το πώς αντιλαμβανόμαστε τις διαιτησίες που απαιτούνται σε κάθε σημείο τέτοιας διαδικασίας και πως αυτές οι διαιτησίες θα οδηγούν σε αποτέλεσμα, δίνοντας όμως τη δυνατότητα προσφυγής στη Δικαιοσύνη" είπε διευκρινίζοντας ότι από "τη στιγμή που υπάρχει προσφυγή στη Δικαιοσύνη, να παραμένει εν ενεργεία η υποχρέωση του χρήστη να πληρώσει ώστε να μην περιμένει ο δημιουργός να τελειώσει μια μακρά διαδικασία για να πληρωθεί". Αφορούν επίσης το Διαδίκτυο δηλαδή τα επιγραμμικά δικαιώματα, και τον τρόπο να χορηγούνται πολυεδαφικές άδειες μουσικών έργων που διαδυκτιακά βγαίνουν από τα σύνορα της χώρας.
Κύριος κορμός του νομοσχεδίου σύμφωνα με τον υπουργό είναι "η ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του ελληνικού τοπίου. Η ιδιαιτερότητα αυτή έγγυται στο γεγονός ότι δεσπόζουσα θέση στην αγορά έχει μία εταιρεία". Διευκρίνισε ότι αν έκλεινε η ΑΕΠΙ θα έμεναν μετέωροι οι δημιουργοί μέχρι την αντικατάστασή της με άλλο φορέα.
Το νομοσχέδιο έτυχε πολλών βελτιώσεων έπειτα από πολύμηνη διαβούλευση λόγω της πολυπλοκότητάς του σημείωσε ο υπουργός, τονίζοντας ότι "ελπίζουμε να τύχει ευρύτερης αποδοχής στο Κοινοβούλιο, διότι κατά κανέναν τρόπο δεν είναι κομματικό νομοσχέδιο. Αντιθέτως, λύνει προβλήματα".
Κατά τη διαβούλευση επανεξετάστηκε η ιδέα του επιτρόπου και στο νομοσχέδιο αντικαταστάθηκε με το Εποπτικό Συμβούλιο, το οποίο θα έχει αποφασιστικές αρμοδιότητες και θα προκύπτει από τις γενικές συνελεύσεις των μελών - δημιουργών που συμμετέχουν στους ΟΣΔ και ΑΟΔ. Συγκεκριμένα, ενισχύεται ο έλεγχος των δικαιούχων - δημιουργών για τη διαχείριση των δικαιωμάτων τους από τους οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης καθώς αυξάνονται οι αρμοδιότητες της γενικής συνέλευσης, της μόνης αρμόδιας για τον διορισμό των μελών του Δ.Σ., του Εποπτικού Συμβουλίου, των ορκωτών λογιστών, την τροποποίηση του καταστατικού και τις γενικές πολιτικές που αφορούν τη διανομή, τη χρήση των εσόδων, τις κρατήσεις και τις επενδύσεις. Εισάγεται υποχρεωτική ύπαρξη Εποπτικού Συμβουλίου, το οποίο είναι αρμόδιο για τη χάραξη πολιτικής για τη διανομή οφειλόμενων ποσών, τον κανονισμό διανομής δικαιωμάτων, το αναλυτικό αμοιβολόγιο και την τιμολογιακή πολιτική, τη διάθεση και αξιοποίηση των μη διανεμητέων ποσών και τον έλεγχο εξόδων και γενικότερα των δραστηριοτήτων της Διοίκησης. Στην περίπτωση που εντοπιστεί κακοδιαχείριση από το Εποπτικό Συμβούλιο, τον τελικό λόγο, όπως είπε ο κ. Μπαλτάς, θα έχει ο υπουργός.
Επίσης, εισάγει μηχανισμούς εποπτείας ανεξάρτητων οντοτήτων διαχείρισης όπως η ΑΕΠΙ, στις οποίες ενσωματώνονται όσα προβλέπει η Οδηγία της Ε.Ε., ενώ ταυτόχρονα αυστηροποιείται το καθεστώς εποπτείας τους. Έτσι, η ΑΕΠΙ, στην οποία συμμετέχει περίπου το 95% των Ελλήνων δημιουργών, είναι υποχρεωμένη να ενημερώνει το Εποπτικό της Συμβούλιο για το αμοιβολόγιο, τη διανομή κερδών και αδιάθετων, για τη χάραξη γενικά της πολιτικής της.
Το νομοσχέδιο εισάγει παράλληλα ειδική διαδικασία προσδιορισμού αμοιβής για δημόσια εκτέλεση μουσικής σε καταστήματα και επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος. Ο καθορισμός της αμοιβής θα γίνεται συναινετικά και κατά περίπτωση ανάμεσα στους δικαιούχους και τους χρήστες. Τέλος, εισάγει μηχανισμούς προστασίας δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων στο Διαδίκτυο, ενώ θέτει μέγιστο όριο στα διαχειριστικά έξοδα των ΟΣΔ, το οποίο δεν θα υπερβαίνει το 20% των ακαθάριστων εσόδων του οργανισμού.
Στο μέρος των άλλων διατάξεων, το νομοσχέδιο απλοποιεί τις διαδικασίες χορήγησης αδειών παραχώρησης προσωρινής χρήσης αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και μουσείων για πραγματοποίηση δράσεων, εκδηλώσεων, κινηματογράφησης, απεμπλέκοντας το ΚΑΣ και διοχετεύοντας όλες τις διαδικασίες σε περιφερειακές υπηρεσίες. Καταργεί την υποχρεωτική έκδοση Υπουργικής Απόφασης μετά τη σχετική γνωμοδότηση ενώ στόχος είναι να δημιουργηθεί μια υπηρεσία που θα ρυθμίζει τέτοιου είδους ζητήματα που αφορούν συναρμοδιότητες φορέων και υπουργείων.
Παρατείνει τις μισθώσεις και παγώνει μισθώματα και εξώσεις χειμερινών και θερινών κινηματογράφων και θεάτρων διατηρητέων και μη ώς το 2020, "ώστε να προσαρμοστούν σε συνθήκες ασφάλειας", ενώ για το 1,5% από τα κανάλια για την ενίσχυση της ελληνικής κινηματογραφίας απλοποιείται και εξορθολογίζεται η νομοθεσία, καθώς τροποποιείται το άρθρο 8 του Ν. 3905/2010 και προβλέπεται και για τα συνδρομητικά κανάλια να αποδίδεται το μισό του ποσού στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και το υπόλοιπο ως διαφημιστικός χρόνος για την προώθηση κινηματογραφικών έργων. Ο υπουργός τόνισε ότι έχει ζητηθεί αναδρομικά η καταβολή του 1,5% από τα κανάλια.
Σχετικά με το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης θεσμοθετούνται οι θέσεις γενικού διευθυντή, καλλιτεχνικού διευθυντή και ενός αναπληρωτή καλλιτεχνικού διευθυντή αλλά και αυξημένες αρμοδιότητες στο Δ.Σ. του ΟΜΜΘ. Για το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο περιθώριο της συνέντευξης Τύπου ο υπουργός είπε ότι "Εκταμιεύτηκαν 14 εκατομμύρια για οφειλές των νυν ληξιπρόθεσμων χρεών προς τρίτους και αυτό που διερευνάται σε συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών, μετά και την προχθεσινή συνάντηση με τον κ. Τσακαλώτο, είναι η διαχειριστική δυνατότητα να καλυφθούν και άλλα έξοδα".
Στο νομοσχέδιο θεσμοθετείται η εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου σχετικά με φθορές ή απώλειες που μπορεί να προκληθούν σε αρχαιότητες, έργα τέχνης, έργα πολιτιστικής και ιστορικής αξίας, κινητά μνημεία τα οποία εκτίθενται εντός ή εκτός της χώρας. Έτσι, δεν θα γίνεται ασφαλιστική κάλυψη από ιδιωτικές εταιρίες, με αποτέλεσμα μεγάλη εξοικονόμηση πόρων. Τέλος, θεσμοθετούνται το εικαστικό βραβείο “Γιάννης Μόραλης” και η διαδικασία επιλογής της εθνικής συμμετοχής στην Μπιενάλε της Βενετίας.
