Περισσότερο και από χειμαρρώδης ο Μίκης Θεοδωράκης στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου για το πιο πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο «Διάλογοι στο λυκόφως, 50 συνεντεύξεις» (εκδόσεις Ιανός), η οποία δόθηκε χθες στο σπίτι του, απέναντι από την Ακρόπολη. Αν και, όπως είπε ο ίδιος, «μέχρι τα ενενήντα η φωνή βγαίνει, μετά όχι», ο μεγάλος συνθέτης παραμένει μαχητικός, με το κοφτερό μυαλό και τις τολμηρές, κάποτε ακόμα και προκλητικές για τους πολλούς απόψεις του, τις οποίες δεν διστάζει να διατυπώσει μετά παρρησίας. Δίπλα του ο τυπικά συντονιστής της συζήτησης Νίκος Καρατζάς, του Ιανού, και ο Μίμης Ανδρουλάκης, ο οποίος έχει γράψει τον πρόλογο του βιβλίου.
Για το βιβλίο ο Μίκης είπε ότι «οι συνεντεύξεις χρονολογούνται από το 2003 μέχρι και πέρυσι, κατά τη διάρκεια δηλαδή του λυκόφωτός μου, το οποίο είναι φυσικός νόμος όπως και για κάθε άλλον. Φοβάμαι όμως ότι το δικό μου λυκόφως είναι και αυτό του λαού και της χώρας μας και φυσικά κάθε λυκόφως το ακολουθεί μια νύχτα η οποία για εμένα είναι και σε αυτή την περίπτωση αναπόφευκτη. Ο ελληνικός λαός είναι έξυπνος, φιλότιμος και φυσικά αγωνιστής και το έχει αποδείξει πάρα πολλές φορές και με το αίμα του. Σήμερα όμως είναι κατακερματισμένος, καθένας μόνος του και οι περισσότεροι έχουν παραιτηθεί από κάθε προσπάθεια να αλλάξουν τα πράγματα».
Αναφέρθηκε εκτενώς στην Ευρώπη λέγοντας: «Ήμουν ο πρώτος οπαδός στην Ελλάδα της ιδέας της ουσιαστικά ενωμένης Ευρώπης. Στις δεκαετίες του '60 και του '70 και ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του αντιδικτατορικού αγώνα η Ευρώπη εκτιμούσε, θαύμαζε και υποστήριζε τους Έλληνες στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό. Πρώτα οι Γερμανοί και μετά όλοι οι υπόλοιποι. Προσωπικά κυκλοφορούσα στο Παρίσι χωρίς διαβατήριο και όχι μόνον κανείς δεν με ενοχλούσε αλλά όλοι με αναγνώριζαν και με χαιρετούσαν. Τώρα όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει δραματικά, η σημερινή Ευρώπη δεν έχει καμία σχέση με την τότε. Όλες ανεξαιρέτως οι κυβερνήσεις είναι υπάλληλοι των μεγάλων τραπεζών, που συνήθως είναι αμερικανικές, αγγλικές ή γερμανικές».
Για τη Σπίθα, το κίνημα που ίδρυσε το 2009, είπε ότι «με τη Σπίθα προσπάθησα να αποτρέψω τις επερχόμενες εξελίξεις και όχι να δημιουργήσω ένα ακόμα κόμμα, αλλά δεν εισακούσθηκα από τις αριστερές πολιτικές δυνάμεις στην έκκλησή μου για ενότητα και η εμφάνιση του κινήματος των Αγανακτισμένων στη συνέχεια μάς αφαίρεσε κάθε δυναμική και τελικά με πρόδωσαν και οι ίδιοι οι συνεργάτες μου. Πολιτικοί και λαός δυστυχώς δεν καταλαβαίνουν ότι δεν ωφελεί η αλλαγή του χρώματος του τρένου αφού όλα οδηγούν κατευθείαν στο κέντρο του ιστού της θανατηφόρας αράχνης, αλλά χρειάζεται να αλλαχθούν οι ράγες».
Στο πλαίσιο της συνολικής αποτίμησής του των πολιτικών και των χειρισμών της τελευταίας δεκαπενταετίας, ο Μίκης Θεοδωράκης άσκησε κριτική και στην κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ αναφέροντας ότι "δεν μπορείς να αναμετρηθείς μ' αυτούς λέγοντας ‘θα σκίσω τα Μνημόνια'" και προσθέτοντας ότι "ο Γιάνης Βαρουφάκης πήγε σε ανθρώπους με πρωτοφανή έλλειψη ορθολογισμού". Είπε μάλιστα ότι γι' αυτό αρνήθηκε την όποια συμμετοχή του αλλά ακόμα και την πρόταση για την Προεδρία της Δημοκρατίας που του είχε γίνει κάποια στιγμή από τον Μανώλη Γλέζο. Στον τελευταίο μάλιστα είχε απαντήσει αστειευόμενος: «Έχω έτοιμο τον τάφο μου, δεν μπορώ να τον αλλάξω τώρα για να προσθέσω μέλλων Πρόεδρος Δημοκρατίας»!
Ο Μίμης Ανδρουλάκης παραμερίστηκε μεν καταρχήν από τον Μίκη με το χιουμοριστικό «δεν χρειάζεται να μιλήσει ο Μίμης», αλλά στη σύντομη τοποθέτησή του μάλλον έδωσε τον καλύτερο επίλογο λέγοντας: «Όσες φορές και αν έχει βιογραφηθεί και αυτοβιογραφηθεί ο Μίκης, θα επανέρχεται πάντα, ξανά και ξανά για τις επερχόμενες γενεές, που κάθε μια θα προσθέτει τη δική της σελίδα στο βιβλίο του».
ΘΑΝΟΣ ΜΑΝΤΖΑΝΑΣ
