"Επαναστάσεις γίνανε πολλές στον κόσμο, μόνο η επανάσταση της αγάπης δεν έγινε ποτέ, γι' αυτό και απέτυχαν όλες οι άλλες, γι' αυτό η πρόταση για πολιτισμό και στον βαθμό που ο κόσμος προσβλέπει σ' αυτόν, μπορεί να προκύψει μια καινούργια αναγέννηση", λέει ο Μήτσος Κασόλας. Με αφορμή το καινούργιο του βιβλίο "Το μέλλον είναι πίσω μας" που κυκλοφορεί από τις "Εκδόσεις των συναδέλφων". Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που αντλεί τη θεματική του γύρω από τον ρόλο του δημιουργού - καλλιτέχνη στην εποχή των επιταγών της αγοράς και επιχειρεί να αναδείξει τη δυναμική του πολιτισμού. "Ο πολιτισμός περιέχει ανθρωπιά, αγάπη, αλληλεγγύη, αληθινή πρόοδο, συγκολλητικές δυνάμεις που χωρίς αυτές δεν μπορεί να έχει καλύτερο παρά χειρότερο μέλλον η ανθρωπότητα" επισημαίνει ο γνωστός συγγραφέας μιλώντας για την κομβικής σημασίας συμβολή του πολιτισμού στις ζωές, τις σχέσεις και την οπτική των ανθρώπων.
Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη
* "Το μέλλον είναι πίσω μας" τιτλοφορείτε το τελευταίο σας βιβλίο. Δεν είναι μόνο ένα μυθιστόρημα, αλλά και ένα δοκίμιο για τον πολιτισμό, όπως το χαρακτηρίζετε. Ποιο είναι το επίκεντρο του στοχασμού σας;
Να αποκτήσουν άποψη για τον πολιτισμό, όχι μόνο οι αναγνώστες αλλά κυρίως οι πολιτικές μας εξουσίες, τα πολιτικά μας κόμματα, τα οποία στο σύνολό τους δεν έχουν πολιτιστική πολιτική. Ο πολιτισμός γίνεται πάντα στη φρασεολογία τους "η βαριά βιομηχανία της χώρας" ενώ ο πολιτισμός δεν είναι βιομηχανία. Είναι η πολιτιστική πορεία ενός λαού και ενός τόπου. Και επειδή κατά την άποψή μου είμαστε όλοι οι Έλληνες παιδιά χρόνιας δεξιάς παιδείας και νοοτροπίας, γι' αυτό και ο τόπος μας, μην έχοντας αληθινή παιδεία και επαρκή γνώση της ιστορίας μας, φυραίνει ολοένα και στον πολιτικό της χώρο. Για μένα η έλλειψη πολιτιστικής παιδείας και γνώσης της ιστορίας χρεώνει πρώτιστα την Αριστερά για να αποκτήσει σε βάθος πολιτιστική πολιτική. Γιατί χωρίς τον πολιτισμό μια χώρα, και ειδικά η Ελλάδα, δεν μπορεί να προχωρήσει. Και κατά την άποψή μου, η Αριστερά χωρίς πολιτιστική πολιτική, χωρίς ουσιαστική δημοκρατία και παιδεία, δεν μπορεί να προχωρήσει. Ειδικά η Αριστερά, αν δεν αποκτήσει τα προαπαιτούμενα αυτά, θα είναι αναγκασμένη να υπηρετεί τις κατεστημένες δυνάμεις και να τις αναπαραγάγει.
Έρχομαι στο ερώτημα γιατί ο τίτλος του βιβλίου είναι "Το μέλλον είναι πίσω μας". Ο πολιτισμός του τόπου μας, χιλιάδες χρόνια, είναι αυτός που επέζησε τον ελληνικό λαό μέχρι σήμερα. Και αυτός ο αρχαίος μας πολιτισμός έδωσε τη σκυτάλη στον νεότερό μας, και στον χώρο των γραμμάτων και στον χώρο των τεχνών. Αυτός είναι το βαθύτερο πρόσωπο του τόπου μας και αυτόν όφειλε η οικονομία μας να έχει ως παράμετρό της προκειμένου να δει προκοπή η χώρα. Η μεγάλη δύναμη και αίγλη των Ελλήνων μέσα στη διαχρονική τους πορεία είναι αυτός ο αξιακός τους πολιτισμός, που συνέβαλε τα μέγιστα στο να προκύψει η Αναγέννηση. Πιστεύω πως επειδή σχεδόν όλοι οι -ισμοί, χριστιανισμός, καθολικισμός, μουσουλμανισμός, βουδισμός, κομμουνισμός, σοσιαλισμός κ.λπ. έχουν φάει τα ψωμιά τους και ό,τι ήταν να δώσουν από την άποψη του καλού το έδωσαν, τώρα μοιάζει η ανθρωπότητα ή καλύτερα οι διευθύνοντες τα κοινά να μην έχουν προτάσεις στο πώς μπορεί να πορευτεί από 'δω και πέρα ο κόσμος παρά κάτω. Δεν μπορεί να πορευτεί, κατά τη γνώμη μου, χωρίς μια καινούργια αφήγηση.
* Ποια είναι αυτή η αφήγηση, κατά τη γνώμη σας;
Η αφήγηση αυτή δεν μπορεί να είναι άλλη από τον πολιτισμό. Ο πολιτισμός περιέχει ανθρωπιά, αγάπη, αλληλεγγύη, αληθινή πρόοδο, συγκολλητικές δυνάμεις που χωρίς αυτές δεν μπορεί να έχει καλύτερο παρά χειρότερο μέλλον η ανθρωπότητα. Το βιβλίο οικοδομείται με βάση αυτή τη συλλογιστική και αυτή προτείνει ως λύση στα ανθρώπινα αδιέξοδα. Σήμερα μάλιστα που η ανθρωπότητα είναι γονατισμένη γιατί το 1% κατέχει τον πλούτο του 90% περίπου των χεριών των ανθρώπων και της γης.
* Αυτό είναι ο καπιταλισμός και μια πραγματικότητα που βιώνουμε πολλές δεκαετίες. Ένα βιβλίο θεωρείτε πως μπορεί να παρέμβει σ' αυτή τη συνθήκη;
Νομίζω ότι και ένα βιβλίο με θέμα αιχμής τον πολιτισμό μπορεί να βρει απήχηση και μάλιστα όταν δεν είναι μόνο το δικό μου βιβλίο που θίγει αυτά τα θέματα του πολιτισμού. Απλώς εγώ θέλω να συμβάλω προς την κατεύθυνση να ανακαλύψουμε την τεράστια δύναμη που έχει ο πολιτισμός για μια καλύτερη ζωή των ανθρώπων.
* Ο ήρωάς σας επιχειρεί να γράψει ένα ολοκληρωμένο βιβλίο για τον πολιτισμό, ωστόσο δεν καταφέρνει να το ολοκληρώσει. Αυτά ήθελε να πει στο άγραφο βιβλίο του;
Ένα μέρος απ' όλα αυτά και συγχρόνως να καταδείξει πως αυτό που του ζητήθηκε, δηλαδή να γράψει ένα άλλο βιβλίο στο οποίο θα φαινόταν ενεργέστερα ότι ο συγγραφέας δεν πουλάει την ψυχή του για να γράψει ένα βιβλίο που θα εξυπηρετούσε και θα πολλαπλασίαζε τη δύναμη ενός μεγάλου αντιπροσώπου του καπιταλιστικού κόσμου. Στην ουσία ο συγγραφέας - ιεροφάντης αρνείται να πουλήσει την ψυχή του, δηλαδή τον πολιτισμό του, προκειμένου να γλιτώσει από τον θάνατο που επικρέμαται πάνω του. Κατά κάποιο τρόπο η χρήση του μύθου του Φάουστ δίνει την ευκαιρία στον ιεροφάντη να πει κάτι διαφορετικό απ' αυτό που πραγματεύεται ο Γκαίτε στο ομώνυμο έργο του. Ο σατανάς στην περίπτωσή μας δεν ζητάει την ψυχή του ήρωα αλλά το πνεύμα του. Ζητάει δηλαδή την πνευματική υποταγή του προκειμένου να υπηρετηθούν τα μεγαλόπνοα, κερδοσκοπικά εκδοτικά κίνητρα του εργοδότη του.
* Ο συγγραφέας είναι άμοιρος ευθυνών;
Ο συγγραφέας φέρει τεράστια ευθύνη απέναντι στον τόπο του και τη γλώσσα του. Σ' αυτόν τον τόπο οφείλει να δίνει αναφορά και να μην σιτίζεται στις κουζίνες των εκάστοτε εξουσιών, να μην υπηρετεί δηλαδή τις ματαιόδοξες βλέψεις του αλλά τις αξίες που βοηθάνε στην επικοινωνία των ανθρώπων. Τελειώνοντας θέλω να πω ότι δεν ξέρω να σας πω τι ακριβώς είναι η αγάπη αλλά χωρίς αυτήν ο κόσμος γκρεμίζεται. Επαναστάσεις γίνανε πολλές στον κόσμο, μόνο η επανάσταση της αγάπης δεν έγινε ποτέ, γι' αυτό και απέτυχαν όλες οι άλλες, γι' αυτό η πρόταση για πολιτισμό και στον βαθμό που ο κόσμος προσβλέπει σ΄αυτόν, μπορεί να προκύψει μια καινούργια αναγέννηση. Κι αυτή η πολιτιστική αναγέννηση πρέπει να είναι το όραμα και η πρόταση της Αριστεράς και όχι μόνο της Αριστεράς. Τέλος, όταν ο καπιταλισμός με την υποκουλτούρα του έχει μεγαλύτερα ετήσια κέρδη απο τις βιομηχανίες των όπλων του αντιλαμβάνεται κανείς τι οφείλει να γνωρίζει και να πράττει η Αριστερά για να έχει ξανά προσδοκίες ο κόσμος.
