Μιλήσαμε σε προηγούμενο σημείωμά μας για την ανάγκη χάραξης πολιτικής βιβλιοθηκών στη χώρα μας. Οι περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εντάσσουν την εθνική πολιτική βιβλιοθηκών τους στον πολιτικό σχεδιασμό για την Παιδεία και τον Πολιτισμό. Πώς θα μπορούσαν άλλωστε να μην το κάνουν, τη στιγμή που οι βιβλιοθήκες αποτελούν τον κυριότερο πυλώνα άσκησης κρατικής πολιτικής σε αυτά τα πεδία; Στην Ελλάδα, και σε αυτό το πεδίο, έχουμε μείνει πολλά χρόνια πίσω. Είναι καιρός λοιπόν να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε πώς θα χαράξουμε εθνική πολιτική και ποια βήματα είναι αυτά που θα μας βοηθήσουν να την υλοποιήσουμε ταχύτερα.
Ένα βασικό χαρακτηριστικό των βιβλιοθηκών είναι ότι οι περισσότερες εξ αυτών μπορούν να ομαδοποιηθούν με διάφορα κριτήρια. Είτε με γνώμονα τη συλλογή τους, είτε το επιδιωκόμενο κοινό που εξυπηρετούν, είτε τον φορέα που τις καλύπτει. Με τη χρήση της τεχνολογίας σήμερα οι «ομάδες» αυτές των βιβλιοθηκών μπορούν πολλαπλά να ωφεληθούν. Για παράδειγμα, ενιαίοι ή κοινοί βιβλιογραφικοί κατάλογοι μπορούν από τη μια μεριά να απεγκλωβίσουν τους εργαζόμενους σε αυτές από την επαναληπτική καταλογογράφηση των ίδιων βιβλιογραφικών πηγών και ταυτόχρονα να προσφέρουν σε ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον τους βιβλιογραφικούς τους καταλόγους, επιτρέποντας έτσι την πληροφόρηση των χρηστών τους για τις πηγές και το πού βρίσκονται. Μια τέτοια προσπάθεια υλοποιεί εδώ και χρόνια ο Σύνδεσμος των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών με πολύ αξιόλογα αποτελέσματα.
Η οργάνωση λοιπόν των ομοειδών βιβλιοθηκών σε άτυπα ή τυπικά δίκτυα είναι πλέον κάτι αναγκαίο και ταυτόχρονα ελάχιστα δαπανηρό, που προσφέρει πολλαπλά οφέλη στους πολίτες. Μπορούμε να σκεφτούμε αυτό το απλό παράδειγμα για τις βιβλιοθήκες των ελληνικών νοσοκομείων. Υπάρχουν σπουδαίες και μεγάλες συλλογές στα ελληνικά νοσοκομεία. Έχουν δε το πλεονέκτημα ότι εποπτεύονται από το ίδιο υπουργείο, έχουν ομοειδή συλλογές και το ίδιο επιδιωκόμενο κοινό. Πόσο χρήσιμο θα ήταν αν οι βιβλιοθήκες αυτές συνεργάζονταν μόνιμα σε ένα οριζόντιο δίκτυο θεσμοθετημένο. Μπορούμε να σκεφτούμε πόσο χρήσιμο θα ήταν για το ιατρικό έργο που επιτελούν, για την έρευνα αλλά και ταυτόχρονα πόσο οικονομικό θα ήταν, ούτως ώστε να μην επικαλύπτονται οι συλλογές τους και να απελευθερώνονται οικονομικοί πόροι για την περαιτέρω ανάπτυξή τους. Ίσως και για τον εμπλουτισμό τους με νέες υπηρεσίες, όπως η βιβλιακή υποστήριξη των ίδιων των ασθενών και των συνοδών τους τις ατελείωτες ώρες που αρκετές φορές χρειάζονται να ξοδέψουν σε ένα νοσοκομείο.
Δράσεις που, περισσότερο από οικονομικούς πόρους, απαιτούν χάραξη πολιτικής με στόχους. Με επίκεντρο την ανάπτυξη και τους ανθρώπους. Και τις βιβλιοθήκες στον πραγματικό τους ρόλο, του αρωγού του πολίτη στην καθημερινότητά του.
Καλλίμαχος
