Της Κωστούλας Τωμαδάκη
Σαββατοκύριακο, πριν τις εκλογές . Στην ταράτσα του βιβλιοπωλείου Ατλαντίδα στην καλντέρα της Οίας, ο, ελληνικής καταγωγής, γεννημένος στη Νέα Υόρκη, συγγραφέας, Ντέιβιντ Σεντάρις και ο βραβευμένος Αμερικανός ποιητής Μπίλι Κόλινς, καλεσμένοι του 4ου Φεστιβάλ Λογοτεχνίας και Τέχνης στη Σαντορίνη, παίρνουν τη σκυτάλη από τους Σώτη Τριανταφύλλου, Αμάντα Μιχαλοπούλου και Αύγουστο Κορτώ για να ανεβάσουν τη θερμοκρασία στα ύψη.
Οι καρέκλες έχουν στηθεί από νωρίς και ο Κρεγκ Γουόλτσερ, διοργανωτής του 4ου Φεστιβάλ Λογοτεχνίας και Τέχνης και ψυχή του βιβλιοπωλείου, Ατλαντίδα, έχει φροντίσει σχολαστικά και την παραμικρή λεπτομέρεια, όπως τα χριστουγεννιάτικα φωτάκια που ρίχνουν ατμοσφαιρικές σκιές στους απέναντι λευκούς τοίχους.
"Η γιαγιά μου; Έμοιαζε με μαύρο σύννεφο. Τρόμαζε τον κόσμο" "Αν μου λείπει η Αμερική; Όχι. Νομίζω ότι σαράντα χρόνια που έζησα εκεί ήταν αρκετά" .
Σαρωτικός και εχθρός του καθωσπρεπισμού, ο συγγραφέας του "Γυμνού", του "Μια σχεδόν φυσιολογική οικογένεια" και του πρόσφατου "Ας συζητήσουμε για το διαβήτη και τις κουκουβάγιες" εκδ. Μελάνι, ανεβαίνει στη σκηνή εισπράττοντας δυνατά χειροκροτήματα από τους θεατές που σπρώχνονται για μια θέση στην ταράτσα.
Ο δρόμος του Σεντάρις είναι η μυθοπλασία και αυτό το γνώριζε από μικρό παιδί. Με "αναιδή" ζωντάνια διηγείται κομμάτια της ζωής του, υπογραμμίζοντας τον παραλογισμό τής καθημερινότητας με ιδιαίτερα καυστικό τρόπο. Σαν γνήσιος παραμυθάς ο Σεντάρις αφήνει πίσω του τη συμβατική απαγγελία, δραματοποιώντας πάνω στη σκηνή, - ταράτσα του βιβλιοπωλείου την οικογενειακή υπόθεση.
Η φυσική θεατρικότητά του ξεχειλίζει καθώς ρίχνει λοξές ματιές στις σημειώσεις του, με το μάτι και το σώμα ενορχηστρωμένα σε μια καλά σχεδιασμένη παράσταση. Ο Σεντάρις δεν φοβάται να αναμετρηθεί με το κοινό που έχει πλημμυρίσει το κεντρικό καλντερίμι της Οίας.
Από την πρώτη ώς την τελευταία λέξη, ο συγγραφέας του "Ντελίριουμ" ανοίγεται προς την κοινωνία, αλλάζοντας τα δεδομένα εντός του δημοσίου χώρου, ανεβάζοντας ωμά τους χαρακτήρες επί σκηνής, καλώντας το κοινό να κοιτάξει πρόσωπο με πρόσωπο το πεδίο των ηθών της οικογενειακής κουλτούρας.
Ο μονόλογος του αφηγητή "σπάει" από τις διαφορετικές φωνές, τις φράσεις του συμπρωταγωνιστή -πατέρα, της μάνας, της αδελφής, που γίνονται δομικό σημείο της παρουσίασης.
Όση ώρα ο Σεντάρις διαβάζει τους καυστικούς μονολόγους του, το κοινό παρεμβαίνει δυναμικά, σχολιάζοντας και χειροκροτώντας σκέψεις, συναισθήματα, εντυπώσεις μιας άγρυπνης συνείδησης.
Με εντελώς διαφορετικό τρόπο μαστιγώνει τη σκέψη και τις αισθήσεις μας, την Κυριακή το βράδυ, ο ποιητής Μπίλι Κόλινς, αφήνοντας μια γλυκόπικρη μελαγχολία καθώς πέφτει η αυλαία του τριήμερου Φεστιβάλ.
Ονειροβατώντας στο χείλος του ρομαντισμού, αγγίζοντας φορές - φορές, το τραγικό, αλλά πάντοτε με ένα χιούμορ σωτήριο, ο δαφνοστεφής ποιητής των ΗΠΑ (2001-2003) μετακινεί τα πιόνια του - λέξεις με χιούμορ και ευφυΐα. Η ποίηση του Κόλινς σε υποβάλλει στο "μαρτύριο" του ψυχρού και του θερμού, ενώ την ίδια στιγμή σου κλείνει το μάτι.
"Τους ζητώ να πάρουν ένα ποίημα / και να το σηκώσουν κόντρα στο φως / σαν έγχρωμη διαφάνεια / ή να κολλήσουν τ' αυτί τους στην κυψέλη του. / Λέω ρίξτε ένα ποντίκι μέσα σ' ένα ποίημα / και προσέξτε πώς ψάχνει να βρει την έξοδο...".
Σχεδόν μεσάνυχτα. Το κοινό δεν έχει όρεξη να φύγει. Συνωστισμός μπροστά από τους πάγκους με τα βιβλία. "Οι Έλληνες μπορεί να ξαφνιάζονται όταν βλέπουν τέτοιες παρουσιάσεις σε μικρές πόλεις. Οι ξένοι όμως είναι συνηθισμένοι σε τέτοιες διοργανώσεις. Κι άλλωστε, δεν είναι φυσικό σε έναν τόπο γεμάτο αρχαιότητες, έναν τόπο ευλογημένο από την τέχνη" υποστηρίζει ο Αμερικανός δημοσιογράφος και κριτικός Γουίλιαμ Λούκας, προσθέτοντας ότι "τις φετινές παρουσιάσεις του βιβλιοπωλείου Ατλαντίδα θα μπορούσε να τις δει κάποιος, όχι, απλώς, στην Αθήνα αλλά και σε άλλες μεγαλουπόλεις και διεθνή κέντρα τέχνης".
