Ένας δικός μας άνθρωπος, ξεχωριστός αρθρογράφος της "Αυγής", ο γνωστός ποιητής, δοκιμιογράφος και έγκριτος μεταφραστής Γιώργος Μπλάνας τιμήθηκε με το Βραβείο Μετάφρασης Έργου Ξένης Λογοτεχνίας σε ελληνική γλώσσα για τη μετάφραση του έργου Ζωή και Πεπρωμένο του Βασίλι Γκρόσμαν, ενώ το Βραβείο Μετάφρασης Έργου Ελληνικής Λογοτεχνίας σε Ξένη Γλώσσα απονεμήθηκε ομόφωνα στην Birgit Hildebrand για τη μετάφραση της συλλογής διηγημάτων Κάτι θα γίνει, θα δεις του Χρήστου Οικονόμου, που είχε αποσπάσει το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος για το 2011. Η Επιτροπή των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης για μια ακόμα φορά δεν απονέμει το Βραβείο Απόδοσης Έργου της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας στα Νέα Ελληνικά.
"Πρόκειται για αριστουργηματικό έργο" επαναλαμβάνει διαρκώς ο Γιώργος Μπλάνας και δηλώνει για τη βράβευση της μετάφρασής του: "Ευχαριστώ πολύ την επιτροπή για την τιμή που μου έκανε και την ευγνωμονώ γιατί με την ενέργειά της αυτή υπογράμμισε τη σημασία ενός λογοτεχνικού αριστουργήματος το οποίο έχει ιδιαίτερη σημασία για το ανθρώπινο μέλλον γενικώς και ειδικώς για την Ελλάδα σε μια στιγμή που υψώνει επιτέλους το ηθικό της ανάστημα".
Μεταφραστικός άθλος η μεταφορά στην ελληνική του επικού μυθιστορήματος του Βασίλι Γκρόσμαν Ζωή και Πεπρωμένο αποτέλεσε για τον Γιώργο Μπλάνα "μια πρόκληση να αντιμετωπίσω την τραγωδία του 20ού αιώνα σε όλο της το πραγματολογικό και φιλοσοφικό βάθος, διότι το βιβλίο αυτό, με αφορμή την πολιορκία του Στάλιγκραντ, μπαίνει στην ουσία του ναζισμού και του σταλινισμού, ενώ παράλληλα περιγράφει με λεπτομέρειες τη ζωή ανθρώπων από πολύ διαφορετικές κοινωνικές τάξεις, εθνότητες και νοοτροπίες". Ακριβώς λόγω της φύσης του έργου ο μεταφραστής αφιέρωσε περισσότερο από ένα χρόνο εντατικής εργασίας όπου κλήθηκε να αντιμετωπίσει ζητήματα απόδοσης από ορολογίες σχετικές με τις πολεμικές επιχειρήσεις, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, την κοινωνική και κομματική δομή της Σοβιετικής Ένωσης, την ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης και τη ζωή στις πόλεις και την ύπαιθρο. Ωστόσο όπως μας λέει ο Γιώργος Μπλάνας το αντίτιμο το εισέπραξε αμέσως και καθ' ολοκληρίαν από το ίδιο το κείμενο. "Η αποζημίωσή μου ήταν η διαυγής σκέψη, η εκφραστική απλότητα, ο βαθύς ανθρωπισμός και η ποιητική γοητεία του Βασίλι Γκρόσμαν".
Το εντυπωσιακό στοιχείο στο έργο του Γκρόσμαν, κατά τον μεταφραστή του, είναι ότι "ασκεί βαθιά κριτική στη σοβιετική κοινωνία αλλά και στους κομματικούς μηχανισμούς χωρίς ωστόσο να δαιμονοποιεί κανέναν, ούτε το κόμμα ούτε τους ανθρώπους. Σκύβει με κατανόηση πάνω από τη σκέψη και τις ενέργειες των ανθρώπων και δείχνει ότι η τραγωδία του ολοκληρωτισμού έχει την πηγή της στον φόβο και στην αδυναμία των ανθρώπων να πάρουν στα χέρια τους τη ζωή τους".
Το έργο γράφτηκε στη δεκαετία του '60 και λίγο πριν τον θάνατο του Γκρόσμαν, το 1965, κατασχέθηκε από την Κα Γκε Μπε, ως "μια ακόμα πυρηνική κεφαλή στραμμένη προς τη Σοβιετική Ένωση" όπως δήλωσε ο κομισάριος επί των Πολιτιστικών της κυβέρνησης Χρουτσώφ. Το έργο φυγαδεύτηκε στο εξωτερικό από τον Ζαχάρωφ σε μορφή μικροφίλμ και εκδόθηκε σε μια πρώτη ατελή μορφή το 1981 στη Ζυρίχη. Μετά το 1989 σταδιακά συμπληρωνόταν από το άνοιγμα των αρχείων της Κα Γκε Μπε ώσπου το 2013 ο "φάκελος Γκρόσμαν" και οι δεκάδες χιλιάδες σελίδες που περιείχε παραδόθηκε στο υπουργείο Πολιτισμού της Ρωσίας. Έτσι η διεθνής λογοτεχνική κοινότητα και οι αναγνώστες ήρθαν σε επαφή με ένα από τα σημαντικότερα έργα του 20ού αιώνα. Το Ζωή και Πεπρωμένο, είναι μια οικογενειακή σάγκα, της οποίας οι τύχες διασταυρώνονται με τις τύχες του 20ού αιώνα.
Σύμφωνα με το σκεπτικό βράβευσης της Επιτροπής, "ο Γκρόσμαν ευτύχησε στα χέρια του Γιώργου Μπλάνα που απέδωσε, πέραν όλων των άλλων, και τον ρυθμό του κειμένου στο οποίο η ποιητικότητα εναλλάσσεται με έναν λιτό, δημοσιογραφικό λόγο που καταγράφει τα γεγονότα με όρους χρονογραφήματος".
Αντίστοιχα για τη μετάφραση της Birgit Hildebrand στο Κάτι θα γίνει θα δεις η Επιτροπή σημειώνει ότι "είναι προσεγμένη στην κάθε της λεπτομέρεια και αποδίδει με επιτυχία το πρωτότυπο αντιμετωπίζοντας με δημιουργικό τρόπο τις μεταφραστικές δυσκολίες. Συμβάλλει, έτσι, στην προβολή της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής στο εξωτερικό".
