Στο σχολείο των Κορυσχάδων, εκεί όπου συνήλθε η Κυβέρνηση του Βουνού (Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης), ανάμεσα στις μορφές οι οποίες κυριαρχούν στις τοιχογραφίες -που προσπάθησε να καταστρέψει το παρακράτος της Δεξιάς- είναι αυτή του εθνεγέρτη αγωνιστή Ρήγα Φεραίου.
«Έλληνες φοιτητές, σημαιοφόροι των ωραίων αγώνων για δημοκρατία και εθνική ανεξαρτησία, συνεχιστές των ηρωϊκών παραδόσεων της ελληνικής νεολαίας και του φοιτητικού κινήματος. Ο Ρήγας Φεραίος σας καλεί στο νέο προσκλητήριο της Ελλάδας».
Αυτό το απόσπασμα από την ιδρυτική διακήρυξη - ντοκουμέντο της Πανελλήνιας Αντιδικτατορικής Οργάνωσης Σπουδαστών (ΠΑΟΣ) «Ρήγας Φεραίος» (27 Δεκεμβρίου 1967) έχετε τη δυνατότητα να το αγγίξετε και να το αναγνώσε στο βιβλιοπωλείο των εκδόσεων Θεμέλιο. Φιλοξενείται στο πλαίσιο της έκθεσης «Από τον Εμφύλιο στη Χούντα», η οποία, λόγω του υψηλού ενδιαφέροντός της, παρατείνεται ώς και το Σάββατο 9 του μήνα.
Περιστρέφεται γύρω από δύο νέες εκδόσεις του Θεμέλιου, συμβατές με το θέμα της έκθεσης, με την υπογραφή του συγγραφέα και κινηματογραφιστή Θανάση Σκρουμπέλου: το μυθιστόρημα «Το δίκοχο του Μίμη» και το χρονικό με μυθοπλαστικά στοιχεία «Οι κόκκινοι φίλοι μου».
Το πρώτο -αφιερωμένο στην μνήμη του Μίμη Δεσποτίδη- διαχειρίζεται την τραγωδία της Αριστεράς από τα χρόνια του Εμφύλιου έως και τη Μεταπολίτευση. Το δεύτερο είναι μία συγκινημένη και συγκινητική αναφορά, από πρώτο χέρι, για τον ρόλο που έπαιξε η αντιδικτατορική οργάνωση «Ρήγας Φεραίος».
Ο επισκέπτης θα σταθεί στις πρωτότυπες απολογίες των συλληφθέντων, αγρίως βασανισθέντων και φυλακισθέντων κατά τη διάρκεια δικών, οι οποίες έχουν ονομαστεί ως «Δίκες του Ρήγα Φεραίου». Ξεκίνησαν στις 20 Δεκεμβρίου 1968 μπροστά στο Έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών και, όπως ήταν αναμενόμενο, το αρνητικό μήνυμα για τη χούντα πέρασε τα σύνορα της ελληνικής επικράτειας και απέκτησε τα χαρακτηριστικά διεθνούς καταγγελίας. Διαβάσαμε τις υπογραφές των πρώτων "Ρηγάδων" Γιάννη Καούνη, πρώτου γραμματέα της οργάνωσης, Νίκου Κιάου, Παύλου Κλαυδιανού, Θανάση Αθανασίου, Νίκου Γιανναδάκη, Κώστα Γιούργου, Πόπης Τζεμπελίκου.
Το εικαστικό μέρος αυτής της σημαίνουσας έκθεσης, στοιχειοθετείται υποστηρικτικά από τις πρώτες μήτρες δέκα αφισών του «Ρήγα Φεραίου» διά χειρός Θανάση Σκρουμπέλου και Δημήτρη Λογοθέτη. Συνομιλούν με έργα εκείνης εποχής, φιλοτεχνημένα από τους Γιάννη Βαλαβανίδη, Κυριάκο Κατζουράκη, Γιάννη Ψυχοπαίδη, Χρόνη Μπότσογλου -μαζί με την Κλεοπάτρα Δίγκα ανήκαν στην Ομάδα Νέων Ελλήνων Ρεαλιστών.
Παράνομα φύλλα της εφημερίδας «Η Αυγή» και τεύχη του περιοδικού «Θούριος», τρικ και αφίσες του Πατριωτικού Αντιδικτατορικού Μετώπου (ΠΑΜ), αλλά και δύο δεσεύρετα λευκώματα («Το Λεύκωμα του Ρήγα Φεραίου 1967-1974», έκδοση Ρήγας Φεραίος και Αρχείο Παράνομου Αντιστασιακού Εντύπου '67-'74, έκδοση ΚΚΕ Εσωτερικού) είναι μόνο ορισμένα από τα πρωταγωνιστικά τεκμήρια.
Αυτονόητο το αφιέρωμα στο Θεμέλιο στην εκδοτική σημαία της ριζοσπαστικής και αριστερής παρέμβασης στον χώρο του βιβλίου και του πολιτισμού γενικότερα, εδώ και πενήντα δύο χρόνια. Με την υπογραφή του αειθαλούς Θόδωρου Μαλικιώση, ο οποίος μοιράζεται το πάθος του για το υψηλής θεματικής και αισθητικής βιβλίο με τις κόρες του Άννα και Δέσποινα.
Βασίλης Καλαμάρας
Info:
"Από τον Εμφύλιο στη Χούντα"
Βιβλιοπωλείο των εκδόσεων Θεμέλιο (Σόλωνος 84, τηλ.: 2103608180).
Ώρες λειτουργίας: Τετάρτη, Σάββατο (10 π.μ. - 3 μ.μ.) και Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή (10 π.μ. - 8 μ.μ.).
