Από τις 24 Απριλίου έως τις 12 Ιουνίου εκτυλίσσονται στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη οι 11ες «Ελληνικές Μουσικές Γιορτές». Επιστέγασμά τους αποτελεί η πρώτη παρουσίαση, έπειτα από 80 χρόνια και σε συναυλιακή μορφή στο Θέατρο «Ελληνικός Κόσμος» του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού (Πειραιώς 254, Τετάρτη 29/04), της όπερας «Μάρκος Μπότσαρης» του Επτανήσιου συνθέτη Παύλου Καρρέρ. Η αναβίωση αυτή κατέστη δυνατή χάρη στη νέα ενορχήστρωση της όπερας από τον αρχιμουσικό Βύρωνα Φιδετζή, που έχει και τη μουσική διεύθυνση του γεγονότος.
Συνέντευξη στον Κυριάκο Λουκάκο
* Μαέστρο, πόσο σημαντική είναι η «ανάσταση» μιας όπερας όπως ο «Μάρκος Μπότσαρης» τόσο για την εμβάθυνση της κατανόησής μας σε σχέση με την ιστορική σημασία της Επτανησιακής Σχολής όσο και αναφορικά με τον εν γένει εμπλουτισμό του εγχώριου λυρικού δραματολογίου;
H απάντηση είναι διττή: Πιστεύω ότι η σημασία της Επτανησιακής Σχολής δεν είναι απλώς ιστορική, αλλά πρώτα αισθητική, καθώς προσωπικά διαπίστωσα την αξία της μέσω της έρευνας και της πράξης και επιπλέον δυνητικά κοινωνική, καθότι, εντασσόμενη η αξία αυτή στο σύστημα της εγκυκλίου παιδείας, θα έχει πολλά να προσφέρει στη συλλογική μας καλαισθησία.
* Ένα μεγάλο κώλυμα για την αναβίωση μελοδραμάτων του Καρρέρ αλλά και του Σαμάρα είναι ότι για διάφορους λόγους δεν τα διαθέτουμε πλέον σε ενορχηστρωμένη μορφή, μορφή που εσείς αποδώσατε και πάλι στον «Μάρκο Μπότσαρη». Ποια προβλήματα χρειάστηκε να αντιμετωπίσετε στην πορεία αυτού του επιτεύγματος;
Δεν θα μιλούσα περί επιτεύγματος, αλλά μάλλον περί εγχειρήματος, το οποίο μέλλει να αποδειχθεί επιτυχές ή μη. Συνοπτικά, η προσπάθειά μου απέβλεπε στο να κινηθώ κατά το δυνατόν εντός του ύφους του συνθέτη. Γι' αυτό χρησιμοποίησα και σχετικά μικρή ορχήστρα, κατά το πρότυπο του Καρρέρ σε όπερές του που έχω μελετήσει κι έχω ήδη διευθύνει, όπως η Κυρά Φροσύνη, η Δέσπω και Μαραθών - Σαλαμίς.
* Οι περισσότεροι αγνοούν ότι ο δημοφιλής «Γερο - Δήμος» δεν είναι δημοτικό τραγούδι, αλλά άρια από τον «Μάρκο Μπότσαρη». Πώς εκτιμάτε την προοπτική επανασύνδεσης του σύγχρονου Έλληνα με την εθνική λυρική του παράδοση μέσα από αναβιώσεις σαν κι αυτή;
Αυτό είναι καίριο ζήτημα εθνικής Παιδείας και καλλιέργειας. Είναι συνεπώς έργο βαθύτατα πολιτικό. Μέσα στον 20ό αιώνα είδαμε χώρες που παρ' όλη τη φτώχεια και την ανέχεια που τις ταλαιπωρούσε, έδωσαν τεράστιο βάρος στη βαθύτερη μόρφωση και τη συλλογική καλλιέργεια των λαών τους. Δυστυχώς, συχνά σ' εμάς οι οργανισμοί Πολιτισμού είτε δρουν στο επίπεδο του θεαθήναι είτε φυτοζωούν. Στην περίπτωση της όπερας, ο μόνος σχετικός με το είδος θεσμός της πατρίδας μας είναι η Εθνική Λυρική Σκηνή. Άρα σ' αυτήν πέφτει μεγάλο μέρος της ευθύνης για την ανάδειξη και κυρίως για την εμπέδωση στη συλλογική μας συνείδηση, εκτός των αριστουργημάτων του διεθνούς ρεπερτορίου, και της ελληνικής όπερας. Όταν διανοητές του επιπέδου του Χ. Γιανναρά αποφαίνονται ότι "η όπερα δεν έχει σχέση με το DNA του Έλληνα", έχω την εντύπωση ότι η διαχρονική διαχείριση του θέματος από την ΕΛΣ δεν ήταν αποτελεσματική.
* Με δεδομένο ότι έχετε διατελέσει πρώτος αρχιμουσικός της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, αλλά και με την ιδιότητα του ακάματου ερευνητή της ελληνικής μουσικής, πόσο αισιόδοξος είστε για το μέλλον σε σχέση με τις ορχήστρες μας σε καιρό τόσο βαθιάς και παρατεταμένης οικονομικής κρίσης;
Δείτε: οι ορχήστρες, τα θέατρα, οι εκδοτικοί οίκοι και ό,τι σχετίζεται με την ουσία του Πολιτισμού αποτελούν σήμερα τα ξύλινα τείχη της ύπαρξής μας. Με τα σχολειά μαζί, αυτά θα απαντήσουν στο βαθύτερο υπαρξιακό μας πρόβλημα, αν δηλαδή θα επιβιώσουμε ως λαός με διακριτή πολιτισμική οντότητα ή αν θα "υπάρξουμε" στο προσεχές μέλλον απλώς ως καταναλωτικός πληθυσμός μετρίου επιπέδου.
