Οι βιβλιοθήκες μας είναι γεμάτες με βιβλία για τους πρόσφυγες που ήρθαν στην χώρα μας στις αρχές του 20ού αιώνα κυρίως. Πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, τον Πόντο, την Καππαδοκία. Το ταξίδι τους αυτό ιστορείται σε χιλιάδες σελίδες που βρίσκονται στα φιλόξενα ράφια των βιβλιοθηκών μας. Και μάλιστα έχουμε και ειδικές βιβλιοθήκες, όπως το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών λόγου χάριν, που οι συλλογές τους αναπτύσσονται γύρω από αυτόν τον θεματικό άξονα.
«Η Βιβλιοθήκη του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, με περίπου 16.000 τίτλους βιβλίων και περιοδικών εντύπων, ελληνικών και ξένων, είναι η μοναδική στην Ελλάδα εξειδικευμένη στις μικρασιατικές σπουδές. Ταξινομημένη γεωγραφικά σύμφωνα με την ίδια λογική που διέπει και τη συγκρότηση του Αρχείου Προφορικής Παράδοσης, περιλαμβάνει παλαιά σπάνια βιβλία που καλύπτουν θεματικά ολόκληρο τον γεωγραφικό χώρο της Μικράς Ασίας, εκδόσεις στην καραμανλίδικη γραφή και ειδικές συλλογές βιβλίων» διαβάζουμε στην ιστοσελίδα της.
Άλλη σημαντική βιβλιοθήκη είναι αυτή της Εστίας της Νέας Σμύρνης. «Η βιβλιοθήκη της Εστίας Νέας Σμύρνης είναι εθνικού, ιστορικού, πολιτιστικού, λαογραφικού και κυρίως μικρασιατικού περιεχομένου και αριθμεί περί τους 60.000 τίτλους, εκ των οποίων οι 40.000 είναι ιστορικού και πολιτιστικού περιεχομένου και οι 20.000 μικρασιατικού περιεχομένου, οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι τεκμήρια σπάνια, μοναδικά, μεγάλης ιστορικής και πολιτιστικής αξίας, στα οποία εντρυφούν εκατοντάδες ερευνητές και μελετητές ετησίως, οι οποίοι ενδιαφέρονται επιπλέον και για την ιστορική και πολιτιστική δραστηριότητα του ελληνισμού της Ανατολής» διαβάζουμε στη δική τους ιστοσελίδα.
Βιβλιοθήκες λοιπόν αφιερωμένες στους πολιτισμούς των χαμένων πατρίδων, αφιερωμένες στους πολιτισμούς των νέων πατρίδων. Βιβλιοθήκες που αποθησαυρίζουν το δράμα της προσφυγιάς. Και μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα τους εαυτούς μας, τους προγόνους μας, τους γύρω μας, τον κόσμο. Βιβλία, μαρτυρίες, τεκμήρια που περιγράφουν τους δρόμους των προσφύγων. Ήταν τότε κάποια άλλη πολεμική σύγκρουση που εξανάγκασε ανθρώπους να αφήσουν για πάντα τους προγονικούς τόπους και να αναζητήσουν σωτηρία στα γύρω κράτη. Πρόσφυγες που κινήθηκαν, για να γλιτώσουν, σε χώρες όπως η Συρία. Και η χώρα αυτή άνοιξε τις πόρτες της και πρόσφερε τα λιγοστά της ψυχής της στους κατατρεγμένους. Η Συρία ως σωτήριο διάλειμμα στους δρόμους της προσφυγιάς. Άλλοι έφυγαν για την Ελλάδα, άλλοι για την Αμερική ή την Αυστραλία. Άλλοι, όπως οι Ασσύριοι, έμειναν και έκαναν τη Συρία τη νέα τους πατρίδα.
Πόσα θαυμαστά πράγματα μπορείς να μάθεις στα ράφια των βιβλιοθηκών! Δεν θέλει πολλές ώρες στα αναγνωστήριά τους για να καταλάβεις ότι ο Σύρος πρόσφυγας σήμερα είναι ο παππούς σου! Ή είναι αυτός που έδωσε ένα ποτήρι νερό στη γιαγιά σου!
Καλλίμαχος
