Η περυσινή επέτειος των είκοσι ετών από τον σχηματισμό τους βρήκε τους Υπόγεια Ρεύματα να αλλάζουν για μιαν ακόμα φορά τη σύνθεση τους με τον κιμπορντίστα Μάριο Τσάγκαρη, τον μπασίστα Νίκο Γιούσεφ και τον ντράμερ Τάσο Πέππα να την συναποτελούν πλέον μαζί με τον μόνο παρόντα από το ξεκίνημα τους, τον ιδρυτή του γκρουπ Γρηγόρη Κλιούμη. Πριν λίγο καιρό και έξι ολόκληρα χρόνια μετά τον προηγούμενο κυκλοφόρησαν τον όγδοο κατά σειρά (χωρίς live, συλλογές κ.λπ.) δίσκο τους «20.14». Πρόκειται για ένα διπλό CD που το πρώτο μέρος του («20») περιλαμβάνει επανεκτελέσεις παλαιότερων κομματιών τους και το δεύτερο («14») ένα νέο κύκλο τραγουδιών με δυναμικό, ηλεκτρικό και ευπρόσδεκτα φρέσκο ήχο τα οποία δεν διστάζουν να θέσουν το χέρι επί των τύπων των ήλων της ακόμα υφιστάμενης κρίσης αλλά και να ανιχνεύσουν τις εξίσου οδυνηρές αιτίες της. Ο βασικός συνθέτης, στιχουργός, κιθαρίστας και τραγουδιστής και αναπόφευκτα ηγετική φυσιογνωμία του γκρουπ Γρηγόρης Κλιούμης μας μίλησε για αυτό το album αλλά και για την συνολική τεχνική του να επιβιώνεις ως μουσικός αλλά και σαν άνθρωπος...«υπόγεια»! Μην ακολουθώντας απαραίτητα οποιοδήποτε «ρεύμα», όσο ισχυρό και αν είναι αυτό...
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΘΑΝΟ ΜΑΝΤΖΑΝΑ
Πριν απ' όλα τι σας έκανε να επανηχογραφήσετε όλα αυτά τα παλαιά τραγούδια που πρώτα βάλατε σε δύο διαφορετικά LP βινυλίου και στη συνέχεια στο πρώτο CD του νέου δίσκου;
Δεν τα επανηχογράφησα μόνος μου, το κάναμε με το συγκρότημα, με τον Τάσο, τον Νίκο, τον Μάριο και την πολύ υψηλού επιπέδου ηχοληψία και επιμέλεια του Πασχάλη Κολέντση. Η αφορμή για τις επανεκτελέσεις αυτών των είκοσι τραγουδιών είναι προφανώς τα ισάριθμα χρόνια που έκλεισε το σχήμα το 2014, ο λόγος όμως είναι πολύ πιο πρακτικός και προέκυψε από την ανάγκη μας να τα φέρουμε στα μέτρα μας έτσι ώστε να συνεχίσουμε να περνάμε καλά όταν τα παίζουμε.
Δεν πρέπει να υπάρχει άλλο ελληνικό συγκρότημα που να έχει αλλάξει τόσα μέλη επί είκοσι χρόνια αλλά διατηρώντας πάντα το ίδιο όνομα! Είστε τόσο πολύ συναισθηματικά δεμένος μαζί του, υπάρχει κάποιος άλλος λόγος για αυτό; Δεν σας πέρασε τέλος πάντων από το μυαλό ότι αυτή τη φορά ήταν μια πολύ καλή ευκαιρία για να κυκλοφορήσετε τον πρώτο σας δίσκο ως πλέον Γρηγόρης Κλιούμης;
Υπάρχει και ψάξε το! Στη δική μας περίπτωση - για την οποία μπορώ να ξέρω καλύτερα από όλους – πάντως αυτό που ισχύει είναι η ανάγκη μας να λειτουργούμε εντός ομάδας με όλα όσα αυτό σημαίνει, με τις υποχωρήσεις, με τις συγκρούσεις, με την ελευθερία και με την δημοκρατία. Ενα συγκρότημα – ιδανικά - είναι ένα πείραμα δημοκρατίας με αποτέλεσμα κάτι το οποίο έχει και ένα άλλο επίπεδο πέραν των μονάδων που το απαρτίζουν, μια νέα οπτική που προκύπτει από τις οπτικές τεσσάρων περίεργων τύπων. Το να κάνω ένα δίσκο ως Γρηγόρης Κλιούμης δεν με έχει προκαλέσει ποτέ, είναι κάτι που θεωρώ πολύ εύκολο για τα γούστα μου, η διαδικασία θα ήταν αφόρητα μοναχική και δεν το γουστάρω καθόλου!
Θα λέγατε ότι η μουσική σας παραμένει rock με ελληνικό στίχο ή έχει πια μετασχηματιστεί σε κάτι άλλο;
Η μουσική που παίζω με τα Υπόγεια Ρεύματα είναι η μουσική των Υπογείων Ρευμάτων τα οποία κάνουν τραγούδια και πάντα αυτό έκαναν. Πάντα ήμασταν μια ομάδα από μουσικούς και συνθέτες που έπαιζαν τα τραγούδια τους γιατί αυτό μας ήταν πιο εύκολο και πιο ενδιαφέρον, τα τραγούδια και η διάθεσή μας κάθε φορά μας οδηγούσαν και μας μετασχημάτιζαν.
Με ποια ελληνικά γκρουπ ή και μεμονωμένους δημιουργούς νιώθετε να είστε πιο κοντά;
Με δημιουργούς που δεν θα τους έλεγες και διάσημους γιατί τα media έκαναν γνωστούς όσους τα κολάκεψαν και τα χάιδεψαν και εγώ - όπως και οι υπόλοιποι του συγκροτήματος - αυτό δεν το κατάφερα ποτέ. Οπως καταλαβαίνεις νιώθουμε πιο κοντά με τους ομοίους μας, σε διαβεβαιώνω πάντως ότι γνωριζόμαστε προσωπικά με ελάχιστους.
Γιατί αλήθεια αλλάξατε την τελευταία σύνθεση της μπάντας που μάλλον ήταν και εκείνη η οποία είχε μακροημερεύσει περισσότερο; Και πώς αποφασίσατε να αποχωριστείτε ειδικά τον επί τόσα χρόνια βασικό συνοδοιπόρο σας Κώστα Παρίσση;
Για να το ξεκαθαρίσουμε αυτό, δεν έχω αλλάξει ποτέ καμία σύνθεση των Υπογείων Ρευμάτων! Την έχουν αλλάξει κατά καιρούς οι επιλογές, η ανάγκη, ο θάνατος, η ζωή και άλλα τέτοια πράγματα που κανείς δεν περιμένει μα πάντα έρχονται. Ο λόγος που ο Κώστας δεν συμπορεύεται πια μαζί μας, όπως και άλλοι που κατά καιρούς έχουν αποχωρήσει, είναι οι επιλογές που κάνει η ομάδα. Στην περίπτωση του ήταν η επιλογή των υπολοίπων τριών να πάμε τον ήχο μας κάπου που ο Κώστας δεν ήθελε να πάει και - όπως πριν ο μπασίστας Απόστολος Καλτσάς - προτίμησε να προχωρήσει στα δικά του πράγματα, όπως και ήδη κάνει. Επίσης έχε υπόψη σου ότι κανένας ουσιαστικά δεν φεύγει από τα Υπόγεια Ρεύματα, όλοι έρχονται, φεύγουν, ξανάρχονται και ξαναφεύγουν...
https://www.youtube.com/watch?v=dAmjdqlqePE
Με ποια κριτήρια επιλέξατε τα δύο νέα μέλη; Και τι σας έκανε να συμπεριλάβετε και keyboards, πράγμα που σημαίνει ότι ένα συγκρότημα το οποίο οι περισσότεροι το ήξεραν σαν κιθαριστικό απομένει με μια μόνον αντί δύο κιθάρες και την οποία μάλιστα παίζει πλέον ο τραγουδιστής και αρχηγός τους;
Δεν πιστεύω στην λογική του session μουσικού και άρα δεν επιλέγω κανέναν. Ο Τάσος είναι στα Υπόγεια Ρεύματα για δώδεκα χρόνια τώρα, ο Νίκος είναι κολλητός και κατά καιρούς αντικαταστάτης μπασιστών η συμμετέχει με το μουσικό πριόνι του εδώ και είκοσι δύο, ο Μάριος παλαιότερα ήταν στο γκρουπ τέσσερα (‘03 – '07) και ήδη έχει γράψει αρκετά κομμάτια. Επίσης δεν έχει σημασία τι όργανο παίζεις αλλά ποιος είσαι!
Θα μπορούσατε να φανταστείτε τη σύνθεση αυτή να κάνει για παράδειγμα τη συνεργασία με τον Θάνο Μικρούτσικο ή πρόκειται για ένα εντελώς νέο, όχι μόνον ως προς τα πρόσωπα αλλά και την μεθοδολογία σχήμα, το οποίο προφανώς λειτουργεί και με εντελώς διαφορετικό τρόπο;
Χωρίς δεύτερη σκέψη για τον συγκεκριμένο άνθρωπο - αλλά και σε κάθε άλλη περίπτωση - πολύ δύσκολα γιατί τα πρόσωπα που πλέον αποτελούν το γκρουπ φέρνουν και μια νέα «μεθοδολογία» και αυτή πλέον είναι πιο σοβαρή και στιβαρή από ότι παλαιότερα που παίξαμε και με τον Νταλάρα και με τον Πανούση! Κάτι δηλαδή που τώρα δεν θα κάναμε σε καμία περίπτωση...
https://www.youtube.com/watch?v=IJDJCE3SAjY
Είναι η ιδέα μου μόνον ή ο δίσκος αυτός ακούγεται σαν ο πιο ηλεκτρονικός που κάνατε ποτέ;
Σίγουρα η ιδέα σου, είναι ο πιο ηλεκτρικός και πιο ρυθμικός! Ο πιο ηλεκτρονικός μας δίσκος είναι το «Μικρά Που ‘Ναι Τα Όνειρα» που είχε κυρίως φτιαχτεί με υπολογιστές.
Τα νέα τραγούδια γράφτηκαν κατά τα τελευταία και χειρότερα χρόνων της κρίσης και με μιαν έννοια αποτυπώνουν το κλίμα τους;
Τα περισσότερα ναι αλλά υπάρχουν και αρκετά παλαιότεροι στίχοι που με κάποιο τρόπο κατάφεραν να είναι επίκαιροι στο μυαλό μας.
Γενικότερα βλέπετε να υπάρχει διέξοδος από την κρίση; Ή μήπως θεωρείτε ότι φτάσαμε ήδη σε αυτήν με το αποτέλεσμα των πρόσφατων εκλογών;
Υπάρχουν πολλές διέξοδοι από την κρίση, αρκεί να διαλέξεις κάποια και να προχωρήσεις. Λύση και η δραχμή, λύση και το ευρώ, λύση και η ρήξη, λύση και ο συμβιβασμός μα τελικά πρέπει απλά να διαλέξεις με ποιους θα πας και ποιους θα αφήσεις.
Τι ελπίζετε αλλά και τι περιμένετε από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ;
Ελπίζω να είναι με εμάς και να αφήσει τους άλλους....
Μιλήστε μας λίγο και για τον δίσκο που κάνατε πρόσφατα με τον Δημήτρη Μητσοτάκη.
Με το Δημήτρη και τους Ενδελέχεια ξεκινήσαμε από τις ίδιες παρέες και από τις ίδιες γειτονιές, ήταν φυσικό να γράψουμε μαζί ιδίως τώρα που είμαστε πάλι γείτονες και, μαζί με τον καφέ, ανοίγαμε τον υπολογιστή στον οποίο μελοποιούσαμε και ενορχηστρώναμε ένα κύκλο στίχων του Δημήτρη που μας έδιναν ήδη την εικόνα μιας ολοκληρωμένης δουλειάς, ήταν χαλαρά και όμορφα και το αποτέλεσμα εξέπληξε και εμάς τους ίδιους.
Και τα σχέδια σας για τη συνέχεια, τουλάχιστον για το υπόλοιπο της χρονιάς;
Απλά να είμαι δημιουργικός μέσα στο συγκρότημα, να παίζουμε τις μουσικές μας και να είμαστε υγιείς.
Απλές ανθρώπινες επιθυμίες δηλαδή που όμως είναι και οι ουσιωδέστερες και τελικά οι σημαντικότερες...
