Ονομάζονται "Lapiztola". Το όνομά τους προέρχεται από ένα λογοπαίγνιο μεταξύ των λέξεων μολύβι και πιστόλι. Αυτό ακριβώς έκαναν πριν από εννιά χρόνια, όταν πρωτοεμφανίστηκαν στους δρόμους και τους τοίχους της Οαχάκα του Μεξικού. Έκαναν όπλο τα μολύβια τους ή, πιο συγκεκριμένα, τα χρώματά τους. Το 2006, οι δυο νεαροί γραφίστες, η Rosario Martínez και ο Roberto Vega, παράτησαν τα τι σερτ που σχεδίαζαν, και βγήκαν στους δρόμους μαζί με τους δασκάλους ενώνοντας τις φωνές τους με τη λαϊκή αντίδραση απέναντι στη κυβέρνηση της χώρας. Έκτοτε, ζωγραφίζοντας στον δρόμο, αναδεικνύουν της πληγές της χώρας τους.
Η διαφθορά από το εμπόριο ναρκωτικών, η χρήση γενετικά μεταλλαγμένου καλαμποκιού, η οδύνη των μανάδων που περιμένουν χρόνια ολόκληρα να θάψουν τα εξαφανισμένα παιδιά τους βρέθηκαν στο στόχαστρο του χρωστήρα τους. Σε ένα σοκαριστικό τους γκράφιτι μια μητέρα, που περιμένει τον εξαφανισμένο γιο της, αγκαλιάζει μια φιγούρα που αποτελείται από ένα σμήνος περιστεριών. Κάπως έτσι ο Ροσάριο και ο Μαρτίνες πυροβολούν το κακό.
Και λίγο αργότερα, όταν η πανίσχυρη συμμορία "Zέτα" άρχισε να δολοφονεί όσους ιδιοκτήτες μαγαζιών αρνούνταν να πληρώσουν προστασία, πολλοί Μεξικανοί κλειδώθηκαν στα σπίτια τους φοβούμενοι τα αντίποινα. Ως απάντηση οι "Lapiztola" έφτιαξαν μια εγκατάσταση που έδειχνε πουλιά να δραπετεύουν από το κλουβί τους και να πετούν προς την ελευθερία μέσα από ένα παράθυρο, την ώρα που τα παρακολουθούσε ένα μικρό αγόρι.
Εξίσου συμβολικό είναι και ένα άλλο γκράφιτι που υπογράφουν, στο οποίο το πρόσωπο ενός εξαγριωμένου νέου είναι περιτριγυρισμένο από πέταλα και εμπνέεται από τον στίχο του Πάμπλο Νερούδα που λέει ότι "μπορείς να κόψεις όλα τα λουλούδια, αλλά δεν μπορείς να εμποδίσεις την Άνοιξη να έρθει".
Άλλωστε και η Μαρτίνες το λέει καθαρά όταν μιλάει για την τέχνη της. "Το να βάψεις έναν τοίχο κόκκινο λέει πολύ περισσότερα από μία αφίσα. Είναι αυτό που έλεγαν παλιά οι άνθρωποι: 'μια κραυγή πάνω στον τοίχο'".
Πολύ γρήγορα η φήμη τους ξεπέρασε τα σύνορα της χώρας τους και τα έργα τους άρχισαν να προκαλούν το διεθνές ενδιαφέρον. Τον περασμένο μόλις Φεβρουάριο έργα τους εκτέθηκαν σε γκαλερί του Λονδίκου.
Τους θυμηθήκαμε με αφορμή όλη αυτήν τη συζήτηση που έχει φουντώσει γύρω από το γκράφιτι που καλύπτει το Πολυτεχνείο. Δεν ξέρουμε αν οι "Lapiztola" επεμβαίνουν με τα δικά τους γκράφιτι πάνω σε ιστορικά κτήρια της χώρας τους, αν δηλαδή η τέχνη τους καλύπτει, φιμώνει ή πληγώνει προγενέστερα έργα τέχνης. Δεν ξέρουμε αν θα πλήγωναν ένα εμβληματικό κτήριο όπως το Πολυτεχνείο, προς χάριν της δικής τους έκφρασης. Αναμφίβολα όμως η τέχνη τους φωνάζει τόσο δυνατά που δεν σε αφήνει να κλείσεις τα αφτιά.
Πόλυ Κρημνιώτη
