Δύο διανοούμενοι στο υπουργείο Πολιτισμού, μάλλον δεν το έχουμε ξαναζήσει τα τελευταία πολλά χρόνια. Ο στιβαρός λόγος του υπουργού Παιδείας, Πολιτισμού και Θρησκευμάτων Αριστείδη Μπαλτά και του αναπληρωτή υπουργού Πολιτισμού Νίκου Ξυδάκη, με τις σαφείς διευκρινίσεις του πρώτου ότι η συγχώνευση των δύο υπουργείων δεν συνεπάγεται υποβάθμιση του πολιτισμού, αλλά και την επισήμανση του δεύτερου ότι "εδώ βρισκόμαστε σε θέση εργασίας, όχι εξουσίας" παράλληλα με αιχμές για τη διαχείριση της Αμφίπολης, μαζί με τα μηνύματα του υφυπουργού Αθλητισμού Σταύρο Κοντονή "προς όλες τις κατευθύνσεις" σε σχέση με τον τομέα του, έδωσαν χθες το μεσημέρι τον τόνο και το πλαίσιο δράσης της νέας πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου στο αμφιθέατρο της οδού Μπουμπουλίνας κατά την τελετή παράδοσης - παραλαβής. Και οι τρεις σημείωσαν το γεγονός ότι υπήρξε η συγκεκριμένη τελετή, δεδομένου ότι "τις προηγούμενες ημέρες διαπιστώσαμε μη ευγενικές διαδικασίες παράδοσης, που εκθέτουν τη χώρα διεθνώς", όπως επισήμανε ο Αριστείδης Μπαλτάς.
Γεμάτο ήταν το αμφιθέατρο του υπουργείου Πολιτισμού, κυρίως από εργαζομένους, στελέχη του υπουργείου και θεσμικούς εκπροσώπους. Παρούσα η απερχόμενη πολιτική ηγεσία, με τον κ. Τασούλα να παρουσιάζει το έργο επί ημερών του, να επιχειρεί να δικαιολογήσει τη στάση του πρώην πρωθυπουργού να μην παραδώσει στον νυν Αλέξη Τσίπρα , λέγοντας ότι θεωρεί πως "έγινε άλλη συνεννόηση, η οποία δεν ετηρήθη", και επιπλέον να αφήνει αιχμές για τη συγχώνευση του υπουργείου Πολιτισμού με το Παιδείας υποστηρίζοντας ότι "το υπουργείο Πολιτισμού είναι σαφώς προτιμότερο και αποτελεσματικότερο όταν δραστηριοποιείται αυτοτελώς και όχι όπως ξεκινά τώρα, υπαγόμενο σε άλλους φορείς και δομές". Βεβαίως, έλαβε αμέσως την απάντηση από τον υπουργό Αριστείδη Μπαλτά, ο οποίος τόνισε ότι "επ' ουδενί δεν πρέπει να θεωρηθεί η σε εισαγωγικά συγχώνευση ως πράξη υποβάθμισης του Πολιτισμού ως προς την Παιδεία αλλά, αντίθετα, ως πράξη αναγνώρισης της σημασίας του Πολιτισμού μέσω και των σχέσεών του με την Παιδεία. Είναι τελείως προφανές ότι Παιδεία χωρίς Πολιτισμό δεν έχει κανένα νόημα, Πολιτισμός χωρίς Παιδεία είναι επίσης χωρίς νόημα. Πολιτισμός είναι το όλον, άρα θα ήταν οξύμωρο να προσπαθήσουμε να υποβαθμίσουμε το όλον συνδέοντας το μέρος που είναι οι μορφές εκπαίδευσης και οι μορφές παιδείας".
Ο Αριστείδης Μπαλτάς επισήμανε ότι η κυβέρνηση "θέλει να είναι μια κυβέρνηση ρήξης και ανατροπής, εντός ενός πλαισίου συνέχειας της Ελλάδας, του πολιτισμού, του ελληνικού κράτους", και διευκρίνισε πως εντάσσεται σ' αυτό το πλαίσιο η θέση του υπουργείου Πολιτισμού. "Το υπουργείο δεν μπορεί ποτέ να είναι η προβολή της κρατικής αντίληψης περί τέχνης και πολιτισμού, δεν μπορεί να προβάλει το γούστο ή τις επιλογές σε ανθρώπους του εκάστοτε υπουργού. Το υπουργείο Πολιτισμού είναι παροχή μέσων, ουδέτερα, χωρίς επιβολή γούστου, κανόνων ή αισθητικών προτιμήσεων, προκειμένου να αναπτυχθεί η αίσθηση της δημιουργικότητας που έχουμε όλοι όταν μπλέκουμε σε πολιτισμικές διαδικασίες" είπε και επικέντρωσε στους "ισχυρούς κρατικούς θεσμούς που πρέπει να διατηρηθούν, στους επαγγελματίες του πολιτισμού", κυρίως όμως στην "εκπαίδευση, στη διάχυση και κυρίως στην εκ των κάτω ανάπτυξη του πολιτισμού".
Επικέντρωσε στην προγραμματική δέσμευση της κυβέρνησης ότι "τα υπουργεία είναι για να υπηρετούν τον κόσμο, όχι να τον ταλαιπωρούν, ούτε να φτιάχνουν στο εσωτερικό τους εστίες, ομάδες, και να εναλλάσσονται σε κάποιες θέσεις συμβολικής εξουσίας". Έστειλε σαφές μήνυμα στους εργαζόμενους ότι "η θέση της κυβέρνησης είναι θέση πολιτικής αχρωματοψίας". "Δεν μας ενδιαφέρει τι ψήφισε κανείς, μας ενδιαφέρει όλοι μαζί να κάνουμε μια δουλειά για να βοηθήσουμε τη χώρα να πάει παραπέρα" είπε, ενώ έδωσε έμφαση στη συνθήκη ελευθερίας και αξιοκρατίας. Κατηγορηματικός ήταν επίσης για την "απόλυτη πάταξη φαινομένων διαφθοράς και διαπλοκής, πάλι όμως με πλήρη πολιτική αχρωματοψία. Δεν κάνουμε ρουσφέτια, προσπαθούμε να φτιάξουμε κάτι καινούργιο σε ρήξη, αλλά και σε συνέχεια, και ελπίζουμε σε συνεργασία με την απερχόμενη διοίκηση του υπουργείου".
Στους ίδιους τόνους και ο αναπληρωτής υπουργός Νίκος Ξυδάκης, ο οποίος με τη δημοσιογραφική του ιδιότητα έχει υπηρετήσει επί δεκαετίες τον χώρο του πολιτισμού, επισήμανε ότι "πολιτισμός για μας είναι ότι συνετέθη στους δύο αιώνες του ελληνικού κράτους, το οποίο περιέχει την παράδοση και το σύγχρονο, περιέχει τον υψηλό και τον λαϊκό πολιτισμό, περιέχει την Ευτυχία Παπαϊωάννου, τον Τσιτσάνη μαζί με τον Ελύτη, τον Σεφέρη και τον Ρίτσο, τον Θεόφιλο μαζί με τον Μόραλη, τον Τσαρούχη και τον Παπαλουκά, και προπάντων πολιτισμός είναι η διάχυση πολιτισμού στον δημόσιο βίο". Σκιαγραφώντας την κατεύθυνση που θα ακολουθηθεί τόνισε ότι "ευθύνη μας είναι να φτιάξουμε τα υποστηρικτικά μέσα για πιο αποτελεσματική και πρωτότυπη αξιοποίηση και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, για την υποστήριξη του σύγχρονου πολιτισμού, χωρίς να ποδηγετούμε και να καθοδηγούμε, σεβόμενοι αυτονοήτως την τέχνη. Φιλοδοξία μας να δούμε πώς μπορούμε αυτόν τον αξιακό πλούτο να τον κάνουμε να συμβάλει και στην ανάπτυξη της χώρας".
Αρκούντως σαφής στην κριτική του για όσα προηγήθηκαν σχετικά με την πολιτική διαχείριση της Αμφίπολης και δίνοντας το στίγμα της νυν πολιτικής ηγεσίας, τόνισε ότι το υπουργείο "έχει τη μεγάλη αποστολή να συμπυκνώνει και να αναδεικνύει, χωρίς να ποδηγετεί, μια ταυτότητα, ένα αξιακό πλαίσιο, χωρίς να παράγει ιδεολογίες, χωρίς να κάνει ιδεολογικές και κομματικές χρήσεις της αρχαιολογίας και της Ιστορίας, κάτι που έχουμε δει στο διάβα των αιώνων και το ζήσαμε στην πρόσφατη περίοδο. Το αξιακό φορτίο του πολιτισμού είναι για να φτιάχνει πυρήνες ταυτότητας, όχι να καθοδηγεί και να υπαγορεύει. Ούτε ο ρόλος της αρχαιολογίας ή της ιστορίας ή της τέχνης είναι να οδηγεί έναν λαό σε συνθήκες και αισθήματα υπεραναπλήρωσης και κομπλεξισμού. Ούτε βέβαια στην αυτοϋποτίμηση. Να είμαστε περήφανοι γι' αυτό που είμαστε".
Κάπως έτσι ο Νίκος Ξυδάκης έσφαξε με το βαμβάκι την παρακαθήμενή του πρώην γενική γραμματέα του ΥΠΠΟΑ Λίνα Μενδώνη, η οποία, την ώρα που ευχαριστούσε για την εμπιστοσύνη και τη φιλία τους τον Ευάγγελο Βενιζέλο και τον Αντώνη Σαμαρά, προκάλεσε τις αντιδράσεις εργαζομένων που βρίσκονταν στην αίθουσα. Η Άντζελα Γκερέκου και ο Γιάννης Αδριανός παρέθεσαν τα πεπραγμένα επί θητείας τους στο υπουργείο.
Πόλυ Κρημνιώτη
