17 Νοεμβρίου 2014, στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Χαριλάου: Διαβάσαμε το βιβλίο της Μαρίας Καλογεράκη «Μαμά, τι έγινε στο Πολυτεχνείο;», μιλήσαμε για τη δημοκρατία, παρακολουθήσαμε την ταινία animation «12.410 τριαντάφυλλα για το Πολυτεχνείο», ακούσαμε μουσική του Μίκη Θεοδωράκη σε στίχους Οδυσσέα Ελύτη και Γιάννη Ρίτσου και φτιάξαμε μια κάρτα με το σύνθημα «Το Πολυτεχνείο ζει».
Κουβεντιάζαμε σε προηγούμενο σημείωμα ότι η Βιβλιοθήκη «θυμάται» μέσα από τις συλλογές της, μέσα από τους ανθρώπους που εργάζονται σε αυτήν, μέσα από τους πολίτες όλων των ηλικιών που συγκεντρώνονται σε αυτήν. Ο φυσικός χώρος της βιβλιοθήκης, λοιπόν, ως χώρος επετειακής εκδήλωσης. Συγκεντρώνει τα μέλη της κοινότητας και τα προτρέπει να κουβεντιάσουν, να συνδιαλλαγούν, να μάθουν, να συμμετάσχουν, να δημιουργήσουν. Εξ αφορμής της ημέρας, να επικυρώσει τον ρόλο της στην τοπική κοινωνία. Ή πιο απλά, να είναι αυτό που οφείλει να είναι.
Το ενδιαφέρον όμως αυτής της εκδήλωσης είναι ότι βάζει μία παράμετρο παραπάνω από την απλή επετειακή αναφορά. «...μιλήσαμε για δημοκρατία...» μας λέει το δελτίο Τύπου. Εκεί που η δημοκρατία γίνεται πράξη, εκεί που τα βιβλία στέκουν αντιμέτωπα το ένα με το άλλο, οι ιδέες συγκρούονται και κουβεντιάζουν και οι άνθρωποι, απαλλαγμένοι από κάθε προκατάληψη, αποκτούν πρόσβαση σε όλη την ανθρώπινη δημιουργία, είναι φυσικό να κουβεντιάζουμε για όλα αυτά τα θέματα. Τόσο φυσικό, όσο ο αέρας που αναπνέουμε, τόσο αυτονόητο όσο και η συλλογή των βιβλίων.
Θεμέλιος λίθος κάθε κοινωνίας είναι οι δημόσιοι χώροι όπου η δημοκρατία πραγματώνεται. Και μπορεί στην εποχή μας οι εικονικοί, ψηφιακοί χώροι να παρέχουν μία επίφαση ελευθερίας, δεν αρκούν όμως στην πραγματικότητα για να δημιουργήσουν συνειδήσεις. Συνειδήσεις δημιουργούνται στους φυσικούς χώρους, στις «αγορές», στη συμμετοχή, στην αντιπαράθεση, στη σύνθεση. Και οι λαϊκές βιβλιοθήκες είναι ο ιδανικός χώρος, θεσμοθετημένος ως τέτοιος από τη δημιουργία τους. Δεν μπορούμε λοιπόν να μιλάμε άλλο για δημοκρατία και να αγνοούμε συστηματικά τον δημόσιο χώρο που αποτελεί το μέτρο της.
Κι αν κουβεντιάζουμε για πολιτιστική πολιτική, πρέπει να αντιληφθούμε ότι οι βιβλιοθήκες είναι κάτι περισσότερο από αυτή. Είναι πολιτική. Μνήμης, πληροφόρησης, πρόσβασης, γνώσης για όλους. Υπερβαίνει τα όρια του πολιτισμού. Είναι εκπαίδευση και παιδεία. Για όλους. Και έρχεται στον νου μας το σύνθημα του Νοέμβρη για Παιδεία και Ελευθερία. Και ναι, έχουν δίκιο οι διοργανωτές της εκδήλωσης. Το «Πολυτεχνείο ζει» όσο τα αγαθά της Παιδείας και του Πολιτισμού είναι ελεύθερα προσβάσιμα σε όλους. Και όσο οι βιβλιοθήκες είναι εδώ να μας το θυμίζουν κάθε χρόνο, κάθε μέρα του χρόνου μέσα από τις υπηρεσίες τους.
Καλλίμαχος
