ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΑΠΟΣΤΟΛΗ: ΚΩΣΤΑΣ ΤΕΡΖΗΣ
Χάνα Σιγκούλα, Φατίχ Ακίν, Κόρνελ Μούντρουτσο από την Ουγγαρία και Ζέλιμιρ Ζίλνικ από τη Σερβία τα τιμώμενα πρόσωπα του φετινού και "λιτού", σε σύγκριση με το παρελθόν, 55ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης. Στο masterclass, το οποίο έδωσε χθες ο γεννημένος το 1942 Σέρβος σκηνοθέτης, Ζέλιμιρ Ζίλνικ μίλησε για την πρώτη του ταινία "Πρώιμα έργα", που γυρίστηκε το φθινόπωρο του 1968, βραβευμένη με Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου και εμπνευσμένη από τα γραπτά του Καρλ Μαρξ... Όπως είπε ο Ζέλιμιρ Ζίλνικ: «Ήταν μια εποχή αναταραχής, αλλά και αισιοδοξίας και ελπίδας. Ήταν η εποχή που το μικρό, αδύναμο Βιετνάμ αντιμετώπιζε τους Αμερικάνους, η εποχή που κυριαρχούσε το αίτημα για φυλετική ισότητα... Ήταν η εποχή που εκφράστηκε η διαμαρτυρία των νέων ενάντια στο κατεστημένο, κάτι που άλλαξε την κουλτούρα της καθημερινότητας στη δυτική Ευρώπη.
Όμως και στην ανατολική Ευρώπη καταγράφονταν 'σεισμικές δονήσεις' μετά την εισβολή των Σοβιετικών στην Τσεχοσλοβακία. Ήταν μια ελπίδα που γεννήθηκε στον κομμουνιστικό κόσμο, για μεγαλύτερη δικαιοσύνη και περισσότερα δικαιώματα των εργατών. Η γενιά μου δεν θυμόταν καταστροφές από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ζήσαμε μια εικοσαετία σχετικής προόδου, μια άνετη ζωή, και ξαφνικά η έννοια του σοσιαλισμού τέθηκε υπό αμφισβήτηση. Τότε ήμουν στα 25 μου χρόνια και συμμετείχα σε διαδηλώσεις στο Βελιγράδι. Σκεφτόμουν πώς είναι δυνατόν να αρθρώσει κάποιος με την κινηματογραφική γλώσσα τα όσα αισθανόμαστε. Έτσι κατέληξα σε αυτή την ταινία...».
Ο σκηνοθέτης, που αποτύπωσε τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας σε ταινίες όπως "Ο Τίτο ανάμεσα στους Σέρβους για δεύτερη φορά" (1994), αλλά και το ζήτημα της μετανάστευσης στο "Ευρώπη Φρούριο" (2000), επισημαίνει σήμερα πως "μπορεί οι κινηματογραφικές αίθουσες να μειώνονται και να προβάλλουν μόνο μεγάλες παραγωγές, ωστόσο έχει γεννηθεί ένα νέο σύμπαν, με τη βοήθεια των ψηφιακών μέσων και του διαδικτύου. Ζούμε σε ένα πολύ πιο πλούσιο σύμπαν νέων εικόνων, η πρόσβαση σε παλιές ταινίες μεγάλων σκηνοθετών, που για μας ήταν εξαιρετικά δύσκολη, τώρα είναι ευκολότερη.
Ο εκδημοκρατισμός σημειώθηκε κυρίως στον τομέα της διακίνησης. Εμείς είχαμε πολλούς περιορισμούς με το φιλμ των 35 χιλιοστών που είχε μεγάλο κόστος. Σήμερα, με φθηνό εξοπλισμό, με ψηφιακό μοντάζ και ψηφιακές κάμερες υπάρχουν πολλές δυνατότητες για τους νέους. Γίνονται πλήθος νέων ταινιών και ανάμεσά τους βρίσκει κανείς διαμάντια. Το μέλλον της κινούμενης εικόνας είναι λαμπρό. Όμως η παραγωγή ταινιών με χαμηλό προϋπολογισμό απαιτεί περισσότερη υπομονή και η αναγνώριση του δημιουργού περισσότερο χρόνο».
