Κυκλοφόρησε έπειτα από πολύχρονη και πρωτογενή έρευνα το Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας της Ακαδημίας Αθηνών, με 75.000 λήμματα και κατηγοριοποιήσεις σε 103 γνωστικούς τομείς. Σε 1.819 σελίδες, έχουν καταγραφεί 5.000 νεολογισμοί, πολλοί από τους οποίους αποτελούν διεθνισμούς υπό μορφή μεταφραστικών δανείων. Αναλύονται επίσης εκατοντάδες αθησαύριστοι ώς τώρα επιστημονικοί κλάδοι.
Βασικές καινοτομίες του λεξικού είναι η καθιέρωση διπλής ορθογράφησης για ορισμένες λέξεις, οι σύντομοι και ουσιαστικοί ορισμοί των λημμάτων, η αναγραφή της επιστημονικής ονομασίας ζώων και φυτών, η ενοποίηση σημασιών, η διάκριση της σημασίας από τη χρήση, η καταγραφή αυθεντικών παραδειγμάτων.
Γίνεται αναλυτική παρουσίαση των συνδυαστικών δυνατοτήτων των λέξεων, παράθεση της χρονολογίας εμφάνισης των αγγλικών και γαλλικών λέξεων, όπως και των στερεότυπων εκφράσεων. Εισάγεται για πρώτη φορά μια σειρά λεξικογραφικών καινοτομιών, οι οποίες στηρίζονται σε σύγχρονες μεταλεξικογραφικές έρευνες. Τίθεται σε νέα βάση η ετυμολογική έρευνα με την ετυμολόγηση όχι των λέξεων γενικά και αόριστα, αλλά των εκάστοτε σημασιών τους. Παρατίθενται ετυμολογίες με κριτήριο τη σημασία που αποκτά κάθε φορά η λέξη. Ο χρήστης του λεξικού αποκτά εποπτεία των εννοιολογικά συγγενών λέξεων κ.ά.
Ο γενικός γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών και επιστημονικός υπεύθυνος του έργου Βασίλειος Χ. Πετράκος σημειώνει μεταξύ άλλων στον πρόλογό του: «Η Ακαδημία με το Χρηστικό Λεξικό παρουσιάζει με συστηματικό τρόπο και επιστημονικώς εξακριβωμένα την πραγματική μορφή της νεοελληνικής, τον γλωσσικό πλούτο της και τις θαυμαστές εκφραστικές δυνατότητές της. Παράλληλα, με το Λεξικό δίδονται οι αναγκαίες λεξικογραφικές πληροφορίες για την κατανόησή της από τους Έλληνες και την εκμάθησή της από τους ξένους. Με τη σαφήνεια και την πληρότητα των στοιχείων που παρέχονται στο Λεξικό η κατάκτηση της γλώσσας γίνεται δυνατή".
Την απόφαση έκδοσης του Λεξικού έλαβε ομόφωνα η Ολομέλεια της Ακαδημίας Αθηνών τον Ιούνιο του 2003. Επιστημονικός υπεύθυνος ανέλαβε ο γενικός γραμματεύς της Ακαδημίας Νικόλαος Ματσανιώτης (2003-2010), τον οποίον διαδέχθηκε ο Βασίλειος X. Πετράκος (2010 κ.ε.). Επιστημονικός συντονιστής ορίστηκε ο καθηγητής Γλωσσολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών Χριστόφορος Χαραλαμπάκης.
Το λεξικό τιμάται στα 48 ευρώ, ενώ για φοιτητές και εκπαιδευτικούς διατίθεται στην ειδική τιμή των 35 ευρώ στο Βιβλιοπωλείο της Ακαδημίας Αθηνών, Πανεπιστημίου 25-29 (Στοά Κοραή).
