Είχε πάντα θλιμμένα μάτια και αρχοντική κοψιά. Η ευγένεια να πηγάζει, λες, από το μεδούλι του. Ήρεμος άνθρωπος, νηφάλιος. Ερχόταν αθόρυβα στην "Αυγή", άφηνε τις κριτικές του στον Γιώργο Ματζουράνη, που τότε κρατούσε τη στήλη του βιβλίου, πού και πού καθόταν κάτω στη στοά, στο καφενείο του Παναγιώτη, έπινε τον καφέ του και συζητούσε με τους ανθρώπους της εφημερίδας.
Χρόνια κριτικός βιβλίου στην "Αυγή" ο Τάκης Μενδράκος. Ποιητής, μεταφραστής και κριτικός, διέγραψε μια συνεπή πορεία στα γράμματα, αφήνοντας το αποτύπωμα ενός στοχασμού που εισβάλλει πίσω από τις λέξεις και τις εικόνες αναρωτώμενος διαρκώς για το μυστήριο της ύπαρξης, για τον άνθρωπο, τα έργα και τη βασανιστική πορεία του. Φορέας μιας πνευματικότητας και εκπρόσωπος μιας εγγράμματης ανήσυχης γενιάς, είδε τον κόσμο που τον περιέβαλλε με αυτό που λέμε τίμια ματιά και διένυσε σκληρή πορεία σε δύσκολα πεδία, στους δρόμους της γραφής και της κριτικής και στους δρόμους της Αριστεράς επίσης.
Ο Τάκης Μενδράκος έκλεισε τα μάτια προχθές το μεσημέρι στα 87 του χρόνια μετά από βραχεία ασθένεια. Τον αποχαιρετούμε σήμερα στις 4 το μεσημέρι από το Νεκροταφείο Βύρωνα.
Ο Τάκης Μενδράκος γεννήθηκε το 1927 στον Πειραιά και από το 1941 ζούσε στην Αθήνα. Φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών χωρίς να πάρει πτυχίο. Από την εφηβεία του ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία, έγραφε ποίηση, κυρίως, αλλά, σε αντίθεση με τα δοκίμια, τις μεταφράσεις και τα πεζά του, ποίηση δεν εξέδωσε παρά αργά, στην ωριμότητά του. Κρατούσε τα ποιήματά του δεμένα με μια γαλάζια κορδέλα στον πάτο της βιβλιοθήκης του. Μέχρι που τα ενεχείρισε στον Σταύρο Πετσόπουλο της "Άγρας" και μαζί με τα νέα ποιήματα προέκυψαν οι τρεις ποιητικές του συλλογές τα "Τετράστιχα της πικρής βροχής", τα "Τετράστιχα της τρελής ανέμης" και τα "Ατάκτως ερριμμένα". Η ποίησή του στοχαστική και λυπημένη, τα ποιήματά του λιτά, μικρές φόρμες με εκλεκτικές συγγένειες από τα χαϊκού και τα επιγράμματα.
Μεταφραστής των Πάουντ, Φώκνερ, Μέιλερ, Άρθουρ Καίσλερ, μετέφρασε επίσης Εβραίους και Αφρικανούς ποιητές κ.ά. Εξέδωσε τα κριτικά δοκίμια "Μικρές δοκιμές" (εκδ. Σοκόλη - Κουλεδάκη) και "Περιπλανήσεις" (εκδ. Γαβριηλίδης), ενώ στο "Εξ ακάνθων" (εκδ. Γαβριηλίδης), με υπότιτλο" Έξι μαρτυρίες κι ένα γράμμα", αποτύπωσε σε πεζό λόγο μνήμες που σιγοκαίνε κάτω από τη στάχτη του χρόνου, μνήμες που δεν τους δωρήθηκε το χάρισμα του εφησυχασμού. Εκεί διαβάζουμε για την πορεία του στην Αριστερά. Από μικρός εντάχθηκε στην Αντίσταση, συνελήφθη, εξορίστηκε στην Ικαρία και τη Μακρόνησο μαζί με τον Θεοδωράκη, τον Ρίτσο, τον Πατρίκιο. Εκεί διαβάζουμε και τη σπαρακτική σκηνή μετά τον βασανισμό του με τους συντρόφους του σε τρόμο, που τον οδήγησε τελικά να υπογράψει δήλωση.
Από το 1973 ασκούσε μόνιμα την κριτική της λογοτεχνίας και την άσκησε ως "υψηλό λειτούργημα, γιατί παίζει μεσολαβητικό ρόλο ανάμεσα στον συγγραφέα και τον αναγνώστη", όπως έλεγε όταν τον ρωτούσαν την άποψή του για την κριτική. Κριτικά άρθρα και δοκίμιά του δημοσιεύτηκαν στην "Επιθεώρηση Τέχνης", τα "Κριτικά Φύλλα", τη "Διαγώνιο", τη "Λέξη", το "Δέντρο", το "Διαβάζω", τα "Γράμματα και Τέχνες", τον "Πόρφυρα", τα "Επίκαιρα", το "Αντί" κ.ά. και στις εφημερίδες "Η Πρώτη" και "Η Αυγή". Ήταν από τα ιδρυτικά μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων, η οποία με ανακοίνωσή της εξέφρασε τα συλλυπητήρια της.
Π.Κρ.
