Ακέραιο το μαρμάρινο κεφάλι της ανατολικής Σφίγγας, με ελάχιστη θραύση στη μύτη, αποκαλύφθηκε στην ανασκαφή στον Τύμβο Καστά της Αμφίπολης. Το κεφάλι εντοπίστηκε 15 εκατοστά κάτω από το μαρμάρινο κατώφλι του τέταρτου χώρου, έχει ύψος 60 εκατοστά και, σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, "ταυτίζεται και αποδίδεται στον κορμό της ανατολικής Σφίγγας". "Πρόκειται για γλυπτό εξαιρετικής τέχνης", σημειώνει το υπουργείο, προσθέτοντας ότι "στρέφεται προς την είσοδο και φέρει πόλο" (κάλυμμα κεφαλής), ενώ "στο κάτω μέρος του λαιμού του σώζεται ακέραιη η διατομή της έδρασης στον κορμό της, έχει κυματιστούς βοστρύχους, που φέρουν ίχνη κόκκινου χρώματος, οι οποίοι πέφτουν στον αριστερό ώμο της, ενώ συγκρατούνται από λεπτή ταινία". Βρέθηκαν επίσης θραύσματα από τα φτερά των Σφιγγών.
Σύμφωνα με επιστημονικούς κύκλους, με την αποκάλυψη της πολύ όμορφης κεφαλής της Σφίγγας μάλλον ανατρέπεται οριστικά η θεωρία στην οποία τόσο πολύ επέμενε το υπουργείο, ότι το μνημείο είναι ασύλητο και ότι το χώμα συσσωρεύτηκε για τη σφράγιση του την περίοδο της κατασκευής του. Στην αντίθετη περίπτωση δεν θα βρισκόταν το κεφάλι και τα θραύσματα από τα φτερά εντός του μνημείου, κάτω από τόσο όγκο χώματος και σε τόση απόσταση από την είσοδο του μνημείου.
Η ανασκαφική εργασία, σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, "το περασμένο Σάββατο και προχθές, πραγματοποιήθηκε σε όλη την επιφάνεια στο εσωτερικό του τέταρτου χώρου του μνημείου (4,5Χ6μ.) και σε βάθος μέχρι 5,20 μ. από την κορυφή της θόλου, ενώ χθες έγινε δοκιμαστική τομή (2Χ2) στην είσοδο του τέταρτου χώρου και σε βάθος 0,45μ. Μπροστά στην είσοδο, στον χώρο αυτό, αποκαλύφθηκαν δυο τμήματα, από το δυτικό θυρόφυλλο, τα οποία και συνανήκουν. Το πρώτο έχει διαστάσεις 0,89Χ1,49Χ0,15 και το δεύτερο 0,89Χ1,30Χ0,15.
Επίσης, αποκαλύφθηκε το βόρειο τμήμα του μαρμάρινου κατωφλίου, το οποίο έχει συνολικά μήκος 2,15μ. πλάτος 1,6μ. και πάχος 0,25μ. Φέρει κυρτές βαθύνσεις, για την ένθεση των μεταλλικών τροχιών που διευκολύνουν την κίνηση των μαρμάρινων θυροφύλλων. Όπως προκύπτει από τη συγκεκριμένη τομή, εδώ υπήρχε δάπεδο από πωρόλιθους, που έφεραν λευκό επίχρισμα. Εκατέρωθεν του κατωφλίου εντοπίστηκαν, κατά χώραν, οι πωρόλιθοι του δαπέδου. Στην ανατολική πλευρά της τομής το δάπεδο φαίνεται ότι έχει υποστεί καθίζηση, ενώ δυτικότερα το δάπεδο είναι κατεστραμμένο και οι λίθοι του πεσμένοι στο εσωτερικό της τομής.
Τις επόμενες ημέρες έχει προγραμματιστεί η αφαίρεση πεσμένων πωρόλιθων από το εσωτερικό του τρίτου χώρου καθώς και των τμημάτων της θύρας τα οποία περιγράψαμε. Συγχρόνως, θα ενισχυθούν οι υποστυλώσεις προκειμένου να συνεχιστεί η ανασκαφική έρευνα στην υπόλοιπη έκταση του τρίτου χώρου".
Πόλυ Κρημνιώτη
