ΡΩΜΗ. ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΑΡΓΥΡΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
«Δώσαμε έναν αγώνα εναντίον της ιδιωτικοποίησης ενός ιστορικού θεάτρου που εγκαινιάστηκε το 1727 και φεύγουμε με την αίσθηση ότι αφήσαμε κάτι στη μέση. Διασφαλίσαμε τον δημόσιο χαρακτήρα του θεάτρου, αλλά δεν καταφέραμε να κατακτήσουμε στην πράξη ότι ο πολιτισμός και οι άνθρωποί του δεν είναι εμπορεύματα» τόνισε στην «Αυγή» η Βιρτζίνια Μπενβενούτι της ομάδας επικοινωνίας της Κατάληψης του Θεάτρου Βάλε της Ρώμης.
Στο ιστορικό θέατρο της Ρώμης ξεκίνησε τον Ιανουάριο και η εμπειρία του ψηφοδελτίου «Η Άλλη Ευρώπη με τον Τσίπρα», αφού η συλλογικότητα της κατάληψης, αναγνωρίζοντας τους αγώνες της ελληνικής Αριστεράς και του ΣΥΡΙΖΑ, άνοιξε τις πόρτες του στον πρόεδρό του.
* Μετά από τρία χρόνια κατάληψης το Θέατρο Βάλε φαίνεται να επιστρέφει σε μια περισσότερο «νομότυπη» λειτουργία μετά τις συζητήσεις σας με τον Δήμο της Ρώμης...
H αφερεγγυότητα της δημοτικής αρχής έγραψε ιστορία. Στις 11 Αυγούστου, που ήρθαν οι εκπρόσωποι του δήμου για να κλείσουμε για το καλοκαίρι το θέατρο, διαπιστώσαμε ότι είχαν κόψει το φως! Ο αντιδήμαρχος πολιτιστικών υποστήριξε ότι δεν ήξερε τίποτα. Μετά τις διαμαρτυρίες μας και τον σάλο που προκλήθηκε στα τηλεοπτικά μέσα και στο διαδίκτυο το επανασύνδεσαν. Συμφωνήσαμε με τον Δήμο της Ρώμης να κρατήσουμε κλειδιά του θεάτρου. Ο δήμος επέλεξε να αλλάξει τις κλειδαριές και να θέσει για πρώτη φορά σε λειτουργία τον συναγερμό!
Αυτή τη στιγμή ο δήμος παρέδωσε το θέατρο στη δημοτική εταιρεία «Θέατρα της Ρώμης», που θα πρέπει να επιβλέψει τις πιθανές ανάγκες ανακαίνισης και συντήρησης, αλλά τον ουσιαστικό έλεγχο τον έχει η εποπτική αρχή του δήμου. Μας είπανε ότι χρειάζεται ένα έτος για να γίνουν οι απαραίτητες εργασίες. Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί τι ακριβώς θα γίνει.
* Το «Θέατρο Βάλε» είχε μια έντονη πολιτιστική παρουσία τα τρία χρόνια της κατάληψής σας...
Η κατάληψη ξεκίνησε συμβολικά και έπρεπε να διαρκέσει τρεις ημέρες. Εκείνη την περίοδο είχαν καταργήσει το ίδρυμα Ιταλικών Θεάτρων, που διαχειριζόταν όλα τα δημόσια θέατρα της Ιταλίας, και υπήρχε ο άμεσος κίνδυνος να βρεθεί το θέατρο στα χέρια ιδιωτών, γιατί η αρμοδιότητα των θεάτρων πέρασε στους δήμους που δεν έχουν πόρους για να τα διαχειριστούν. Πολλά από αυτά τα θέατρα... ιδιωτικοποιήθηκαν.
Με την κατάληψή μας δείξαμε ότι αντιδρούμε στη διάλυση και το ξεπούλημα του πολιτισμού, ενώ παράλληλα θέσαμε και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο χώρος με άξονα τα εργασιακά.
* Το Θέατρο Βάλε μετατράπηκε όμως σε σύμβολο των αγώνων για τα κοινά αγαθά...
Την περίοδο της διεξαγωγής του δημοψηφίσματος για το νερό - δημόσιο αγαθό ο Στέφανο Ροντοντά και ο Ούγκο Ματέι μας πρότειναν να δημιουργήσουμε ένα Ίδρυμα για τη διαχείριση του θεάτρου ως κοινού αγαθού. Εκείνη τη στιγμή ξεκίνησε όλη μας η μάχη για τη διεκδίκηση των κοινών αγαθών με την έναρξη της συγκέντρωσης του κοινωνικού κεφαλαίου για το Θέατρο Βάλε. Διοργανώσαμε μια σειρά πρωτοβουλίες για την υπεράσπιση των κοινών αγαθών και του φυσικού χώρου του θεάτρου. Για πρώτη φορά αποτελέσαμε το ζωντανό παράδειγμα της διαχείρισης ενός κοινού αγαθού όπως το θέατρο. Δημιουργήσαμε ένα πολιτικό - κοινωνικό μοντέλο.
* Ποιες ήταν οι πρωτοβουλίες σας στο πολιτιστικό - καλλιτεχνικό επίπεδο;
Στο καλλιτεχνικό επίπεδο υπήρξε ένας πραγματικός οργασμός, με αιχμή το σύγχρονο θέατρο, τα νέα επίπεδα καλλιτεχνικής και πολιτιστικής επικοινωνίας με το κοινό. Από το θέατρο πέρασαν τα μεγαλύτερα ονόματα της ιταλικής σκηνής και ερασιτεχνικοί και ξένοι θίασοι, που έβρισκαν πάντα κλειστές της πόρτες τις Ρώμης. Κερδίσαμε μια σειρά βραβείων και αναγνωρίσεων, μεταξύ των οποίων το αντίστοιχο Όσκαρ του ιταλικού θεάτρου και το ευρωπαϊκό πολιτιστικό βραβείο της European Cultural Fondation. Δημιουργήσαμε πολλά εργαστήρια μέσα στο θέατρο, που ασχολήθηκαν με τη δραματουργία, την εγγραφή σεναρίων, την επιμόρφωση ειδικευμένων εργαζόμενων, πιλοτικά εκπαιδευτικά - σχολικά προγράμματα, με άξονα τον φωτισμό και τη σκηνοθεσία. Παράλληλα εκδώσαμε και πιστοποιητικά συμμετοχής στα εργαστήρια και τις δραστηριότητές μας. Στο θέατρο δίδαξαν μεγάλοι Ιταλοί και ξένοι δημιουργοί και καλλιτέχνες. Για πρώτη φορά όλα αυτά έγιναν μέσα σε ένα θέατρο. Τα παιδιά, οι μαθητές και όσοι συμμετείχαν στα εργαστήρια μάθαιναν και ταυτόχρονα συμμετείχαν στην υλοποίηση της γνώσης τους. Για παράδειγμα πολλές μουσικές έργων γράφτηκαν από τους συνθέτες κατευθείαν πάνω στο πάλκο κατά τα διάρκεια των εργαστηρίων.
* Με όλες αυτές τις δραστηριότητες αποτρέψατε την ιδιωτικοποίηση του θεάτρου;
Αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να μιλήσει κανείς για ιδιωτικοποίηση του θεάτρου, γιατί πέρασε στη δημοτική αρχή. Δεν θα υπάρξει κανένας διαγωνισμός για να το πάρουν ιδιώτες. Σε αυτή μας της μάχη είχαμε τη μεγάλη αλληλεγγύη του καλλιτεχνικού κόσμου. Στις συζητήσεις μας με τον δήμο καταστήσαμε σαφή την ανάγκη συνέχισης αυτής της θεατρικής συμμετοχικής εμπειρίας. Αξιολόγησαν θετικά την καλλιτεχνική μας πρωτοβουλία, αλλά επιμένοντας να εγκαταλείψουμε το θέατρο ακύρωσαν την πολιτική μας παρέμβαση. Σε δυο δευτερόλεπτα ο δήμος και ο πρόεδρος των «Θεάτρων της Ρώμης» διέγραψαν κάθε συζήτηση για τα κοινά αγαθά.
Ο καλλιτεχνικός κόσμος που βρισκόταν γύρω από το Θέατρο Βάλε φαίνεται ικανοποιημένος από τις εξελίξεις, ενώ όσοι έχουν και μια βαθύτερη πολιτική συνείδηση δεν είναι ευχαριστημένοι, με άξονα τον κόσμο των κινημάτων, τους ακτιβιστές και τους πολιτικοποιημένους. Αρκετά κινήματα κράτησαν αποστάσεις από τις επιλογές του Θεάτρου Βάλε, με εξαίρεση αυτά που βρίσκονται κοντά στην Αριστερά Οικολογία Ελευθερία, που συμμετέχει στη διαχείριση του δήμου.
* Ένα σημαντικό κομμάτι της Αριστεράς σας συμπαραστάθηκε...
Ασφαλώς. Πρέπει να υπογραμμίσουμε την παρουσία στο Θέατρο Βάλε της ευρωβουλευτού της παράταξης «Η Άλλη Ευρώπη με τον Τσίπρα» Ελεονόρα Φορέντζα και το ενδιαφέρον για παράδειγμα της δικής σας «Αυγής» να παρακολουθήσει τις εξελίξεις. Η Φορέντζα μάς στάθηκε πολύ αυτές τις δύσκολες ημέρες, επιβεβαιώνοντας την εκτίμηση που της είχαμε.
Το Θέατρο Βάλε στα τρία χρόνια της λειτουργίας του άνοιξε μόνο σε έναν πολιτικό τις πόρτες του, τον Αλέξη Τσίπρα. Ίσως ήταν λάθος μας να μην συμμετέχουμε ενεργά με δικό μας υποψήφιο μέσα στο ψηφοδέλτιο της «Άλλης Ευρώπης». Από την πρώτη συνάντησή μας στη Ρώμη τον Ιανουάριο είχαμε μια εξαιρετικά θετική εικόνα για τον ίδιο και την πολιτική του, που επιβεβαιώθηκε μετεκλογικά με τη δεύτερη επίσκεψή του στο θέατρο. Η πρότασή του για ένα Μανιφέστο του Πολιτισμού στην Ευρώπη για την υπεράσπιση της κουλτούρας και των εργαζομένων σε αυτή μας δημιούργησε ένα αίσθημα αισιοδοξίας ότι η Αριστερά παραμένει σταθερά δίπλα στους ανθρώπους του πολιτισμού και τα προβλήματά τους.
